V SA/Wa 3265/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o uchyleniu decyzji i umorzenia postępowania w sprawie odmowy cofnięcia indywidualnej ilości referencyjnej i odmowy przyznania rekompensaty oddala skargę Decyzją z [...] listopada 2007 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Terenowego ARR w B., na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (tj. Dz. U. 2016 poz.155; dalej: "ustawa") odmówił M. K. (dalej także: "Strona", "Skarżąca") cofnięcia indywidualnej ilości referencyjnej i tym samym przyznania rekompensaty. Strona odwołała się od powyższej decyzji do Prezesa Agencji Rynku Rolnego w Warszawie za pośrednictwem Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w B.. Decyzją nr [...] z [...] stycznia 2008 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji w stosunku do strony. Pismem nadanym 10 marca 2015 r. M. K. wniosła o: "wznowienie postępowania, zmianę, uchylenie oraz stwierdzenie nieważności wszelkich decyzji, które były przyczyną nieotrzymania rekompensaty kwoty indywidualnej ilości referencyjnej". W wyniku sprecyzowania wniosku ustalono, że dotyczy on stwierdzenia nieważności ww. decyzji z [...] stycznia 2008 r., z uwagi na wydanie jej "po terminie" i jej niesłuszności. Decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazał, że Strona nie mogła się ubiegać o rekompensatę za cofnięcie indywidualnej ilości referencyjnej, albowiem w dacie wniesienia wniosku nie spełniała warunku określonego w art. 23a ust. 1 ustawy tj. nie była właścicielem indywidualnej ilości referencyjnej, gdyż ta została jej cofnięta decyzją Dyrektor Oddziału Terenowego ARR w B. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...]. Zatem postępowanie organu w sprawie było prawidłowe. Od powyższej decyzji Strona wniosła odwołanie, podnosząc, że posiadała ona kwotę mleczna i "inne potrzebne dokumenty" i podkreśliła, że była ona odpowiednio informowana przez organy, przez co zapadła wobec niej krzywdząca decyzja. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] czerwca 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") utrzymał w mocy zaskarżona decyzję z [...] maja 2015 r. W uzasadnieniu podkreślono, że przedmiotem postępowania jest ustalenie występowania w stosunku do decyzji Prezesa ARR przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Minister ponownie uznał, że przesłanka rażącego naruszenia prawa określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie miała miejsca w sprawie dotyczącej M. K., albowiem organy prawidłowo ustaliły, iż nie była ona uprawniona i nie mogła ubiegać się o przyznanie rekompensaty w zamian za cofnięcie indywidualnej ilości referencyjnej, gdyż nie spełniała warunku określonego w art. 23 a ust. 1 ustawy. W dniu składania wniosku o przyznanie rekompensaty, tj. w dniu 12 września 2007 r., Strona nie była już właścicielem indywidulanej ilości referencyjnej. W sprawie nie wystąpiły również pozostałe przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji. Zatem brak było podstaw do uchylenia kwestionowanej decyzji. M. K. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę w niósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd podziela pogląd organów orzekających w sprawie wszczętej na wniosek Strony skarżącej odnośnie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. uchylającej decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w B. z dnia [...] listopada 2007 r. w całości i umarzającej postępowanie przed organem pierwszej instancji. Zgodnie z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z p. zm. – dalej jako "k.p.a.") organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości: 2. wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 4. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; 5. była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6. w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą: 7. zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Postępowanie o stwierdzenie nieważności jest jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji administracyjnej, co przesądza o tym, że pozytywne orzeczenie w tym zakresie (stwierdzające nieważność decyzji) może zapaść wyłącznie w wypadku zaistnienia co najmniej jednej z podstaw określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Wady decyzji wyliczone w art. 156 § 1 pkt 1-6 k.p.a. oraz wady nieważności ustanowione w przepisach odrębnych noszą znamiona wad istotnych kwalifikowanych. Mają one charakter materialnoprawny. Ich występowanie powoduje, że z mocy decyzji powstaje albo stosunek prawny ułomny, albo w ogóle się on nie