V SA/Wa 330/19
WyrokWSA w Warszawie2019-06-03
Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Marek Krawczak, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił przyznania płatności ekologicznej, uznając, że spółka stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania korzyści finansowych, sprzecznych z celami prawodawstwa rolnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie wykazał w sposób niewątpliwy, iż zaistniały łącznie przesłanki obiektywna i subiektywna do uznania stworzenia sztucznych warunków. Brak było wystarczających dowodów na zamiar uzyskania korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia. Dodatkowo, organ nie odniósł się do faktu przyznania spółce płatności ekologicznej za kolejny rok, co podważa jego stanowisko o braku spełnienia wymogów.Stan faktyczny
Spółka K. sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie płatności ekologicznej za 2015 rok. Organy ARiMR odmówiły przyznania płatności, uznając, że spółka wraz z innymi powiązanymi podmiotami stworzyła sztuczne warunki w celu obejścia przepisów dotyczących limitów powierzchniowych, ilości zwierząt i stawek degresywnych. Spółka kwestionowała te ustalenia, wskazując na odrębność prowadzenia działalności, cele organizacyjne i finansowe związane z utworzeniem spółek. Po utrzymaniu decyzji odmownej przez Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR, spółka wniosła skargę do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. i zasądził od organu na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi K... sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia ... grudnia 2018 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej za 2015 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz K. sp. z o.o. z siedzibą w O. kwotę 680 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi K.sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako:
"skarżąca", "strona" lub "spółka") jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału
Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej
jako: "Dyrektor OR", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z [...] grudnia 2018 r. nr
[...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej jako: "Kierownik BP" lub
"organ I instancji") z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] odmawiającą przyznania
stronie płatności ekologicznej PROW 2014-2020 na rok 2015.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] czerwca 2015 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności na
rok 2015, w którym wnioskowała o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia
bezpośredniego oraz płatności ekologicznej PROW 2014-2020.
W dniu [...] września 2015 r. Kierownik BP wezwał stronę do złożenia wyjaśnień
wskazując, że we wniosku nie zaznaczono pola nr 08 natomiast organ ustalił w oparciu
o kody PKD (Polska Klasyfikacja Działalności), że wnioskodawca prowadzi jedną z
wykluczonych działalności, o której mowa w art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013.
Organ I instancji wezwał zatem skarżącą do przedstawienia dowodów w celu ustalenia,
czy na dzień złożenia wniosku nie prowadziła żadnej z wykluczonych działalności, o
której mowa w art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013. 1 października 2015 r. do
Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło oświadczenie strony, w którym spółka
oświadczyła, że nie prowadzi działalności z tzw. negatywnej listy lub wykazu
negatywnego i nie osiąga z tego tytułu żadnych przychodów.
Decyzją z [...] lipca 2016 r. Kierownik BP odmówił przyznania płatności
ekologicznej wskazując, że spółka według danych z wypisu w rejestrze REGON
prowadzi działalność gospodarczą wg PKD oznaczoną kodem [...], tj. kupno i
sprzedaż nieruchomości na własny rachunek.
Decyzją z dnia [...] października 2016 r. Dyrektor OR uchylił skarżoną decyzję
[...] z dnia [...] lipca 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego
rozpatrzenia organowi I instancji.
W dniu [...] lutego 2017 r. organ I instancji wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w
związku z wątpliwościami dotyczącymi prowadzenia odrębnego gospodarstwa rolnego i
podejrzeniem stworzenia sztucznych warunków. Na powyższe wezwanie spółka
odpowiedziała [...] lutego 2017 r. dołączając dokumentację w sprawie.
W dniu [...] czerwca 2017 r. w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w E.
odbyło się przesłuchanie świadka - A. Ł.
Postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. Kierownik BP włączył do sprawy
dokumentację dotyczącą innych spółek (J.sp. z o.o., S.
sp. z o.o., R. sp. z o.o.), które mogą stanowić dowód w sprawie w celu
ustalenia stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności. Do akt sprawy
włączono: wezwania do złożenia wyjaśnień wraz z odpowiedziami, wnioski o
przesłuchanie w ramach pomocy prawnej oraz protokoły przesłuchań świadka.
Decyzją z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] Kierownik BP odmówił
skarżącej przyznania płatności ekologicznej PROW 2014-2020 na rok 2015.
Organ I instancji przytoczył treść mających zastosowanie przepisów prawa
krajowego i unijnego i w oparciu o analizę zebranego w sprawie materiału
dowodowego, w tym danych dotyczących spółek powiązanych osobowo ze skarżącą
(J. sp. z o.o., S. sp. z o.o., R. sp. z o.o.),
które również występowały z wnioskami o płatności stwierdził, że gdyby działki były
deklarowane przez jednego producenta to wówczas płatność redystrybucyjna zostałaby
wypłacona tylko raz tj. do powierzchni 27 ha, a zgłaszając płatność obszarową dla
czterech podmiotów K. D. (prezes zarządu oraz wspólnik skarżącej
oraz ww. spółek) oraz R. F. D. (wspólnik skarżącej oraz ww. spółek)
zyskali płatność redystrybucyjną jeszcze trzykrotnie.
