V SA/Wa 326/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-02-22
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja pożytku publicznego, która nie prowadzi działalności zarobkowej i nie posiada majątku, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać z urzędu radcę prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Organizacja pożytku publicznego, która nie prowadzi działalności zarobkowej, nie posiada majątku ani środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów przez stronę, a jego przyznanie osobie prawnej w zakresie całkowitym jest możliwe, gdy wykaże ona brak środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.Stan faktyczny
Strona skarżąca, będąca organizacją pożytku publicznego (OPP), złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. OPP wskazała, że działa non-profit, realizuje cele społeczne, nie zatrudnia pracowników, a jej działalność opiera się na wolontariacie. Organizacja nie pozyskała środków zewnętrznych od października 2011 r., nie realizowała zadań publicznych w 2012 r., nie posiada oszczędności ani lokat, a środki na rachunku bankowym są niewielkie. Wśród członków brak osób z wykształceniem prawniczym, co utrudnia obsługę prawną sprawy. W czerwcu 2011 r. z powodów finansowych i w związku z postępowaniem administracyjnym musieli zrezygnować z lokalu i ograniczyć działalność.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono od kosztów sądowych i ustanowiono radcę prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi S. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... października 2012 r. Nr ... w przedmiocie zobowiązania do zwrotu części dotacji p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych; 2. ustanowić radcę prawnego z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W.
Strona skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
We wniosku wskazano, iż strona skarżąca jest s. i posiada status organizacji pożytku publicznego, działa non -profit.
Celami działania s. jest sfera zadań publicznych, uznana za działalność pożytku publicznego obejmująca przede wszystkim:
• działania na rzecz ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego;
• działalność wspomagająca rozwój wspólnot i społeczności lokalnych;
• działalność na rzecz podtrzymywania tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej;
• nauka, edukacja, oświata i wychowanie;
• działania na rzecz ochrony i promocji zdrowia, w szczególności działania na rzecz promocji zdrowego stylu życia;
• krajoznawstwo, turystyka oraz wypoczynek dzieci, młodzieży i dorosłych;
• upowszechnianie i ochronę praw kobiet oraz działalność na rzecz równych praw kobiet i mężczyzn;
• kultura, sztuka, ochrona dóbr kultury i tradycji;
• działania na rzecz osób niepełnosprawnych;
• upowszechnianie i ochrona praw konsumentów;
• działania na rzecz integracji europejskiej oraz rozwijania kontaktów i współpracy między społeczeństwami;
• promocja i organizacja wolontariatu.
S. prowadzi działalność w ramach pozyskanych dotacji oraz ze składek członków (... zł/m-c od emerytów i rencistów, ... zł/m-c od pozostałych członków). S. nie zatrudnia ani jednej osoby, nawet konieczne zobowiązania wypełniane są w ramach działalności wolontariackiej. Od października 2011 r. S. nie pozyskało żadnych środków zewnętrznych na prowadzenie działalności statutowej. W ostatnim (2012 r.) nie było realizowane żadne zadanie publiczne.
Wśród członków nie ma osoby z wykształceniem prawniczym, dlatego mają trudność z obsługą prawną trudnej dla nich sprawy.
Ponadto w czerwcu 2011 r. z powodów finansowych i w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym byli zmuszeni zrezygnować z samodzielnego lokalu w W. i znacznie ograniczyć działalność s. Nie udało im się również pozyskać żadnych środków z tytułu 1%.
Dlatego też, sytuacja s. jest bardzo trudna. S. nie posiada żadnych oszczędności ani lokat. Na rachunku bankowym znajdują się środki w wysokości ... zł.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Na wstępie podkreślenia wymaga, iż zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: ustawy p.p.s.a – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 ustawy p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o stanie majątkowym wnioskującej strony i porównując je z obciążeniami związanymi z partycypowaniem w kosztach sądowych oraz z zastępstwem profesjonalnego pełnomocnika, uznać należało, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielania prawa pomocy zgodnie z żądaniem wniosku. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia w szczególności to, iż s jest organizacją realizującą określone cele społeczne, nie prowadzi działalności zarobkowej i nie posiada żadnego majątku. Wobec takiego charakteru działalności, jak również mając na uwadze, iż skarżący nie posiada środków majątkowych (pieniężnych) na pokrycie kosztów postępowania, uznać należało, że wykazana została obligatoryjna przesłanka udzielenia prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło