V SA/Wa 324/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną: oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) grudnia 2015 r., nr. (...), Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia (...) lipca 2015 r., nr. (...) oddalające skargę i. Sp. z o.o. w G. na czynność egzekucyjną z dnia 11 maja 2015 r. polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z., działając jako organ egzekucyjny, wszczął egzekucję wobec "i." Spółka z o.o. na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia (...) maja 2015 r.. o nr (...), obejmującego należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Odpis ww. tytułu wykonawczego został doręczony Spółce w dniu 14 maja 2015 r. Zawiadomieniem z dnia (...) maja 2015 r.. nr (...) organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem tj. w (...) S.A. z siedzibą w A.. W związku z dokonanym zajęciem zobowiązany dłużnik pismem z dnia 28 maja 2015 r. wniósł skargę na czynność egzekucyjną. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że dokonane zajęcie narusza prawo, gdyż podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego winno stanowić zarządzenie Prezesa ZUS dotyczące właściwości miejscowej oddziału, który wszczął postępowanie, a które to zarządzenie nigdy nie zostało oficjalnie opublikowane. W związku z tym prowadzenie egzekucji przez Dyrektora Oddziału ZUS w Z. na podstawie nieopublikowanego zarządzenia jest niedopuszczalne – organ ten działa bez uprawnień. Postanowieniem z (...) lipca 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. oddalił ww. skargę jako nieuzasadnioną. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ I instancji odniósł argumentu strony dotyczącego niedopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na nieopublikowanie zarządzenia prezesa ZUS w sprawie właściwości miejscowej oddziału wszczynającego postępowanie egzekucyjne. Dyrektor Izby Skarbowej w K. podkreślił, iż w oparciu o § 2 ust. 3 pkt. 1 statutu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 stycznia 2011 r. (Dz.U. z 2011 r, Nr 18, poz.93) Prezes Zakładu wydaje akty wewnętrzne, w tym zarządzenia w sprawie terenowych jednostek organizacyjnych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz określa właściwość terytorialną zasięgu działania i siedzib terenowych jednostek organizacyjnych. Jednocześnie organ I instancji wskazał, że przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2011 r., nr 197, poz. 1172 ze zm.) nie przewidują publikacji zarządzeń Prezesa ZUS. Powyższe zaś było podstawą wniosku organu, iż w analizowanym postępowaniu egzekucyjnym, ze względu na siedzibę zobowiązanego, organem egzekucyjnym właściwym miejscowo i rzeczowo jest Dyrektor Oddziału ZUS w Z., co wynika z art. 22 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz.599, j.t. ze zm., dalej u.p.e.a.) oraz zarządzenia nr 10 Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 marca 2008 r., w którym ustanowiono, że Oddziału ZUS w Z. obejmuje zakresem działania teren miasta G.. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej Minister Finansów postanowieniem z dnia (...) grudnia 2015 r. nr (...) utrzymał w mocy postanowienie z dnia (...) lipca 2015 r. W uzasadnieniu Minister powołując się na treść art. 54 § 1 wskazał, że celem postępowania w przedmiocie skargi jest ocena prawidłowości działania organu administracyjnego lub egzekutora dokonującego czynności egzekucyjnych. Oceniając w związku z tym zasadność zażalenia Minister Finansów uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wymogi formalnoprawne, jakich należało dopełnić przy zajęciu rachunku bankowego określone w treści art. 67 § 2 oraz art. 80 § 1 i 3 u.p.e.a. zostały dochowane, a druk zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem zastosowany w przedmiotowym postępowaniu odpowiadał wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 655). Odnosząc się do zarzutu, iż rozstrzygniecie Dyrektora Izby Skarbowej w K. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa organ wskazał, iż samo ogólnikowe twierdzenie, iż doszło do rażącego naruszenia prawa bez podania okoliczności tego naruszenia nie może mieć wpływu na zasadność przedmiotowego rozstrzygnięcia. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1pkt 2 k.p.a. zachodzi bowiem wtedy, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisów prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że rozstrzygnięcie takie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Brak jest zatem podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie jest obarczone wadą rażącego naruszenia prawa. W skardze na powyższe postanowienie Ministra Finansów skarżąca podniosła, że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718; powoływana dalej: “p.p.s.a."), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając wydane w sprawie rozstrzygnięcie przy zastosowaniu powyższych kryteriów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Ministra Finansów z dnia (...) grudnia 2015 r. jest zgodne z prawem. Skarżąca złożyła skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu zawiadomieniem z dnia (...) maja 2015 r., prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, tj. w (...) S.A. w A.. Skarga na czynność zajęcia rachunku bankowego znajduje oparcie w treści art. 54 u.p.e.a., a zatem sprawa może być rozpatrywana jedynie w zakresie jej dotyczącym. Skarga ta służy ochronie praw zobowiązanego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i ma za zadanie chronić go przed naruszeniami przepisów postępowania egzekucyjnego ze strony organu egzekucyjnego lub egzekutora wykonującego konkretną czynność. Wobec tego składając skargę w związku z podjętą czynnością dłużnik może podnosić jedynie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora. Skarżąca kwestionując prawo organu do dokonania czynności polegającej na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność na rachunku bankowym, nie podnosi żadnych zarzutów odnoszących się do prawidłowości wspomnianej czynności, lecz formułuje generalne zarzuty, co do właściwości organu egzekucyjnego. Odnosząc się do tych zarzutów wskazać jedynie należy, że kwestia właściwości ww. organu, tj. Dyrektora Oddziału ZUS w Z. została w ocenie Sądu prawidłowo wyjaśniona w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji. Organ ten trafnie wskazał – powołując się na przepisy ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz statutu ZUS – że organem właściwym miejscowo i rzeczowo w rozpoznawanej sprawie do wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest Dyrektor Oddziału ZUS w Z., a zarządzenie Prezesa ZUS określające tę właściwość nie jest aktem podlegającym obligatoryjnej publikacji. Przyjąć zatem należy, iż Minister Finansów trafnie uznał, iż brak jest podstaw do zakwestionowania zasadności czynności egzekucyjnej ze względu na niewłaściwość organu, zwłaszcza iż zarzut ten pozostaje poza przedmiotem postępowania prowadzonego w oparciu o art. 54 p.p.s.a. Oceniając natomiast zaskarżoną czynność egzekucyjną – zajęcie rachunku – należało uznać, że została ona przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami u.p.e.a. Zgodnie bowiem z treścią art. 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, które bezpośrednio prowadzą do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków stosuje najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z kolei w myśl art. 1a pkt 2) u.p.e.a. pod pojęciem czynności egzekucyjnej należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania środka egzekucyjnego. Natomiast wszelkie działania, o których stanowi ten przepis, obejmują działania faktyczne oraz oświadczenia woli lub wiedzy organu egzekucyjnego, od których nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Z kolei środek egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym to konkretne narzędzie, przy użyciu którego dokonuje się egzekucji. Stosownie do art. 1a pkt 12) u.p.e.a. środki egzekucyjne dzieli się na te, które znajdują zastosowanie przy egzekucji należności pieniężnych i na te dla obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jednym ze środków egzekucyjnych z grupy pierwszej dotyczącej należności pieniężnych jest m.in. egzekucja z rachunków bankowych. Tym samym należy stwierdzić, że przewidziane art. 54 § 1 u.p.e.a. prawo zobowiązanego do złożenia skargi na tę czynność ograniczać się musi do jedynie określonych, faktycznych działań organu egzekucyjnego lub niezaskarżalnych zażaleniem oświadczeń woli lub wiedzy organu egzekucyjnego. Jak już wskazano powyżej skarżąca nie przedstawiła żadnego zarzutu dotyczącego tej czynności. Analiza akt administracyjnych wykazuje natomiast, ze działania organu były zgodne z prawem. Wspomnianego zajęcia dokonano zgodnie z treścią art. 80 u.p.e.a., czego skarżąca nie kwestionuje. Zajęcie było również właściwe pod względem formalnym ze względu na zastosowanie prawidłowego druku zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego w postaci wierzytelności, który odpowiada wzorowi ustalonemu w w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżona czynność egzekucyjna przeprowadzona została zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami u.p.e.a. w tym zgodnie z treścią art. 7 i art. 1a pkt 12a (zastosowano środek egzekucyjny przewidziany w ustawie) oraz zgodnie z art. 80 wymienionej ustawy (sposób i chwila dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego). Organ egzekucyjny dokonujący tej czynności był do niej upoważniony w świetle treści art. 19 § 4 u.p.e.a. Mając na uwadze wszystkie wskazane okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - oddalił skargę jako niezasadną.