Dodał, odwołując się do treści art. 16 ust. 3 i 4 ustawy o płatnościach
bezpośrednich, że K. D.oraz R. F. D. jako
udziałowcy ww. spółek otrzymali również wyższą płatność do zwierząt. Łącznie we
wszystkich spółkach zadeklarowano 84 krowy i 32 sztuki bydła, przy czym zgodnie z
mającymi w niniejszej sprawie zastosowanie przepisami w 2015 r. występowało
ograniczenie ilościowe 30 sztuk zgłoszonych zwierząt do płatności.
Ponadto, w ocenie organu I instancji właściciele omawianych spółek chcieli
uniknąć obniżenia płatności ekologicznej wynikających z degresywności stawki
podstawowej w zależności od powierzchni deklarowanej do płatności.
Kierownik BP stwierdził, iż podmioty te powiązane są ze sobą osobowo - poprzez
osobę K. D.oraz R. F. D., którzy we
wszystkich wskazanych powyżej spółkach pełnią funkcję umożliwiającą sprawowanie
kontroli nad tymi podmiotami - wspólnika, prezesa zarządu. W ocenie organu I instancji
powoduje to, że mimo pozornej wielkości podmiotów działalność rolnicza prowadzona
jest de facto przez te same osoby.
Ponadto zauważył, że skarżąca, jako adres siedziby i korespondencyjny, podaje
ul. [...] W., będący jednocześnie adresem siedziby i
korespondencyjnym pozostałych spółek: J.sp. z o.o., S.
sp. z o.o., R. sp. z o.o.
Następnie wskazał, że strona, jako przedmiot działalności przeważającej, tak jak
pozostałe spółki zgodnie z klasyfikacją PKD wskazuje działalność gospodarczą 01 42 z
uprawy rolne, chów i hodowla zwierząt, łowiectwo, włączając działalność usługową.
Dodał, że wszystkie spółki zostały wpisane do rejestru ewidencji producentów [...] marca 2011 r. jako oddzielni producenci, a od 2015 r. rozpoczęły działalność w zakresie
hodowli bydła.
Organ I instancji podkreślił, że żadna ze spółek nie posiada własnych urządzeń i
maszyn rolniczych, natomiast usługi rolnicze dla spółek wykonywane są jedynie na
zlecenie K. D.i wykonywane przez A. Ł. jego
własnymi maszynami i urządzaniami rolniczymi oraz przez A. S. Dodał, że z
informacji wynikających z protokołów z przesłuchania w charakterze świadka A.
Ł. wynika, że zwierzęta wszystkich spółek przetrzymywane są wspólnie w
jednym budynku, na jednej działce. Ponadto zwierzęta należące do każdej ze spółek
wypasane są również na gruntach pozostałych spółek. Zwierzęta przetrzymywane są
wspólnie i karmione są paszą zebraną z gruntów wszystkich spółek, zmagazynowaną w
jednym miejscu.
Kierownik BP w konsekwencji podniósł, iż w tym stanie rzeczy oraz mając na
uwadze wskazane przepisami powierzchniowe progi modulacyjne, zawiązywanie spółek
kapitałowych i dzielenie łącznie posiadanego areału na mniejsze gospodarstwa nie
może zostać uznane za działanie pozostające w zgodzie z celem i sensem przepisów
regulujących wspieranie rolników, skoro podmioty te nie wykazują faktycznej
odrębności, a jedynie odrębność pozorną w kwestiach dotyczących prowadzonej
działalności rolniczej.
W ocenie organu I instancji, uwzględniając definicje rolnika oraz gospodarstwa
skarżącą oraz pozostałe spółki powiązane osobowo i zarządzane przez tą samą osobę
należało uznać za jedno gospodarstwo prowadzone przez K. D..
Mając zatem na uwadze strukturę i powiązanie organizacyjne poszczególnych
podmiotów, sposób prowadzenia działalności rolniczej - grunty z dala od siedzib spółek,
działalność wykonywana de facto tą samą osobę, zdaniem Kierownika BP, powyższe
świadczy o tym, że poszczególne podmioty występujące w 2015 r o płatności zostały
utworzone jedynie w celu uzyskania środków z Unii Europejskiej w ramach płatności
bezpośrednich szczególnie płatności związanej do zwierząt, programów ekologicznych
z pominięciem ograniczenia co do deklaracji powierzchni, ograniczenia co do deklaracji
do ilości zwierząt, a także degresywnych stawek płatności w tych programach.
Organ I instancji zaznaczył przy tym, że przy tak stworzonej strukturze
własnościowej czterech podmiotów, nie jest możliwa ich odrębność gospodarcza.
Podkreślił, że zorganizowanie wielu spółek przez tych samych udziałowców jest
zdarzeniem nienaruszającym żadnych przepisów krajowych, czy unijnych, jednakże
ustalony i wykazany związek pomiędzy poszczególnymi spółkami wynikający z ich
struktury własnościowej i osobowej, tj. prowadzenia przez wszystkie podmioty tego
samego rodzaju działalności, w takiej samej lokalizacji, stanowi sztuczne działanie w
celu obejścia przepisów prawa. Dodał, że K. D., jako Prezes i
reprezentant wszystkich spółek załatwiał wszystkie sprawy prowadzone dla strony
niniejszego postępowania w roku 2015.
