V SA/Wa 3242/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi F. U. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej; oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez F. U. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: Minister) z dnia [...] czerwca 2015r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2015r.o odmowie umorzenia należności ustalonej decyzją z dnia [...].10.2014 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności pobranych z tytułu wsparcia bezpośredniego. Rozstrzygniecie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] października Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wydał decyzję o ustaleniu F. U. kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2004. W wyniku odwołania, po rozpoznaniu sprawy, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] utrzymał w mocy decyzję ustalającą kwotę nienależnie pobranych płatności. Na powyższą decyzję F. U. złożył skargę do WSA w Krakowie, który wyrokiem z dnia 7 lipca 2015 r. oddalił tę skargę. Pismem z dnia 12 lutego 2015r., uzupełnionym pismem z dnia 16 lutego 2015r. F. U. (dalej: Wnioskodawca) zwrócił się o umorzenie kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich ustalonych decyzją Kierownika BP ARiMR z dnia [...] października 2014r. Decyzją z dnia [...] marca 2015r. Prezes ARiMR odmówił wnioskowanego umorzenia. W rezultacie złożonego odwołania, po ponownym rozpoznaniu sprawy, Minister decyzją z dnia [...] czerwca 2015r. utrzymał zaskarżona decyzję w mocy. W jej uzasadnieniu organ wskazał, iż problematykę umarzania na wniosek dłużnika należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej regulują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz.U.Nr 258, poz.1747), (dalej: rozporządzenie). Minister powołał się na art. 54 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) 485/ 2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12. 2013r, str. 549, z póżn. zm.) stanowiący o przypadkach, w których państwa członkowskie mogą zadecydować o zaprzestaniu odzyskiwania. Podał, że zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia, Prezes ARiMR z urzędu umarza należności o ile należność w ramach jednego programu pomocy nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającym niektóre rozporządzenia. Wskazał również, iż na łączną kwotę 3 007,06zł składają się Jednolita Płatność Obszarowa w wysokości 1 288,44 zł i Uzupełniająca Płatność Obszarowa w wysokości 1 718,62 zł. Ww kwoty przekraczają wartość kwoty 100 euro. Zdaniem organu nie zachodzi tu także przypadek całkowitej nieściągalności i nie zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności (§ 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia). Minister podał, że Wnioskodawca jest właścicielem gruntów o pow. 7,30093 ha fizycznych, w tym 6,3713 ha użytków rolnych oraz 0,9380 ha lasów. Za rok 2014 otrzymał płatności w wysokości odpowiednio 4 752,10zł i 1 251,20 zł. Dochodowość gospodarstwa wynosi 1 351,49 zł rocznie. Wobec tych danych uznał, iż nie zostały spełnione przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia. W skardze na decyzję Ministra F. U. (dalej: Skarżący) zarzucił organowi, że ocenił jego sytuację majątkową i możliwość spłaty w stosunku do kwoty wynikającej z poszczególnych decyzji każdej osobno tj. ONW i OB jednego, a żąda się zwrotu łącznie za wszystkie lata. Podkreślił, że otrzymane dopłaty (które teraz musi zwrócić ) wynikają z 8 decyzji i wynoszą łącznie za wszystkie lata ponad 17 000 zł, a zwrot takiej kwoty przekracza jego możliwości. Wskazał, że pieniądze zużył zgodnie z przeznaczeniem, a zawyżony obszar gruntu podał w dobrej wierze, opierając się na danych o wielkości gospodarstwa rolnego z zaświadczenia z Urzędu Gminy. Przedstawił też zaświadczenia o korzystaniu z pomocy społecznej, pobieraniu zasiłku rodzinnego przez M. U. ( żonę) oraz zaświadczenia z Urzędu Gminy w [...] dot. posiadanego gospodarstwa rolnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga, analizowana w świetle powyższych kryteriów, nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Sąd przypomina, iż problematykę umarzania na wniosek dłużnika należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej regulują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz.U.Nr 258, poz.1747). Zasadnie organy uznały iż nie został spełniony warunek z § 4 ust. 1 rozporządzenia, gdyż należność w ramach jednego programu pomocy nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającym niektóre rozporządzenia. Jak wynika bowiem z materiału dowodowego kwota ustalona do zwrotu z tytułu płatności bezpośrednich wynosi 3 007,06 zł i przekracza wartość kwoty 100 euro. Zostało ustalone, że dochodowość roczna gospodarstwa Skarżącego, wg aktualnego stanu, wynosi 1 351,49 zł ; za rok 2014 otrzymał on płatności w wysokości 4 752,10zł oraz 1 251,20 zł. więc organ przyjął, iż nie została spełniona przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, tj. w postepowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności. Nie można zgodzić się z zarzutem braku prawidłowego ustalenia sytuacji majątkowej Skarżącego, co mogłoby się przekładać na zaistnienie – jak uważa Skarżący – przesłanki z § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia. Należy się zgodzić, że sytuacja materialna Skarżącego jest trudna, jednakże, jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ – wartość nieruchomości w obrocie prywatnym w woj. [...] w IV kwartale 2014r. wg. GUS wynosi ok. 174 112 zł, bez uwzględnienia powierzchni lasu. Otrzymał także wskazane wyżej dopłaty. Zatem prawidłowe jest przyjęcie przez organ orzekający, że dłużnik posiada majątek podlegający egzekucji o wartości znacznie przekraczającej wysokość zadłużenia i potencjalnych kosztów prowadzenia tej egzekucji ( również biorąc pod uwagę należności z wszystkich decyzji wymienionych w skardze). Należy jednak pamiętać, iż fakt znajdowania się dłużnika w trudnej sytuacji materialnej nie jest przesłanką do umorzenia zgodnie z obowiązującym w tej kwestii rozporządzeniem. Musi zachodzić bowiem przesłanka całkowitej nieściągalności należności ustalonej do zwrotu, a ta nie zachodzi. Ponadto należy przypomnieć, że prawodawca pozostawił do uznania organu orzekającego rozstrzygnięcie w kwestii umarzania zaległości oraz odsetek. Jest to więc tzw. decyzja uznaniowa, co nie znaczy że może być ona dowolna. Musi być zawsze poprzedzona wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia wraz z ich analizą. Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie zostało to dopełnione. W sprawie nie ma także znaczenia fakt podniesiony przez Skarżącego w skardze, iż dopłaty zostały zużyte zgodnie z przeznaczeniem. WSA nie mógł się w niniejszej sprawie zajmować przyczynami ustalenia kwoty do zwrotu i dobrą wiara rolnika we wskazaniu powierzchni gruntów przy składaniu wniosków o otrzymanie dofinansowania. Te kwestie zostały zbadane przez organy i sąd administracyjny w innej sprawie, a mianowicie o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności ONW. Z uwagi na to, że wszystkie zarzuty skargi okazały się niezasadne, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.