V SA/Wa 326/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: sędzia WSA Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. F. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2008r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi. Postanowieniem z 7 maja 2009r., Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. F. W dniu [...] maja 2009r., skarżąca złożyła pismo do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w którym przyznaje, iż odwołała się od decyzji ZUS po terminie, co spowodowane było ciężką chorobą. Choroba uniemożliwiła ponadto dostarczenie w terminie dokumentów dla jej synów, by to oni złożyli je w terminie. Do pisma dołączyła orzeczenie lekarskie o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 27 maja 2009r., skarżąca została wezwana do sprecyzowania ww. pisma, czy stanowi ono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z 3 czerwca 2009r. skarżąca podała, iż pismo z [...] maja 2009r., należy traktować jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie. Postanowieniem z 23 września 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Sąd uznał, iż z treści zaświadczenia lekarskie wynika, iż skarżącą uznano za niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym (do sierpnia 2009r.), natomiast nie stwierdzono niezdolności badanej do samodzielnej egzystencji w tym okresie. Tym samym strona nie uwiarygodniła braku swojej winy przy uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W dniu 13 października 2009r., pełnomocnik skarżącej złożył zażalenie na postanowienie o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu. Zarzucił naruszenie art. 86 § 1 ppsa, poprzez uznanie, iż uchybienie terminu zostało zawinione przez stronę. Pełnomocnik zwrócił uwagę na fakt, iż uchybienie terminu nastąpiło z powodu poważnej choroby skarżącej, która jest o tak wysokim stopniu nasilenia, które uniemożliwia normalne funkcjonowanie. Autor zażalenia podał, iż reakcja [...] która jest stwierdzona u skarżącej jest bardzo poważnym zaburzeniem psychicznym, które uniemożliwia wykonywanie codziennych, pozornie prostych czynności np. mówienie, przyjmowanie pokarmów, a niejednokrotnie prowadzi do całkowitego fizycznego wykończenia takiej osoby. Pełnomocnik wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia, tak by przywrócić A. F. termin do wniesienia skargi. Po przedstawieniu akt wraz zażaleniem Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, postanowieniem z 20 listopada 2009r., Sąd II instancji uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Sąd odwoławczy wskazał, iż Sąd I instancji nie odniósł się w pełni do przedstawionego przez skarżącą zaświadczenia lekarskiego wskazując jedynie, iż wnioskodawczyni nie jest niezdolna do samodzielnej egzystencji, a jedynie niezdolna do pracy w gospodarstwie rolnym oraz powołał się na fakt, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwoma synami, na których wsparcie może liczyć. Sąd ten nie uzasadnił motywów którymi się kierował, nie wiadomo jak poważny jest stan zdrowia skarżącej, czy jest to schorzenie tego rodzaju, że jego przewidywalnym następstwem była obiektywna niezdolność do dokonania koniecznych czynności procesowych w terminie, nawet przy wsparciu domowników. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. powoływanej dalej jako ppsa), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 ppsa, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym (art. 87 § 2 ppsa) należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. O braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, jeżeli od uchybionego terminu upłynął rok, przywrócenie terminu jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych (art. 87 § 5). Strona nie jest obowiązana w postępowaniu o przywrócenie terminu do udowodnienia braku swej winy, lecz wystarczy uprawdopodobnienie powyższej okoliczności. W tej sytuacji konieczne stało się rozważenie, czy argumenty skarżącej oraz jej pełnomocnika z urzędu, a także przedłożone zaświadczenie lekarskie uprawdopodobniają, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy. Uprawdopodobnienie bowiem jest środkiem zastępczym dowodu o znaczeniu ścisłym, a więc środkiem nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Skoro zatem ustawa dopuszcza uprawdopodobnienie braku winy, stanowiąc więc wyjątek od zasady udowadniania, działa tym samym na korzyść strony pozwalając w określonym wypadku (art. 58 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego DZ.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwany dalej kpa) na uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego, zamiast jego udowodnienia. W przedmiotowej sprawie, decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] grudnia 2008r., została doręczona skarżącej w dniu [...] grudnia 2008r. (zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru zawartym w aktach administracyjnych), w związku z powyższym skarga na tą decyzję złożona za pośrednictwem organu do Sądu w dniu [...] lutego 2009r., została złożona niewątpliwie z uchybieniem terminu. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchybienie terminu miało związek z stanem chorobowym w jakim znajdowała się skarżąca, której schorzenia o charakterze [...] , powodującym poważne zaburzenia natury psychicznej, uniemożliwiają chorej wykonywanie prostych czynności życia codziennego, zatem nie można utożsamiać ciężkiej choroby wnioskodawczyni z okolicznością, za którą strona ponosi winę, jak słusznie wskazał pełnomocnik skarżącej. Podobnie wskazał, iż z faktu pozostawania w jednym gospodarstwie domowym z dwoma synami, nie można wywodzić jej zawinienia w uchybieniu terminu, z czym Sąd również się zgadza. Sąd I instancji został zobligowany przez Sąd odwoławczy do przeprowadzenia analizy przedstawionego przez skarżącą zaświadczenia lekarskiego, ze szczególnym uwzględnieniem pkt V "Uzasadnienie orzeczenia", pod kątem uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanej czyli koniecznej, a jednocześnie podstawowej przesłanki przywrócenia terminu (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz autorstwa: Tadeusza Woś, Hanny Knysiak-Molczyk, Marty Romańskiej, Wydawnictwa Prawnicze LexisNexis Warszawa 2005r.). Z treści zaświadczenia lekarskiego - wypisu z orzeczenia lekarza rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z [...] sierpnia 2008r., wynika, że A. F. została uznana za całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym do dnia [...] sierpnia 2009r., a także występują u niej objawy reakcji [...] wymagające leczenia specjalistycznego. Trudno zdaniem Sądu przypisywać skarżącej winę w uchybieniu terminu i brak należytej staranności skoro jej ciężka choroba i nasilające się objawy, uniemożliwiły dochowanie terminu. Fakt, iż skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synami, jeszcze nie przesądza o braku jej staranności, w opinii Sądu stan zdrowia skarżącej nie pozwalał na właściwe przygotowanie, opracowanie skargi i jej złożenie do Sądu, nawet przy pomocy bliskich. Wspomniane wyżej okoliczności należy uznać jako przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia skargi, w związku z czym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został uprawdopodobniony i zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 ppsa orzekł jak w sentencji.