W następstwie poczynionych ustaleń organ I instancji uznał, że powyższe
działanie wyczerpało przesłanki art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i
Rady (UE) nr 1306/2013 dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej
polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady
(EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr
1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., str. 549, dalej
jako: "rozporządzenie nr "1306/2013"), zgodnie z którym bez uszczerbku dla przepisów
szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści
wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki
wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z
celami tego prawodawstwa.
Pismem z [...] września 2018 r. strona wniosła odwołanie od decyzji Kierownika
BP wnosząc o jej uchylenie w całości i orzeczenie o przyznaniu płatności ewentualnie o
uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I
instancji.
Decyzją z [...] grudnia 2018 r. nr [...] Dyrektor OR utrzymał w mocy
decyzję Kierownika BP odmawiającą stronie przyznania płatności ekologicznej PROW
2014-2020 na rok 2015.
Organ odwoławczy w całości podzielił ustalenia Kierownika BP w zakresie:
- powiązań osobowych skarżącej oraz spółek: J.sp. z o.o., S. sp. z o.o., R. sp. z o.o. (poprzez osoby K. D. oraz
R. F. D.),
- wspólnego adresu siedziby powyższych spółek,
- jednakowego przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej ww.
podmiotów,
- faktu jednoczesnego wpisania spółek do rejestru ewidencji producentów ([...]
marca 2011 r.) i rozpoczęcia od 2015 r. działalności w zakresie hodowli bydła,
- przetrzymywania wszystkich zwierząt powyższych spółek wspólnie, w jednym
budynku, na jednej działce, karmienia ich paszą zebraną z gruntów wszystkich spółek,
zmagazynowaną w jednym miejscu oraz faktu zajmowania się hodowlą tych zwierząt
przez osoby trzecie,
- braku posiadania przez spółki własnych urządzeń i maszyn rolniczych oraz
zlecenia usług rolniczych przez K. D. A. Ł. I A. S.
W ocenie organu II instancji zorganizowanie wielu spółek przez tych samych
udziałowców jest zdarzeniem nienaruszającym żadnych przepisów krajowych, czy
unijnych, jednakże ustalony i wykazany związek pomiędzy poszczególnymi spółkami
wynikający z ich struktury własnościowej, a także prowadzenia przez wszystkie
podmioty tego samego rodzaju działalności, w takiej samej lokalizacji, korzystając ze
wspólnego zaplecza, parku maszynowego wskazuje, iż skarżąca, znajdując się w
grupie osób fizycznych lub prawnych zawiązanych przez K. D.
prowadzącego jedno, spójne gospodarstwo, nie była w roku 2015 (organ mylnie
wskazał na rok 2016 – dopisek sądu) producentem rolnym prowadzącym
(posiadającym) gospodarstwo rolne.
W ocenie organu II instancji, w okolicznościach niniejszej sprawy, przyznanie
pomocy skarżącej byłoby sprzeczne z celami wsparcia, gdyż w celach wsparcia
bezpośredniego nie mieści się przyznawanie płatności beneficjentom, którzy, tak jak
skarżąca, w rzeczywistości nie prowadzą działalności rolniczej. Kwota przyznanych
dopłat stanowiłaby dla nich nienależną korzyść sprzeczną z celami systemu.
Zdaniem organu II instancji, materiał dowodowy w sprawie świadczy o tym, iż
gospodarstwo skarżącej oraz spółek powiązanych osobowo jest tak naprawdę jednym
gospodarstwem rolnym prowadzonym przez jedną osobę – K. D.,
zarządzanym przez niego, w którym on jest główną osobą decyzyjną. Dodał, że
wyodrębnienie innych podmiotów z jednego gospodarstwa rolnego, może jedynie
świadczyć o stworzeniu sztucznych warunków do uzyskania wyższych płatności z UE.
Organ odwoławczy zaakcentował, że skarżąca sama nie prowadziła działalności
rolniczej, korzystała z usług A. Ł. i jego zaplecza maszynowego oraz
przetrzymywała wspólnie z nim zwierzęta gospodarskie łącznie ze zwierzętami
pozostałych spółek, nie wykazała, czy to na jej ryzyko i rachunek były prowadzone
prace rolne. Nie może być zatem mowy w takiej sytuacji o zwiększeniu wydajności
rolnictwa przez wspieranie postępu technicznego, czy zapewnienie odpowiedniego
poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego
dochodu osób pracujących w rolnictwie na terenie, który skarżąca wskazała we wniosku
o przyznanie kwestionowanej płatności. Co istotne nieruchomości położone są na
terenach bardzo odległych od siedziby spółki, od miejsca zamieszkania wspólników.
Dyrektor OR wskazał następnie, że sposób działania K. D.,
miał na celu ominięcie przepisów modulacyjnych, a spółka została utworzona
"sztucznie", tylko w celu otrzymania wyższych dotacji z UE.