nawiązuje. Generalnie należy stwierdzić, że wady tkwią w samej decyzji (jej treści) i godzą w elementy stosunku prawnego podmiotowe, w jego przedmiot lub też w podstawę prawną, w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych, albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej (patrz: J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. CH BECK, s. 704). W postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, organ rozpatrujący sprawę ustala czy zaistniały podstawy z art. 156 § 1 k.p.a. niezbędne do stwierdzenia nieważności. Organ właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wszczyna postępowanie administracyjne w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. W związku z tym w swej decyzji rozstrzyga wyłącznie co do nieważności decyzji, a nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy. W ocenie Sądu, należy zgodzić się ze stanowiskiem organu orzekającego w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., uchylającej decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w B. z dnia [...] listopada 2007 r. w całości i umarzającej postępowanie przed organem pierwszej instancji, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała jakakolwiek przesłanka z art. 156 § 1 k.p.a., skutkująca koniecznością stwierdzenia nieważności wskazanej wyżej decyzji. W piśmie z dnia 10 kwietnia 2015 r. Skarżąca wskazała, że decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] stycznia 2008 r. była po terminie oraz, że niesłusznie nie wypłacono rekompensaty. W przedłożonej zaś skardze, Strona podkreśliła, że była rolnikiem indywidualnym, dostawcą mleka oraz posiadała kwotę mleczną a następnie zaprzestała produkcji mleka na rzecz chowu bydła mięsnego. Strona nie przedłożyła nowych dowodów w sprawie na okoliczność naruszenia przez organ administracji przepisów prawa. W ocenie Sądu, skarga Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Na wstępie Sąd zauważa, że zasady przyznawania rekompensat za zaprzestanie produkcji i wprowadzania do obrotu mleka lub przetworów mlecznych oraz zrzeczenie się prawa do indywidualnej ilości referencyjnej zostały uregulowane w dacie wydawania zakwestionowanych przez Skarżącą rozstrzygnięć w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2081 ze zm.). Stosownie do treści art. 23a ust. 1 ww. ustawy dostawcy hurtowemu lub dostawcy bezpośredniemu, który zobowiąże się do zaprzestania produkcji i wprowadzania do obrotu mleka lub przetworów mlecznych oraz zrzeknie się prawa do indywidualnej ilości referencyjnej stanowiącej jego własność, przyznaje się z budżetu państwa, na jego wniosek, rekompensatę. Ponadto, zgodnie z art. 23c ust. 1 cytowanej powyżej ustawy, decyzję w sprawie cofnięcia indywidualnej ilości referencyjnej, stanowiącej własność dostawcy w dniu wydania decyzji i przyznania rekompensaty, wydaje, na wniosek dostawcy hurtowego lub dostawcy bezpośredniego, właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji w terminie do dnia 30 listopada roku kwotowego, w którym złożono wniosek. Stosownie do art. 23c ust. 6 ustawy wniosek o przyznanie rekompensaty składa się od dnia 1 września do dnia 15 września danego roku kwotowego na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję. Ponadto przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy należy mieć również na uwadze treść art. 31 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, zgodnie z którym, w przypadku gdy producent przestał spełniać warunki określone w art. 5 lit. c Rozporządzenia Rady (WE) nr 1788/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego opłatę wyrównawczą w sektorze mleka i przetworów mlecznych (Dz. Urz. UE L 270 z dnia 21 października 2003 r.), właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji cofa, w drodze decyzji, indywidualną ilość referencyjną stanowiącą własność producenta. Decyzja w sprawie cofnięcia indywidualnej ilości referencyjnej jest wydawana na wniosek producenta składany do właściwego miejscowo dyrektora oddziału terenowego Agencji (art. 31 ust. 2 ww. ustawy). Jednocześnie stosownie do treści art. 31 ust. 6 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych wniosek w sprawie ponownego przyznania indywidualnej ilości referencyjnej składa się najpóźniej do dnia 31 grudnia drugiego roku kwotowego następującego po roku kwotowym, w którym strona zaprzestała produkcji i sprzedaży mleka lub przetworów mlecznych. Natomiast decyzja w sprawie ponownego przyznania cofniętej IIR jest wydawana na wniosek producenta składany do właściwego miejscowo dyrektora oddziału terenowego Agencji - art. 31 ust. 4 