V SA/Wa 3271/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant: specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia .... września 2014 r. nr ... w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty pomocy finansowej; oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez B.i L. małżonków K. jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... września 2014r. nr ... utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... czerwca 2014r. określającą kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości ... zł. Postanowieniem z dnia 13 lutego 2015r. Sąd odrzucił skargę B. K. z uwagi na brak po jej stronie interesu prawnego oraz fakt, że nie była ona stroną postępowania administracyjnego jak też nie była adresatem zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja Prezesa ARiMR z dnia ... września 2014r. zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Na podstawie umowy o dofinansowanie nr ... z dnia 21 stycznia 2010r. L. K. (Strona, Skarżący) zobowiązał się do realizacji operacji pt ,,... a Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) zobowiązała się do wypłacenia Stronie w formie rekompensaty pomocy w wysokości ... zł. W trakcie realizacji zobowiązań, pismem z dnia 18 pażdziernika 2013r. Strona została wezwana do dostarczenia m.inn. oryginału lub kopii pozwolenia wodno-prawnego. Pismem z dnia 5 grudnia 2013r. ARiMR poinformowała Stronę o kwocie pomocy pobranej nienależnie w wysokości ... zł. z powodu braku w okresie od 1 stycznia 2012r. do 011 marca 2012r. pozwolenia wodno- prawnego. W dniu 11 grudnia 2013r. Strona skierowała do Prezesa ARiMR prośbę o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że w okresie od 1 stycznia 2012r. do 11 marca 2012r. posiadała pozwolenie wodno-prawne oraz że stare pozwolenie nie zostało wygaszone przez Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Ochrony Środowiska w Starostwie Powiatowym w O., a nowe o nr ... jest kontynuacją starego pozwolenia wodno-prawnego. Do prośby dołączono pismo z dnia 31 stycznia 2013r , w którym Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Ochrony Środowiska w Starostwie Powiatowym w O. wskazywał, że: 1. Starosta ... udzielił L. K. pozwolenia wodno-prawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki ..., dla obiektu o łącznej powierzchni ... ha decyzją o nr ... z dnia ... listopada 2001r. z terminem ważności do dnia 31 grudnia 2011r. 2. Pismem z 12 grudnia Strona zwróciła się z wnioskiem o wydanie nowego pozwolenia wodno-prawnego. 3. Nowe pozwolenie zostało udzielone decyzją nr ... z dnia ... marca 2012r. i w opinii organu stanowiło kontynuację pozwolenia wodno-prawnego z dnia ... listopada 2001r. W związku z powyższym, a także wobec braku potrzeby nałożenia na korzystającego z wód dodatkowych obowiązków, Starosta ... nie wydał z urzędu decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia w.w. pozwolenia na podstawie art. 138 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne. Pismem z dnia 17 lutego 2014r. Prezes ARiMR poinformował, że prośba o ponowne rozpatrzenie sprawy została rozpatrzona negatywnie. Pismem z dnia 28 kwietnia 2014r. Strona została zawiadomiona o wszczęciu postępowania mającego na celu odzyskanie należności ARiMR wypłaconej w związku z zawartą umową o dofinansowanie. Następnie, pismami z dnia 10 marca 2014r i 14 maja 2014r wezwano Stronę do zapłaty kwoty ... zł. wraz z odsetkami. Decyzją z dnia ... czerwca 2014r. Prezes ARiMR określił Stronie kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości ... zł. wraz z odsetkami. W wyniku odwołania wniesionego przez L. K., po ponownym rozpoznaniu sprawy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał w dniu ... września 2014r. decyzję utrzymującą w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na zapis § 10 ust. 2 pkt 3 lit. a w zw. z § 9 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 7 września 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osia priorytetową 2 – Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym ,,Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013’’ (Dz.U. z 2014r. poz. 1073), dalej: rozporządzenie i podkreślił, iż ,,aktualne pozwolenie wodno-prawne’’ oznacza pozwolenie ważne w czasie obecnym, obowiązujące w danej chwili. Zatem trudno uznać, iż w okresie od dnia 1 stycznia 2012r. do dnia 11 marca 2012r. pozwolenie wodno-prawne