Wskazał również, że zgromadzony materiał dowodowy (w tym okazany przez
stronę) w zakresie sposobu prowadzenia działalności rolniczej świadczy o tym, że
analizowane podmioty mają wspólne źródło decyzyjne i nie przejawiają odrębności w
kluczowych aspektach dotyczących prowadzenia działalności rolniczej. Jeśli nawet
uznać, że poszczególne osoby, rzeczywiście użytkują konkretne, deklarowane do
płatności grunty, to jednak w tym przypadku za rolnika prowadzącego gospodarstwo
należałoby uznać całą grupę zgłaszającą w roku 2015 wnioski odrębne, tj. skarżącą
oraz J. sp. z o.o., S. sp. z o.o., R. sp. z
o.o., bowiem jako gospodarstwo uznaje się wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane
przez tego rolnika na terytorium danego kraju, niezależnie od formy prowadzonej
działalności.
Odnosząc się do zarzutów przedstawionych przez spółkę w odwołaniu organ II
instancji wskazał, że dla prowadzonego postępowania nie ma znaczenia, iż spółka płaci
odrębnie podatki, tym bardziej, że strona sama zeznała w odwołaniu, iż na
początkowym etapie prowadzenia działalności rolniczej, za powstaniem czterech
odrębnych gospodarstw, przemawiała możliwość uzyskania zwolnienia od podatku
rolnego. Strona przyznała, że była zainteresowana uzyskaniem tego zwolnienia, które
obejmuje grunty przeznaczone na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub
powiększenie już istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha. Ta
okoliczność, zdaniem organu odwoławczego, również wskazuje na fikcyjny podział
gospodarstwa należącego do K. D..
Zdaniem Dyrektora OR również argumenty dotyczące utworzenia w roku 2010
czterech odrębnych gospodarstw w związku z koniecznością zaciągnięcia kredytów
bankowych na zakup gruntów świadczą o tym, że jest to jedno gospodarstwo, które
zostało podzielone w celu uzyskania kredytu.
Odnosząc się ponadto do kwestii zmiany zobowiązania przez stronę i
konieczności dostosowania się do nowych warunków wynikających z obowiązujących
przepisów organ II instancji zauważył, że strona miała możliwość kontynuowania
zobowiązania podjętego w roku 2012, zaś rzeczywistym zamiarem i celem, jaki
przyświecał K. D. za zmianą podjętego zobowiązania, nie była
okoliczność spełnienia wymogów narzuconych przepisami prawa, a jedynie uzyskanie
wyższych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, bowiem każda ze
spółek, posiadając zarejestrowane zwierzęta, mogła wnioskować o przyznanie płatności
do bydła lub płatności do krów, co dało możliwość uzyskania dodatkowych płatności.
Dyrektor OR wskazał w konsekwencji, że strona nie udowodniła, iż spełnia
warunki do przyznania przedmiotowych płatności, bowiem nie wykazała, iż prowadzi
odrębne, od K. D. oraz pozostałych spółek z nim powiązanych,
gospodarstwo rolne, zaś złożone w toku postępowania administracyjnego dokumenty
nie potwierdzają argumentów spółki. Dodał, że strona nie wykazała, iż samodzielnie
prowadzi gospodarstwo rolne, że działalność spółki zapewnia również nowe miejsca
pracy dla okolicznej ludności, co można byłoby uznać, że cel wsparcia rolnictwa został
spełniony. W ocenie organu odwoławczego skarżąca oprócz swoich twierdzeń, nie
przedstawia żadnego wiarygodnego dowodu, który mógłby zaprzeczyć ustaleniom
dokonanym przez organy ARiMR. Zdaniem Dyrektora OR, w toku przedmiotowego
postępowania, udowodniono skarżącej, że w sprawie doszło do stworzenia sztucznych
warunków, natomiast na stronie ciążył obowiązek wykazania, że jednak spełnia ona
przesłanki do przyznania płatności, wykazania, że wbrew twierdzeniom organu, spełnia
ona definicję rolnika i nie stworzyła sztucznych warunków.
Pismem z [...] stycznia 2019 r. spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Dyrektora OR wnosząc o jej
uchylenie, a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Organowi II instancji strona zarzuciła:
I. Naruszenie prawa materialnego:
− art. 26 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z
udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów
Wiejskich w ramach PROW na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 627, dalej
jako: "ustawa PROW"), w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i
Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu
przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne"
objętego PROW na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 370 ze zm., dalej jako:
"rozporządzenie), poprzez uznanie, że spółka nie spełniła warunków określonych w
ustawie i rozporządzeniu do przyznania płatności wobec ustalenia, że wnioskująca
spółka nie jest rolnikiem i nie posiada legitymacji do wystąpienia w charakterze
rolnika uprawnionego do przyznania płatności, przy przyjęciu, że jest nim wspólnik
spółki K. D.;
− art. 29 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia
17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez
Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i
uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20
grudnia 2013 r., s. 487, dalej jako: "rozporządzenie 1305/2013"), poprzez uznanie,
że wnioskująca spółka nie posiada statusu rolnika, nie utrzymuje praktyk i metod
rolnictwa ekologicznego, przez co nie spełnia warunków dla otrzymania wsparcia;
− art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, poprzez uznanie, iż spółka lub jej wspólnicy
stworzyli sztuczne warunki dla uzyskania korzyści wynikających z sektorowego
prawodawstwa rolnego oraz, że korzyści te stoją w sprzeczności z celami systemów
wsparcia, o które wnioskowała spółka;
− art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EUROATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia
1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U.
