V SA/Wa 3259/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w 23 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu F. sp. z o.o. w O. od postanowienia starszego referendarza sądowego z 10 lutego 2017 r. dotyczącego wniosku o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... października 2016 r. nr ... w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Skarżąca F. Spółka z o.o. z siedzibą w O. w skardze na wskazaną decyzję zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Wobec niezłożenia wniosku na urzędowym formularzu PPPr stronę skarżącą wezwano do uzupełnienia tego braku, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Strona uzupełniła ten brak formalny wniosku. Uzasadniając wniosek wskazała, że nie posiada środków pieniężnych, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Nie posiada również środków trwałych, które mogłaby spieniężyć. Większość automatów do gier została zajęta przez urzędy celne, co uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej, a w efekcie zarobkowania. Spółka nie posiada zdolności kredytowej, a jedyny wspólnik odmówił jej dokapitalizowania. Podkreśliła, że wskazane trudności finansowe mają charakter trwały, istnieją od dłuższego czasu, co uniemożliwiło poczynienie oszczędności na poczet ewentualnych kosztów związanych z prowadzeniem sporów sądowych. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych Skarżącej wynosi 5.000 zł, środki trwałe przedstawiają wartość 431.638,91 zł, ostatni rok obrotowy zakończyła stratą w wysokości 3.116.315,44 zł. Wskazała również, że ciąży na niej obowiązek uiszczenia kar pieniężnych w wysokości przekraczającej 3.000.000 zł, a organ podatkowy określił przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego z tytułu podatku VAT w wysokości 4.049.842 zł i zabezpieczył kwotę na majątku Spółki. W lutym 2016 r. bank rozwiązał ze Spółką umowę rachunku bankowego z uwagi na brak płatności. Obecnie Spółka nie zawarła nowej umowy rachunku bankowego. Ponieważ złożone oświadczenia okazały się niewystarczające dla oceny możliwości majątkowych Spółki, wezwano ją do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów. Wezwanie zostało doręczone 25 stycznia 2017 r. i pozostało bez odpowiedzi. Postanowieniem z 10 lutego 2017 r. referendarz sądowy odmówił uwzględnienia wniosku Spółki. W uzasadnieniu podkreślono, że to na podmiocie wnioskującym o przyznanie prawa pomocy ciąży powinność wykazania, że w sprawie wystąpiła ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy. Tymczasem Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie referendarza, dotyczące udzielenia bliższych i bardziej szczegółowych informacji dotyczących jej stanu majątkowego. Wobec tego, a także w związku z niewystarczającymi danymi będącymi już w posiadaniu referendarza, uznano, że strona nie wykazała zaistnienia warunków pozwalających na uwzględnienie jej wniosku. We wniesionym sprzeciwie od powyższego postanowienia strona skarżąca wniosła o jego zmianę i częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu zarzucono całkowite pominięcie przez referendarza sytuacji majątkowej i finansowej spółki. Wskazano, że od ponad dwóch lat w swoich sprawozdaniach wykazuje znaczne straty finansowe. W roku 2013 strata Spółki wyniosła 149.368,31 zł, w roku 2014 – 167.360,10 zł, zaś w 2015 r. – 3116315,44 zł., tak więc stan ten ma charakter trwały i pogłębia się. Zdaniem Skarżącej ocena skali prowadzonej przez nią działalności oraz uzyskiwanego przychodu dokonana przez referendarza sądowego nie odzwierciedla jej rzeczywistej sytuacji majątkowej. Zaznaczyła, że przychód jest kategorią bilansową i nie oddaje rzeczywistej sytuacji materialnej, gdyż lata obrotowe 2013, 2014 oraz 2015 Spółka zamknęła ze znacznymi stratami. Wskazała również, że posiadany przez nią majątek ruchomy to głównie urządzenia do gry, które są obecnie trudno zbywalne, a i tak pozostają w znacznej liczbie zajęte przez urzędy celne lub w toku prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Spółka wyeksponowała również, że zajęty został jedyny jej rachunek bankowy, co w istocie może oznaczać zaprzestanie prowadzenia przez nią działalności gospodarczej. Zwróciła uwagę, że łączna kwota wpisów od skarg na decyzje dotyczące wymierzenia jej kar pieniężnych wynosi ponad 100.000 zł, zaś kwota wymagalnych kar pieniężnych to blisko 3.000.000 zł. Ponadto w stosunku do spółki określona została kwota zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług, w łącznej kwocie 4049842 zł. Wobec powyższych okoliczności, uiszczenie przez nią wpisu sądowego od skargi oznaczać będzie de facto zamknięcie jej dostępu do drogi sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 259 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), od postanowień dotyczących prawa pomocy przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Rozpoznając taki sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym kwestionowane orzeczenie zmienia albo utrzymuje w mocy, o czym orzeka na posiedzeniu niejawnym – art. 260 § 1 oraz § 3 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. Sąd zauważa, że w kwestionowanym postanowieniu referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy stronie skarżącej z uwagi na niewystarczające dane i niedostatecznie udokumentowanie okoliczności, na jakie powoływała się Spółka, uzasadniając swój wniosek. Niedostatki te wynikły z braku odpowiedzi na wezwanie skierowane do Skarżącej przez referendarza sądowego w toku rozpoznania wniosku. Zostało to wyraźnie wskazane w treści uzasadnienia. Wezwanie to zostało zaś skutecznie doręczone stronie, o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy – k. 29. Również przy wniesionym sprzeciwie Skarżąca nie przedstawiła żadnego z dokumentów, do przedstawienia których była wzywana, co budzi poważne wątpliwości Sądu co do tego, czy strona w ogóle zapoznała się z postanowieniem dotyczącym wniosku o prawo pomocy. Ponadto opisanie sytuacji majątkowej i finansowej prowadzonej działalności gospodarczej w sprzeciwie ponownie było bardzo ogólnikowe i wręcz "hasłowe", do tego niepoparte żadną dokumentacją finansową świadczącą o aktualnej i faktycznej sytuacji spółki. Nie może ono stanowić podstawy do rozpoznania wniosku przez Sąd. W tym miejscu Sąd pragnie podkreślić, że to na stronie postępowania sądowego spoczywa obowiązek wykazania przesłanek, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Tymczasem zarówno przed referendarzem, jak i przed Sądem, strona skarżąca uchyla się przed pełnym wykazaniem swojej sytuacji majątkowej, nie przedstawiając nawet dokumentów, na które sama się powołuje np. sprawozdanie finansowe za 2015 r., decyzja o określeniu zobowiązania podatkowego, czy też rozstrzygnięć dotyczących postepowań egzekucyjnych. Sąd zaś nie ma obowiązku przeprowadzania z urzędu dochodzenia w materii stanu majątkowego wnioskodawcy. Wobec wszystkich powyższych okoliczności Sąd nie stwierdza podstaw do zmiany postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. O powyższym orzeczono na podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.