wydane przez Starostę ... decyzją z dnia ... listopada 2001r., pomimo upływu terminu, posiada cechę ,,aktualności’’. Decyzja stwierdzająca wygaśniecie tego zezwolenia (która nie została wydana) potwierdziłaby jedynie fakt wygaśnięcia tego zezwolenia i nie miałaby wpływu na termin jego obowiązywania, oznaczony na dzień 31 grudnia 2011r. Zdaniem Ministra, nie sposób przyjąć, że po upływie terminu na jaki zostało wydane, uprawnienia wynikające z decyzji – pozwolenia wodno-prawnego z dnia 8 listopada 2001r. były w dalszym ciągu aktualne. Reasumując, organ stwierdził. Iż w okresie od 1 stycznia 2012r. do 11 marca 2012r. Strona nie posiadała aktualnego pozwolenia wodno-prawnego. Ponieważ decyzja z dnia ... listopada 2001r stała się ostateczna w dniu 4 marca 2002r, podlega reżimowi ustawy Prawom wodne z 2001r. Organ wskazał na przepis art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz.U. Nr 72 poz. 619 z póżn. zm.), dalej ustawa o wspieraniu , oraz art. 207 ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych, dalej u.f.p. i stwierdził, iż pomocą pobraną nienależnie jest w szczególności pomoc wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje zobowiązań związanych z przyznaniem pomocy. Nadto, zgodnie z art. 27 ust. 2 pkt 3 ustawy o wspieraniu.. do pomocy pobranej nienależnie lub wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem stosuje się przepis ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych. Podkreślił, iż pomoc finansowa przyznana stronie na mocy umowy o dofinansowanie należy uznać za nienależną w części, w jakiej strona nie wypełniła zobowiązań z niej wynikających, o których mowa w § 10 ust.2 pkt 3 lit. a rozporządzenia do osi priorytetowej 2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. K. decyzji z dnia ... września 2014r zarzucił: 1. Naruszenie prawa materialnego a. Art. 27 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz.U. Nr 72 poz. 619 z póżn. zm.), w związku z art. 207 ust 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych poprzez ich nienależytą subsumpcję do stanu faktycznego w niniejszej sprawie i uznanie, że beneficjent w sposób nienależyty wykorzystał przyznane dofinansowanie b. § 10 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 7 września 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osia priorytetową 2 – Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym ,,Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013’’ (Dz.U. z 2014r. poz. 1073) poprzez przyjęcie, że beneficjent nie dochował podstawowych zasad praktyki rybackiej poprzez nie posiadanie aktualnego zezwolenia wodno prawnego w okresie objętym pomocą. 2. Naruszenie przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego i obywateli w toku rozpoznawania sprawy i uznanie, że beneficjent w sposób nienależyty wykorzystał przyznane mu dofinansowanie a tym samym naruszył zasady dobrej praktyki rybackiej. Rozwijając powyższe zarzuty, Skarżący podkreślił, że przyjęta przez organ wykładnia przepisów prawnych jest niedopuszczalna, albowiem dobra praktyka rybacka to nie tylko czynności prawne ale i faktyczne. Organ nie dokonał oceny sposobu wykorzystania uzyskanych środków i funkcjonowania gospodarstw , nie przeprowadził oględzin. Wskazał, że w okresie od 31 grudnia 2011r. do 12 marca 2012r. Skarżący nadal prowadził działalność objętą umową o dofinansowanie, a pierwsze pozwolenie wodnoprawne nie zostało wygaszone. Jego zdaniem, skoro poprzednia decyzja została wydana pod reżimem ustawy Prawo wodne z dnia 24 pażdziernika 1974r, to wymagała wygaszenia przez organ administracji samorządowej. Powołał się na pisemne stanowisko Starosty ... w kwestii ważności udzielonego pozwolenia wodnoprawnego i czynności postępowania administracyjnego w celu uzyskania nowego – aktualnie obowiązującego. Podniósł również, iż wniosek o kolejne pozwolenie wodnoprawne został złożony przed upływem terminu ważności dotychczasowego dokumentu a postępowanie administracyjne w tym zakresie trwało prawie 3 miesiące. W związku z powyższym Skarżący domagał się zmiany zaskarżonej decyzji Ministra wraz z decyzją pierwszoinstancyjną i utrzymania dofinansowania w ramach umowy o dofinansowanie z dnia 21 stycznia 2010r bądź uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga, analizowana w świetle powyższych kryteriów, nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy przypomnieć, iż