UE L 312 z 23 grudnia 1995 r., s. 1, dalej jako: "rozporządzenie 2988/95") w
związku z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia
2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady
(WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do
zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów
wiejskich (Dz.U. L 25 z 28 stycznia 2011 r., s. 8, dalej jako "rozporządzenie
65/2011"), poprzez uznanie, iż spółka lub jej wspólnicy stworzyli sztuczne warunki
dla uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego oraz, że
korzyści te stoją w sprzeczności z celami systemów wsparcia, o które wnioskowała
spółka;
II. Naruszenie prawa procesowego:
− naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art.
6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze
zm., dalej jako: "kpa") przez błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na
przyjęciu, że spółka lub jej wspólnicy stworzyli sztuczne warunki dla uzyskania
korzyści oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mogących mieć
znaczenie dla przyznania płatności, głównie pominięcie oceny dowodów
świadczących o realizacji przez spółki celów, dla których płatności są przyznawane.
Uzasadniając postawione organowi zarzuty strona wskazała m.in., że J. sp. z o.o., R. sp. z.o.o, K.sp. z o.o. i S.
sp. z o.o. są niezależnymi od siebie podmiotami: każda ze spółek
samodzielnie zarządza swoimi działkami - wykonuje prawo własności we wszystkich
atrybutach, tj. do ich posiadania, używania i pobierania pożytków, a także do
swobodnego rozporządzania nimi. Każda spółka odrębnie i niezależnie od pozostałych
spółek zarządza swoimi gruntami, dokupuje grunty, podejmuje decyzje biznesowe,
rozlicza się z kontrahentami, płaci podatki, zakupuje paliwo do maszyn rolniczych.
Pomiędzy spółkami, poza osobami wspólników i prezesa zarządu w 2015 roku nie było
żadnych powiązań finansowych. Spółki nie zlecają sobie wzajemnie żadnych prac w
swoich gospodarstwach, nie pożyczają środków finansowych, nie zachodzą pomiędzy
nimi żadne inne, poza wyżej wspomnianymi, powiązania kapitałowe. Każda z nich ma
osobny rachunek bankowy i prowadzi odrębną księgowość. Okoliczności odrębnego
prowadzenia gospodarstw rolnych zostały potwierdzone w zeznaniach świadka
A. Ł. w dniu [...] czerwca 2017 r.
Działania dotyczące działek stanowiących własność spółek nie dotyczyły nigdy
"sztucznego" podziału większych działek ewidencyjnych. Grunty stanowiące własność
spółek nie stanowiły wcześniej współwłasności małżonków K. D. i
R. F. D. Spółki nie tworzyły między sobą żadnych umów
wzajemnych, które miałyby na celu przekazywanie gruntów między sobą, nie było
żadnych okoliczności faktycznych, które miałyby świadczyć o sztucznym podziale
gospodarstwa oraz o subiektywnych przesłankach osoby zarządzającej spółkami do
uzyskania preferencyjnych korzyści finansowych.
Strona podkreśliła, że u podstaw utworzenia w 2010 roku czterech odrębnych
gospodarstw rolnych legły względy organizacyjne związane głównie z dostępnością
kredytu bankowego na zakup gruntów gospodarstwa. Dodała, że spółki powstały w
2010 r. i jako realnie nowe podmioty, nie miały w 2011 r. dużej zdolności kredytowej.
Oferowane ówcześnie przez banki kredyty, przy tak dużym areale obejmującym ponad
300 ha, były dla jednego podmiotu niedostępne.
Ponadto strona wskazała, iż dodatkowym argumentem, na początkowym etapie
prowadzenia działalności rolniczej, za powstaniem czterech odrębnych gospodarstw,
przemawiała możliwość uzyskania zwolnienia od podatku rolnego. Wyjaśniła, że
zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tj.
Dz. U. z 2017 r., poz. 1892 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie obecnej jak i w
dniu nabycia gospodarstwa, zwalnia się z podatku rolnego grunty przeznaczone na
utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do
powierzchni nieprzekraczającej 100 ha. Z uwagi na początkowe wysokie koszty
działalności każda ze spółek, była zatem w oczywisty sposób zainteresowana
uzyskaniem tego zwolnienia.
Zdaniem spółki, ww. okoliczności wskazują na rzeczywisty zamiar i cel, jaki
przyświecał wspólnikom za powstaniem czterech odrębnych gospodarstw. W dacie
powstawania spółek, tj. w 2010 roku i pierwszych czynności związanych z nabyciem
gruntów przez poszczególne spółki, modulacja przyznawanych płatności nie miała
jeszcze zastosowania, w tym zatem zakresie stwierdzenie zamiaru obejścia przepisów
dotyczących otrzymania dopłat poprzez stwarzanie sztucznych warunków, tj. rzekomy
sztuczny podział gospodarstwa rolnego na cztery części strona uznała za całkowicie
niezasadne.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując
argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skargę należało uwzględnić.
