V SA/Wa 3281/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant - referent Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. S. kwotę 5117 zł (słownie: pięć tysięcy sto siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi M. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] maja 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu działania ,,Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: W dniu [...].12.2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał decyzję nr [...]o przyznaniu M. S. pomocy finansowej z tytułu działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w wysokości 75 000 zł z zastrzeżeniem dopełnienia warunków. Zgodnie z ww. decyzją skarżący zobowiązany został m. in. do uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lata od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy oraz przedłożenia w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dokumentu potwierdzającego uzupełnienie wykształcenia w terminie 60 dni od upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy z tytułu działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2014, poz. 201, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem wykonawczym", Strona powinna uzupełnić wykształcenie w okresie 3 lata od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, tj. od dnia 10.12.2010 r. Termin na wywiązanie się z warunku uzupełnienia wykształcenia mijał w dniu 10 grudnia 2013 r., natomiast termin na przekazanie dokumentu potwierdzenia wykształcenia mijał 8 lutego 2014 r. W dniu 5.01.2011 r. do [...] OR ARiMR wpłynął wniosek o płatność złożony przez skarżącego wraz z wymaganymi dokumentami. Wniosek o płatność został uznany za kompletny i poprawny, a pomoc została wypłacona na konto wskazane we wniosku. Następnie w dniu 21.01.2014 r. do [...] OR ARiMR zgodnie z adnotacją organu w aktach sprawy, wpłynęło zaświadczenie o ukończeniu studiów, wydane w dniu 23.12.2013 r. przez Prodziekana ds. Dydaktycznych i Studenckich Uniwersytetu [...] w [...], stwierdzające, iż M. S. ukończył studia niestacjonarne pierwszego stopnia na Wydziale Rolnictwa i Biotechnologii na kierunku rolnictwo, złożył egzamin dyplomowy w dniu 23.12.2013 r. oraz uzyskał tytuł inżyniera. W dniu 6.02.2014 r. skarżący złożył w [...] OR ARiMR, dyplom Uniwersytetu [...] w [...] ukończenia studiów na kierunku rolnictwo i uzyskania w dniu 23.12.2013 r. tytułu inżyniera. W dniu 13.05.2014 r. Dyrektor [...] OR ARiMR wystosował do skarżącego pismo informujące o zmianach w przepisach rozporządzenia wykonawczego, rozszerzających katalog zdarzeń kwalifikowalnych jako siła wyższa łub wyjątkowe okoliczności, w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy nie jest wymagany, w tym dotyczących okoliczności niezależnych od beneficjenta, skutkujących nieuzupełnieniem wykształcenia w terminie, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego. Jednocześnie w powyższe pismo zawierało wezwanie strony do potwierdzenia zaistnienia takich okoliczności, poprzez złożenie oświadczenia, wyjaśnień i dokumentów potwierdzających wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności przewidzianych w katalogu siły wyższej. W odpowiedzi, skarżący złożyła pismo z 28.05.2014 r. w którym zawarła oświadczenie, iż zaistniały niezależne od strony okoliczności związane z przesunięciem wcześniej wyznaczonego terminu egzaminu. Dyrektor [...] OR ARiMR w dniu [...].10.2014 r. wysłał wezwanie do złożenia wyjaśnień w sprawie w/w oświadczenia, prosząc o dostarczenie dokumentów potwierdzających dochowanie należytej staranności, a opóźnienie wynikało z przyczyn niezależnych od skarżącego. Skarżący nie złożył wyjaśnień i dokumentów, pozostawiając wezwanie Dyrektora [...] OR ARiMR z dnia 20.10.2014 r. bez odpowiedzi. W związku z powyższym Dyrektor [...] OR ARiMR rozpatrzył pismo z dnia 28.04.2014 r., jako wniosek o uwzględnienie zaistnienia wyjątkowych okoliczności związanych z uzupełnieniem wykształcenia, a następnie w dniu 23.12.2014 r. odmówił wyrażenia zgody na zmianę zobowiązań w zakresie wydłużenia terminu na uzupełnienie wykształcenia w ramach działania ,,Ułatwianie startu młodym rolnikom", zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 6 w związku z § 22 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego. Pismem z dnia 27.01.2015 r. Dyrektor [...] OR ARiMR przekazał skarżącemu informację o możliwości dokonania dobrowolnego zwrotu nienależnie pobranych płatności. Następnie w dniu 16.03.2015 r. Dyrektor [...] OR ARiMR wystosował do strony zawiadomienie nr [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Dyrektor [...] OR ARiMR decyzją nr [...] z [...].04.2015 r. ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu działania ,,Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Skarżący odwołał się od powyższej decyzji. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z [...] maja 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Organ odwoławczy podniósł, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, iż w terminie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu płatności, tj. od dnia 10.12.2010 r. skarżący nie spełnił warunku z zastrzeżeniem dopełnienia, którego została Stronie wydana decyzja o przyznaniu pomocy finansowej, tj. nie uzupełnił wykształcenia. Wyjaśnił, że skarżący ukończył studia niestacjonarne pierwszego stopnia na Wydziale Rolnictwa i Biotechnologii na kierunku rolnictwo i złożył egzamin dyplomowy w dniu 23.12.2013 r., a zatem 13 dni po oznaczonym terminie, czym naruszyła przepis § 18 ust 1 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego. Organ podniósł, że w złożonym odwołaniu od decyzji skarżący argumentuje, że nie znał daty doręczenia mu decyzji nr [...] o przyznaniu pomocy z dnia [...].12.2010 r., a w pismach otrzymywanych z ARiMR nie była podana data, kiedy upływa termin na uzupełnienie wykształcenia. Organ odwoławczy stwierdził, iż skarżący nie udowodnił, iż nieuzupełnienie wykształcenia, zgodnie z wymaganiami określonymi w § 6 ust. 1 oraz § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego, spowodowane było zaistnieniem siły wyższej łub wyjątkowych okoliczności, w których nie będzie wymagany pełny zwrot pomocy otrzymanej przez Stronę. Wyjaśnił, że niezłożenie przez skarżącego konkretnych wyjaśnień, jak również niezłożenie przez niego jakichkolwiek dokumentów potwierdzających zaistnienie niezależnych od niego okoliczności związanych z przesunięciem wcześniej wyznaczonego terminu egzaminu, nie pozwala na stwierdzenie przez Prezesa ARiMR, iż wystąpiły niezależne od skarżącego okoliczności wynikające z cyklu nauczania w danym typie szkoły lub związane z terminem egzaminu zawodowego skutkujące nieuzupełnieniem wykształcenia w terminie, o czym stanowi przepis § 22 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego. Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie podjął żadnych czynności, aby uzyskać wiedzę, kiedy upływa 3 letni okres na uzupełnienie wykształcenia, mimo iż zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7.03,2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 j.t.), organ przed którym toczy się postępowanie udziela Stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń oraz informacji, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Dodatkowo organ wskazał, iż skarżący złożył w dniu 1.10.2010 r. oświadczenie, iż posiada wykształcenie średnie pozwalające na uzupełnienie kwalifikacji zawodowych wymaganych przepisami rozporządzenia wykonawczego w ciągu 3 lat od daty doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy oraz zobowiązał się w okresie od dnia 01.10.2007 r. dnia 01.10.2011 r. podjąć naukę na Uniwersytecie [...] w [...]