na podstawie umowy o dofinansowanie z dnia 21 stycznia 2010r. L. K. zobowiązał się do realizacji operacji pt. ... a Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – do wypłacenia Stronie w formie rekompensaty pomocy w wysokości ... zł. W trakcie realizacji zobowiązań, Skarżący został wezwany do dostarczenia m. inn. oryginału lub kopii decyzji pozwolenia wodno-prawnego. Okazało się, iż w okresie od 1 stycznia 2012r do 11 marca 2012r. Strona nie posiadała pozwolenia wodno-prawnego bowiem decyzją z dnia ... listopada 2001r. udzielono Skarżącemu pozwolenia na szczególne korzystanie z wód rzeki ... dla obiektu o łącznej powierzchni ... ha z terminem ważności do dnia 31 grudnia 2011r. Pismem z dnia 12 grudnia 2012r. L. K. zwrócił się z wnioskiem o wydanie nowego pozwolenia wodno-prawnego. Nowe pozwolenie zostało udzielone decyzją z dnia ... marca 2012r. Ponieważ nie zachodziła potrzeba nałożenia na Stronę dodatkowych obowiązków, określonych w art. 138 ust. 2 ustawy Prawo wodne, nie została wydana z urzędu decyzja o wygaśnięciu poprzedniego zezwolenia ( z ... listopada 2001r.). Zgodnie z § 10 ust. 2 pkt 3 a rozporządzenia MRiRW z dnia 7 września 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osia priorytetową 2 – Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym ,,Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013’’ (Dz.U. z 2014r. poz. 1073) poprzez podstawowe zasady dobrej praktyki rybackiej rozumie się posiadanie aktualnego pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w przepisach prawa wodnego. To jest warunkiem otrzymania wsparcia . Należy przyjąć, zgadzając się w tej kwestii z organem, że przez ,,aktualne pozwolenie wodnoprawne,, należy rozumieć pozwolenie ważne w czasie obecnym, obowiązujące w danej chwili. Dlatego też nie można uznać, że pozwolenie z dnia ... listopada 2001r. , z terminem ważności 31 grudnia 2011r. , posiada cechę aktualności. Zasadny w tym stanie rzeczy jest więc wniosek, iż w okresie od 1 stycznia 2012r. do dnia 11 marca 2012r. beneficjent nie posiadał uregulowanego stanu prawnego w zakresie gospodarki wodnej na obiekcie stanowiącym miejsce realizacji operacji. Nawet, gdyby została wydana decyzja o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego z dnia ... listopada 2001r. , to nie miałoby wpływu na termin jego obowiązywania oznaczony na dzień 31 grudnia 2011r. Należy pamiętać iż art. 135 pkt 1 ustawy Prawo wodne z 2001r. stanowił, ze pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli upłynął okres, na który zostało wydane. W niniejszej sprawie należy przyjąć, że beneficjent nie posiadał aktualnego pozwolenia, gdyż upłyną termin obowiązywania zezwolenia wydanego decyzją z dnia ... listopada 2001r. A co dalej idzie – nie można przyjąć, iż po dniu 31 grudnia 2011r. – uprawnienia wynikające z tej decyzji są nadal aktualne. Sąd orzekający podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie V SA/Wa 2448/13 że ,,aktualność’’ pozwolenia wodnoprawnego nie odnosi się jedynie do chwili składania wniosku, ale do całego okresu, na który wnioskujący o pomoc podejmuje zobowiązanie. Zgodnie z art. 204 ustawy Prawo wodne z 2001r. sprawy wszczęte a niezakończone wydaniem decyzji ostatecznej przed dniem wejścia w życie ustawy, podlegają rozpoznaniu w trybie określonym w ustawie. Decyzja z dnia ... listopada 2001r. stała się ostateczna w dniu 4 marca 2002r, a ustawa Prawo wodne z 2001r. weszła w życie z dniem 1 stycznia 2002r, więc stosujemy tu ustawę Prawo wodne z 2001r. nie ustawę Prawo wodne z 1974r. Na podstawie art. 27 ust. 2 pkt 3 ustawy o wspieraniu, pomocą pobraną nienależnie jest w szczególności pomoc wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje zobowiązań związanych z przyznaniem pomocy. W ust. 3 wskazanego wyżej przepisu wynika, iż do pomocy pobranej nienależnie lub wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych, dotyczące zwrotu środków pochodzących z budżetu UE i innych środków pochodzących ze żródeł zagranicznych, które nie podlegają zwrotowi. Tak więc pomoc finansowa przyznana Stronie na mocy umowy o dofinansowanie jest nienależna w części, w jakiej Strona nie wypełniła zobowiązań z niej wynikających. Zasadnie więc, w tej sytuacji organ, wydał decyzję o której mowa w art. 207 ust.9 u.f,p. Ponieważ wszystkie zarzuty skargi okazały się niezasadne, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.