ww. ustawy. Sąd zauważa, iż w rozpatrywanej sprawie, w stosunku do Skarżącej, na jej wniosek, została wydana w dniu [...] lutego 2006 r. decyzja nr [...] w sprawie cofnięcia indywidualnej ilości referencyjnej w trybie art. 31 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Tak więc z dniem wydania powyższej decyzji skarżąca utraciła prawo do kwoty indywidualnej dostaw w wysokości 15 622 kg. Jednocześnie należy podkreślić, iż w ww. decyzji Dyrektora OT ARR w B. Skarżąca została prawidłowo pouczona o sposobie postępowania w przypadku ubiegania się o ponowne przyznanie cofniętej indywidualnej ilości referencyjnej oraz terminie do złożenia stosownego wniosku. W przedmiotowej sprawie termin na złożenie powyższego wniosku upłynął w dniu 31 grudnia 2007 r. W uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 6 października 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 224/09 oddalającego skargę Skarżącej na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy cofnięcia indywidualnej ilości referencyjnej oraz odmowy przyznania rekompensaty podkreślono, iż Skarżąca nie złożyła w zakreślonym terminie stosownego wniosku o ponowne przyznanie indywidualnej ilości referencyjnej. Zamiast tego Strona wystąpiła w dniu 12 września 2007 r. do Dyrektora OT ARR w B. o przyznanie rekompensaty, który wniosek ten załatwił odmownie z uwagi na niespełnienie ustawowych przesłanek do przyznania rekompensaty. Stanowisko powyższe podtrzymał następnie Prezes Agencji Rynku Rolnego, który w następstwie złożonego przez skarżącą odwołania, decyzją z [...] stycznia 2008 r. uchylił zaskarżona decyzję i umorzył postępowanie przed organem I instancji. Powyższa decyzja Prezesa ARR nie została przez Skarżącą zaskarżona do sądu administracyjnego. Sąd wskazuje, że z uwagi na fakt, iż zgodnie z cyt. wyżej art. 23a ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych rekompensata przyznawana jest dostawcy hurtowemu lub dostawcy bezpośredniemu pod warunkiem, że zobowiąże się do zaprzestania produkcji i wprowadzania do obrotu mleka lub przetworów mlecznych oraz zrzeknie się prawa do indywidualnej ilości referencyjnej stanowiącej jego własność, to w sytuacji Skarżącej, gdy nie była już ona właścicielem kwoty indywidualnej dostaw, a zatem nie spełniała warunku określonego w powyższym przepisie, rekompensata nie mogła być jej przyznana. Brak bowiem na dzień złożenia wniosku o przyznanie rekompensaty indywidualnej ilości referencyjnej stanowiącej własność wnioskodawcy wyklucza możliwość ubiegania się przez stronę o przyznanie takiej rekompensaty. W związku z powyższym, w niniejszej sprawie prawidłowo Prezes ARR uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora OT ARR w B. i umorzył, jako bezprzedmiotowe, wszczęte na wniosek strony postępowanie w przedmiocie przyznania rekompensaty. Ponadto odnosząc się do zarzutów Skarżącej zawartych w skardze złożonej w dniu 14 lipca 2015 r., iż jako osoba nieznająca prawa stosowała się do wskazań urzędników, należy zauważyć, co już zasadnie wskazał Sąd w uzasadnieniu przywołanego powyżej wyroku z dnia 6 października 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 224/09, iż "w decyzji z dnia [...] lutego 2006 r. o cofnięciu indywidualnej ilości referencyjnej skarżąca została prawidłowo pouczona o możliwości i terminie złożenia ponownego wniosku o przyznanie cofniętej IIR. Dodatkowo w skardze sama wskazała, iż została przez pracowników Oddziału Terenowego ARR w B. poinformowana, że musi przyjechać do końca grudnia 2007 r. i złożyć wniosek o ponowne przyznanie kwoty, jeśli wcześniej nie wznowi produkcji mleka. Powyższe wskazuje, że organy prawidłowo informowały Skarżącą o przysługujących jej prawach. Na podkreślenie zasługuje także fakt, iż Skarżąca jako producent mleka obowiązana jest znać przepisy dotyczące mechanizmu kwotowania mleka uregulowane w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Organy administracji publicznej nie mają bowiem obowiązku zawiadamiania stron z urzędu o powszechnie obowiązujących, opublikowanych aktach prawnych". W tych okolicznościach sprawy Minister miał rację co do podjęcia rozstrzygnięcia odnośnie stwierdzenia, że zarzuty Strony dotyczącego tego, iż decyzja z dnia [...] stycznia 2008 r. była po terminie oraz, że niesłusznie nie wypłacono Skarżącej rekompensaty nie zasługują na uwzględnienie. Tym samym po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdza, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone było prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego. Zważywszy na powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.