Sąd uznał, że zasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia treści przepisów
postępowania poprzez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy i oceny materiału
dowodowego, określonych w pkt II skargi, co nakazywało uchylenie zaskarżonej
decyzji. Przede wszystkim należy wskazać, że możliwość zastosowania treści art. 60
rozporządzenia nr 1306/2013, jak również art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95
z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot
Europejskich (Euratom) w związku z uznaniem, że spółka lub jej wspólnicy stworzyli
sztuczne warunki dla uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa
rolnego oraz, że korzyści te stoją w sprzeczności z celami systemów wsparcia, o które
wnioskowała spółka, co skutkuje odmową ich przyznania, istnieje jedynie wówczas gdy
bez wątpienia w okolicznościach faktycznych sprawy organ wykaże, że do stworzenia
sztucznych warunków przez zainteresowany podmiot doszło.
W ocenie sądu mimo, że organ odwołał się w przedmiotowej do okoliczności,
które o stworzeniu sztucznych warunków co do zasady świadczą - w przedmiotowej
sprawie za faktem tym - na tym etapie sprawy nie przemawiają.
Należy bowiem zauważyć w pierwszym rzędzie, że organ kwestionując fakt, że
skarżąca jest producentem rolnym, który może złożyć wniosek o dopłaty i ubiegać się o
nie, sam do końca nie jest pewien, komu służy ten przymiot. Dokonując bowiem
rozważań w zakresie posiadania gruntów, zwierząt, podejmowania wiążących decyzji co do działalności grupy i przyjmując, że skarżąca i trzy inne grupy działają w ramach
jednego, dużego gospodarstwa rolnego z jednej strony wskazuje, że prowadzone są
one przez K. D.z drugiej zaś strony uznaje, że nawet gdyby
uznać, że poszczególne osoby (zapewne w znaczeniu osób prawnych), rzeczywiście
użytkują konkretne, deklarowane do płatności grunty, to jednak w tym przypadku za
rolnika prowadzącego gospodarstwo należałoby uznać całą grupę zgłaszającą w roku
2015 wnioski odrębne czyli skarżącą, J.sp. z o.o., R. sp.
z o.o. oraz S. sp. z o.o. Niezależnie od tego organ uznając, że powstanie
w 2010 r. 4 grup producentów w miejsce jednego organizmu gospodarczego, zostało
ewidentnie dokonane w celu ominięcia przepisów modulacyjnych dotyczących
możliwych płatności, zatem skarżąca i pozostałe 3 grupy sztucznie wykreowały
okoliczności, które miały służyć wskazaniu ich odrębności, celem uzyskiwania
określonych korzyści finansowych związanych z pobieraniem płatności –
zakwestionował powody powstania grup wskazywane przez stronę.
Odnosząc się do tej kwestii należy wskazać, że skarżąca konsekwentnie
podnosiła, że małżonkowie D. nigdy nie byli przed 2010 r. (rok utworzenia
spółek) współposiadaczami ani współwłaścicielami gospodarstwa rolnego, na gruntach
którego powstała skarżąca i pozostałe spółki, w związku z czym nie dokonali jego
podziału. Ponadto wskazywała, że gospodarstwo rolne, którego grunty kupili w 2010 r.
od świadka A. Ł. (powiększając następnie ich areały poprzez
dokupowanie dodatkowych gruntów w późniejszych latach), a które stanowiło przedmiot
jego własności oraz dzierżawy, nie tworzyło jednej całości. Skarżąca twierdziła, że ze
względu na jego wielkość – około 300 ha gospodarstwo to było częściowo
poddzierżawione przez A. Ł. - A. S.. Fakt, że ten podział
gospodarstwa został podtrzymany poprzez utworzenie na wspomnianych gruntach
czterech spółek, wynikał z zamiaru uzyskania kredytów bankowych, a głównie z chęci
uzyskania zwolnienia od obowiązku płacenia podatku rolnego, z płacenia którego
zwolnione były gospodarstwa o obszarze poniżej 100 ha. W sytuacji więc, gdy organ po
kilku latach przyznawania skarżącej płatności obszarowych i płatności
rolnośrodowiskowej, kwestionując w 2015 r. fakt, że jest ona samodzielnym
producentem rolnym, spełniającym jedynie w sposób formalny, obowiązujące w tym
zakresie wymogi, a więc wskazując na stworzenie przez skarżącą sztucznych
warunków celem uzyskania dopłat, miał obowiązek wykazać, że taki zamiar przyświecał
skarżącej i pozostałym spółkom w tym właśnie czasie. Organ powinien więc, odwołując
się do ówcześnie obowiązujących przepisów prawa w zakresie rzeczywiście
wnioskowanych przez skarżącą płatności, wskazać w odniesieniu do jakich płatności
fakt istnienia 4 spółek miał znaczenie i może świadczyć, że skarżąca i pozostałe spółki
chciały ominąć kwestie związane z modulacją i degresywnością składek. Sąd wskazuje
przy tym w tym miejscu, że podziela stanowisko organu, że w sytuacji gdyby w
odniesieniu do określonych płatności, o jakie występowała strona obowiązywały stawki
degresywne, fakt, że nie obowiązywały one w odniesieniu do płatności bezpośrednich,
nie ma znaczenia dla obowiązku organu odmówienia przyznania stronie również
płatności bezpośrednich.
Powinność organu wykazania stworzenia przez stronę sztucznych warunków
wynika bowiem z tego, że organ dokonując tego rodzaju oceny w konkretnych
okolicznościach sprawy, jest obowiązany wykazać, na co sam wskazał w zaskarżonej
decyzji, że doszło do łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogółu
obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania
przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te
uregulowania nie został osiągnięty) i subiektywnego (wola uzyskania korzyści
wynikającej z uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych
dla jej uzyskania przesłanek). Na konieczność łącznego wykazania istnienia przesłanki
obiektywnej i subiektywnej wskazywał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w
sprawie o sygn. akt C 434/12 ze skargi S. przeciwko I. W wyroku tym
TSUE dokonał wykładni pojęcia "stworzenie sztucznych warunków do uzyskania
płatności" i wyraził pogląd, że artykuł 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011
ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia nr 1698/2005 w
odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w
zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, należy interpretować w ten
sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu
obiektywnego i elementu subiektywnego. W ramach pierwszego z tych elementów do
sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku
pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez
system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów
Wiejskich (EFRROW). W ramach drugiego elementu (subiektywnego) do sądu
odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na
stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania
płatności z systemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał
wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd
odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna,
ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty
inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej
koordynacji pomiędzy tymi osobami.
Zdaniem Trybunału Sprawiedliwości wniosek o płatność nie może zostać
oddalony jedynie na tej podstawie, że projekt inwestycyjny, ubiegający się o
skorzystanie z pomocy w ramach tego systemu, nie wykazuje niezależności
funkcjonalnej lub że istnieje więź prawna między ubiegającymi się o taką pomoc, jednak
przy braku uwzględnienia innych elementów obiektywnych rozpatrywanego przypadku.
W związku z powyższym wyrokiem TSUE należy wskazać, że jakkolwiek odnosił
się on do treści art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, to jednak ze względu na
zbieżność z treścią art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 pozostaje on w dalszym ciągu
aktualny oraz ma pełne zastosowanie w przedmiotowej sprawie.
Tak więc mając na względzie okoliczności faktyczne sprawy i mając na uwadze
przedstawiony wyżej wyrok Trybunału Sprawiedliwości sąd stwierdza, że organ nie
wykazał w sposób niewątpliwy, że zaistniały łącznie obydwie przesłanki, poprzez które
można ocenić zaistnienie sztucznych warunków, w szczególności wątpliwości budzi
zaistnienie elementu subiektywnego poprzez wskazanie obiektywnych okoliczności
pozwalających na przyjęcie, że skarżąca spółka tak jak i pozostałe trzy spółki powstała
wyłącznie po to, ażeby uzyskać korzyść sprzeczną z celami systemu wsparcia.
Rozważając przedmiotową kwestię należy wskazać, że organ kwestionując
płatności dla skarżącej za 2015 r. w związku ze stworzeniem przez nią sztucznych
warunków, powiązał to z ominięciem prawa związanego z modulacją płatności m.in.
ONW i ekologicznej. Organ uzyskiwanie płatności wyższej niż należna w odniesieniu do
płatności ONW upatrywał w fakcie, że w odniesieniu do pomocy z tego tytułu do
powierzchni powyżej 75 ha nie przyznaje się płatności. Jeśli zaś chodzi o płatność
ekologiczną to organ odwołując się w zaskarżonej decyzji do treści § 15 ust. 1
rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2015 r. (Dz. U. 2015 poz.
370) wskazał, że płatność ta jest zróżnicowana i zależy od wielkości zgłaszanej do niej
powierzchni gruntów rolnych, przy czym za powierzchnię powyżej 100 ha przyznaje się
jedynie 60% stawki płatności.
Organ wskazywał także, że istnienie 4 producentów rolnych w miejsce jednego
powoduje, że spółki, w tym skarżąca, omija ograniczenia wynikające z treści art. 14 ust.
3 i 4 oraz art. 16 ust. 3 i 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia
bezpośredniego, ponieważ płatność dodatkowa (redystrybucyjna) o jakiej jest mowa w
art. 14 ustawy przysługuje łącznie do 27 ha, zaś płatność do bydła o jakiej jest mowa w
art. 16 ww. ustawy przysługuje maksymalnie do 30 sztuk bydła. W tym stanie rzeczy
jest oczywiste, że jeśli każda spółka ma prawo do płatności dodatkowej i do płatności
do bydła otrzymują one pomoc przewyższającą maksymalne wielkości płatności.
Biorąc pod uwagę wskazaną powyżej argumentację organu i zgadzając się z
nim, że obowiązujące przepisy prawa ograniczają w przypadku niektórych płatności
wysokość płatności, co powoduje, że wielość utworzonych podmiotów w miejsce
jednego pozwala na uzyskanie zwiększonych kwot płatności, należy jednak ponownie
podkreślić, że organ ma obowiązek bezsprzecznie wykazać, że wyłącznie chęć
otrzymywania nienależnych płatności legła u podstaw powstania określonych
podmiotów, w tym wypadku skarżącej i pozostałych spółek.
Sąd zauważa w związku z tym, że jeśli chodzi o płatność ONW to w odniesieniu
do 2015 r., rozważania organu są czysto teoretyczne, ponieważ jak wynika z akt
administracyjnych, skarżąca (a także de facto także 3 pozostałe podmioty) nie złożyła
w tym zakresie wniosku, co wynika z jego treści.