. Podniósł, że skarżący nie wyjaśnił, z jakich powodów ukończył studia ponad 2 lata później, niż zobowiązał się ww. oświadczeniu. Organ podkreślił również, iż w punkcie XV wniosku o przyznanie pomocy z tytułu działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem, iż znane mu są zasady przyznawania i wypłaty pomocy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak i o uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] nr [...]o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" z dnia 2 kwietnia 2015 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił : 1. naruszenie przepisu prawa materialnego tj. § 18 ust. 1 pkt 6 w zw. z § 6 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, iż uzyskanie absolutorium tj. zaliczenia wszystkich egzaminów objętych planem studiów z dniem 18 września 2011 r. przez skarżącego nie stanowiło wypełnienia obowiązku nałożonego na skarżącego (beneficjenta) przez rozporządzenie; podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazanego przepisu, z uwzględnieniem jego wykładni celowościowej, nakazuje uznać uzyskanie absolutorium i zaliczenie wszystkich egzaminów objętych planem studiów z dniem 18 września 2011 r. za wypełnienie obowiązku nałożonego na skarżącego przez rozporządzenie; 2. naruszenie przepisu prawa procesowego tj. art 10 §1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie skarżącego o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków, podczas gdy skarżący planował zapoznać się z aktami dopiero w momencie zawiadomienia go przez organ o planowanym zakończeniu postępowania i wówczas przedstawić stosowne dokumenty oraz ustosunkować się do kompletnego materiału zebranego w sprawie, co miało realny wpływ na decyzję zapadłą w niniejszej sprawie, gdyż nie zostały przedstawione istotne z punktu widzenia skarżącego dokument i stanowisko w sprawie. 3. naruszenie przepisu prawa procesowego tj. art. 6, 8 i 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącego o terminie, w którym upływał 3 letni okres na uzupełnienie przez skarżącego wykształcenia; 4. naruszenie przepisu prawa procesowego tj. art. 138 §1 pkt 1) i 2) k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" z dnia 2 kwietnia 2015 r. w sytuacji, w której decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, a którą to decyzję organ odwoławczy winien był uchylić. Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów tj: - zaświadczenia o ukończeniu studiów przez skarżącego; - dokumentacji medycznej dot. E. S. - ojca skarżącego; - pisma z [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 15 czerwca 2015 r. Na rozprawie złożył dodatkowo akt zgonu E. S. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty zasługują na aprobatę. Sąd nie podziela argumentu , że uzyskanie absolutorium stanowi wypełnienie obowiązku wynikającego z § 18 ust. 1 pkt 6 w zw. z § 6 ust.3 rozporządzenia. Zgodnie bowiem z ust. 7 pkt 1 Załącznika do rozporządzenia "Szczegółowy wykaz kierunków studiów, zawodów i specjalności oraz tytułów kwalifikacyjnych w zakresie rolnictwa, a także rodzaje dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji zawodowych" dokumentem potwierdzającym posiadanie wykształcenia rolniczego wyższego jest dyplom ukończenia studiów pierwszego stopnia, studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich, lub studiów wyższych magisterskich na kierunku wymienionym w ust. 1. Sąd nie podziela także zarzutów dot. naruszenia art. 6, 8 i 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącego kiedy upływa termin do uzupełnienia wykształcenia. Termin ten wynika bowiem wprost z treści decyzji o przyznaniu pomocy oraz zawartych w niej pouczeń. Początek biegu trzyletniego terminu był znany stronie, gdyż jego bieg zaczął się w dniu doręczenia decyzji o przyznaniu płatności. Ponadto z godnie z art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 173) udziela stronom, na ich żądanie (podkr. Sądu), niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Skarżący miał więc obowiązek wiedzieć kiedy upływa termin do uzupełnienia wykształcenia lub podjąć działania zmierzające do ustalenia tego terminu. Trafny jest jednak zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., którego stosowania wspomniany już art. 22 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. nie wyłącza. Skarżący nie był bowiem powiadomiony przez organ II instancji przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się i zgłoszenia żądań . W realiach tej sprawy naruszenie to mogło mieć wpływ na treść decyzji, gdyż do skargi skarżący dołączył szereg dokumentów dot. ciężkiej choroby ojca, jego wielokrotnych pobytów w szpitalu. Na rozprawie został złożony akt zgonu pana E. S.. Wszystkie te okoliczności mogą mieć znaczenie dla udowodnienia zaistnienia okoliczności, które deklarował skarżący w piśmie z dnia 28 maja 2014 r. (k. 234 akt adm.) i które mogą wskazywać , że w sprawie niniejszej skarżący jest zwolniony od obowiązku zwrotu uzyskanej pomocy pomimo nieuzupełnienia wykształcenia w wyznaczonym terminie. Zgodnie z § 22 pkt. 2 rozporządzenia innymi, niż wymienione w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006, kategoriami siły wyższej lub wyjątkowymi okolicznościami, w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy nie jest wymagany, są niezależne od beneficjenta okoliczności wynikające z cyklu nauczania w danym typie szkoły lub związane z terminem egzaminu zawodowego skutkujące nieuzupełnieniem wykształcenia w terminie, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6, jeżeli beneficjent podjął naukę w wybranej szkole, uczelni, placówce kształcenia ustawicznego, placówce kształcenia praktycznego lub ośrodku dokształcania i doskonalenia zawodowego w możliwie najbliższym terminie od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy i kontynuował naukę bez nieusprawiedliwionych przerw i opóźnień, a uzupełnienie wykształcenia nastąpi nie później niż w terminie 9 miesięcy od dnia upływu terminu, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6. W spawie nie budzi wątpliwości, że skarżący absolutorium uzyskał 18 września 2011 r. Opóźnienie (kilkudniowe) dotyczy wyłącznie sporządzenia i obrony pracy dyplomowej. Skarżący powołał się na te okoliczności w trakcie postępowania przed organem I instancji, wezwany do przedstawienia dokumentów potwierdzających dochowanie szczególnej staranności , aby uzupełnić wykształcenie w terminie , a opóźnienie wynikło z przyczyn niezależnych, nie odpowiedział na powyższe wezwanie. Jednak należy pamiętać, że w postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje prekluzja dowodowa, zaś organ II instancji rozpoznaje sprawę od początku, nie ogranicza się jedynie do kontroli poprawności decyzji organu I instancji. Dlatego też nie można wykluczyć, że skarżący prawidłowo powiadomiony w trybie art. 10 § 1 k.p.a. takie dokumenty by złożył, skoro złożył je na etapie postępowania sądowego. Zgodnie z § 22 ust. 2 rozporządzenia dokumentami potwierdzającymi zaistnienie okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 2, są w szczególności: 1) zaświadczenie wydane przez dyrektora szkoły lub zaświadczenie z uczelni o zakończeniu lub przewidywanym zakończeniu nauki i uzyskaniu świadectwa lub dyplomu; 2) kopia wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego zawodowego wraz z potwierdzeniem jego złożenia; 3) kopia deklaracji dotyczącej przystąpienia do egzaminu zawodowego wraz z potwierdzeniem jej złożenia. Należy zwrócić uwagę, że w cytowanym przepisie zostało użyte wyrażenie "mogą stanowić w szczególności", co oznacza, że nie jest to katalog zamknięty. Przepis ten należy czytać raczej jako wskazówkę interpretacyjną co może stanowić okoliczności zwalniające od obowiązku zwrotu pomocy niż kreowanie jakiegoś "numerus clausus" dowodów, którymi te okoliczności mogą być dowodzone. Jak już bowiem wyżej wspomniano do postępowania stosuje się przepisy kodeksu postepowania administracyjnego z wyjątkami i zmianami określonymi w art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Te przepisy modyfikują jedynie ciężar dowodu, który w postępowaniach prowadzonych na podstawie w/w ustawy spoczywa na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne. Reasumując, fakt wystąpienia szczególnych okoliczności , które spowodowały opóźnienie w uzyskaniu dyplomu spoczywa na skarżącym, jednak może on ich dowodzić wszystkimi środkami dowodowymi dopuszczalnymi w świetle k.p.a. Zwłaszcza, że nie zawsze dowodzenie faktów dokumentami jest możliwe lub dokumenty nie wyjaśnią całokształtu zaistniałych okoliczności. Możliwość powołania się na wyjątkowe okoliczności , które uniemożliwiły ukończenie nauki w terminie został do rozporządzenia wykonawczego dodany rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2014 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2014 r. poz. 501). Weszło ono w życie z dniem 19 kwietnia 2014 r. i ma zastosowanie do wszystkich spraw niezakończonych w tym dniu, a w pewnym zakresie także do zakończonych. Zgodnie z § 4 ust. 1 Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w terminie 45 dni od dnia wejścia w życie rozporządzenia miała obowiązek przekazać informację o zmianie przepisów w zakresie, o którym mowa w § 22 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wymienionego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, beneficjentom, którzy są zobowiązani na podstawie decyzji ostatecznej o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności do zwrotu pomocy finansowej przyznanej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" lub wobec których wszczęto postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w związku z niespełnieniem warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wymienionego w § 1, oraz pozostałym beneficjentom, którzy są zobowiązani do uzupełnienia wykształcenia zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wymienionego w § 1. Zgodnie z § 4 ust. 2 w informacji, o której mowa w ust. 1, Agencja wzywa beneficjentów, w odniesieniu do których zaistniały okoliczności, o których mowa w § 22 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wymienionego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, do złożenia we właściwych oddziałach regionalnych Agencji, w terminie 10 dni roboczych od dnia otrzymania informacji, oświadczenia o wystąpieniu okoliczności, o których mowa w § 22 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wymienionego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, wraz ze szczegółowymi wyjaśnieniami dotyczącymi tych okoliczności oraz dokumentami, o których mowa w § 22 ust. 2 rozporządzenia wymienionego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem. Pismem z dnia 13.05.2014 r. skarżący został wezwany w trybie przewidzianym w wyżej powołanych przepisach i stosowne oświadczenie złożył. Dołączył do niego dyplom ukończenia studiów. Formalny warunek do skorzystania przez skarżącego z możliwości powołania się na wystąpienie wyjątkowych okoliczności został dochowany. Zaniedbanie polega na braku dostatecznego wykazania zaistnienia tych okoliczności, które jednak mogą być dowodzone w oparciu o zwykłe reguły dowodowe przewidziane w k.p.a. (oczywiście z modyfikacjami przewidzianym w art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy powiadomi skarżącego stosownie do treści art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości wypowiedzenia się i zgłoszenia żądań , a następnie w przypadku gdy skarżący z tej możliwości skorzysta przeprowadzi postępowanie dowodowe dot. zaistnienia wyjątkowych okoliczności, które uniemożliwiły skarżącemu uzupełnienie wykształcenia w terminie. Przy ocenie tych twierdzeń i dowodów organ uwzględni uwagi poczynione przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu, w tym co do wykładni pojęcia "wyjątkowe okoliczności", których nie można rozumieć zbyt wąsko. Opóźnienie w związane z terminem egzaminu zawodowego (bo cykl nauczania w przypadku skarżącego zakończył się w terminie) ma być zgodnie z brzemieniem § 22 pkt 2 rozporządzenia niezależne od beneficjenta. W ocenie Sądu muszą być w związku z powyższym brane pod uwagę nie tylko terminy, wymagania narzucone przez szkołę, ale także okoliczności osobiste beneficjenta, które uniemożliwiają mu złożenie egzaminu we wcześniejszym terminie. Przy ocenie tej konkretnej sytuacji nie można , zdaniem Sądu, pominąć faktu, że skarżący mimo trudnej sytuacji życiowej uzupełnił wykształcenie jedynie z kilkudniowym opóźnieniem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego postanowiono na podstawie art. 200 p.p.s.a.