Nadto na rozprawie 18 kwietnia 2019 r. (patrz protokół rozprawy dotyczący
spółki J.) pełnomocnik skarżącej oświadczył, że żadna ze spółek w
tym skarżąca, nie ubiegała się od czasu zarejestrowania jako producent rolny o
płatności ONW - co oczywiście jest do sprawdzenia przez organ. Jeśli chodzi o
płatność ekologiczną organ przyjął za stroną, że działalność rolnicza wszystkich spółek
od 2015 r. koncentruje się na uprawie traw ekologicznych i konwencjonalnej hodowli
bydła. Organ odnosząc się do twierdzeń strony, że zakup bydła podyktowany był
wypełnieniem przez stronę obowiązków nałożonych w obowiązującym od 2015 r.
nowym PROW 2014-2020, ponieważ w przepisach pojawił się wymóg posiadania
zwierząt w odpowiedniej obsadzie (0,3 DJP/ha), a zatem była ona zmuszona zakupić
zwierzęta, tak aby spełnić wymogi pakietu nr 5 i 11 (uprawy paszowe) stwierdził, że w
2015 spółka miała możliwość kontynuowania zobowiązania podjętego w roku 2012, na
podstawie przepisów rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie
szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania
"Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na
lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, ze zm.). Mogła ona na dotychczasowych
zasadach wnioskować o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu
2. Rolnictwo ekologiczne, gdyż podjęła 5-letnie zobowiązanie. Nie istnieje żaden
przepis nakazujący beneficjentowi zamiany podjętego zobowiązania
rolnośrodowiskowego na zobowiązanie realizowane na nowych zasadach określonych
w ramach PROW 2014-2020, np. w rozporządzeniu MRiRW z dnia 13 marca 2015 r. w
sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach
działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich
na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015, poz. 370 z późn. zm.). Zmiana podjętego
zobowiązania z PROW 2007-2013 na nowe zobowiązanie w ramach PROW 2014-
2020, było świadomą i dobrowolną decyzją podjętą przez stronę. Chcąc jednak
realizować zobowiązanie podjęte w ramach PROW 2014-2020 musiała spełnić
wymagania określone w rozporządzeniu, aby móc uzyskać płatność ekologiczną do
zadeklarowanych gruntów rolnych. W tym celu strona dokonała zakupu zwierząt
gospodarskich, gdyż nie spełniłaby podstawowego wymogu utrzymywania minimalnej
obsady zwierząt.
Oceniając stanowisko przedstawione przez organ powyżej należy wskazać, że w
skardze do sądu skarżąca wbrew stanowisku organu stwierdziła, że zobowiązanie
rolnośrodowiskowe, które przejęła w 2012 r., od A. Ł., było rozpoczęte
w 2009 r., i zakończyło się w 2014 r. Nadto, że rok 2014, był rokiem przejściowym, w
którym podjęła ona zobowiązanie w ramach starego PROW pakiet 2 wariant 2.1,
rolnictwo ekologiczne na powierzchni 37,71 ha, które w ramach nowego PROW 2014-
2012 i rozporządzenia MRiRW z 13 marca 2015 r., stało się odrębnym działaniem
"Rolnictwo ekologiczne" i nie było już możliwe realizowanie takiego zobowiązania
według starych zasad, zatem realizowała je według nowych zasad modyfikując podjęte
zobowiązanie w zakresie uprawy traw na pakiet 11 co do powierzchni 37,71 ha i pakiet
5 co do powierzchni 48,46 ha (zwiększyła swoje dotychczasowe zobowiązanie z 37,71
ha do 86,17 ha). Natomiast zakup bydła był koniecznością, gdyż zapewniał prawidłową
jego obsadę na zgłoszoną powierzchnię. Skarżąca zwróciła również uwagę, że kupując
gospodarstwo w 2011 r., spółka nie mogła przewidzieć, jakie przeliczniki obsady
zwierząt w gospodarstwie będą obowiązywały cztery lata później, tj. w 2015 r. Spółka
zakupiła minimalną liczbę zwierząt, która wypełnia wymogi przepisów o odpowiedniej
obsadzie.
Sąd zauważa w zakresie przedstawionych powyżej twierdzeń strony, że jeśli
chodzi o zobowiązanie rolnośrodowiskowe przejęte w 2012 r., to strona w żadnym razie
nie mogła go kontynuować jeśli faktycznie zostało ono rozpoczęte w 2009 r., ponieważ
w świetle § 47 rozporządzenia MRiRW z 13 marca 2013 r. (Dz.U. 2013 poz. 361) rolnicy
realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe podjęte w 2009 r. na podstawie
rozporządzenia, o którym mowa w § 58, realizują to zobowiązanie w ostatnim roku od
dnia 15 marca 2013 r. do ostatniego dnia lutego 2014 r. Co zaś tyczy się kwestii roku
2014 i podjęcia nowego zobowiązania w ramach dotychczasowego PROW 2007-2013,
to organ w zaskarżonej decyzji nie rozważał go w świetle § 32 w zw. z § 4
rozporządzenia z 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu
przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego
Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (tj. Dz. U. z 2018 r., poz.
1784 ze zm.), który wskazuje na możliwość otrzymania płatności ekologicznej w
zakresie podjętego od 15 marca 2014 r. zobowiązania rolnośrodowiskowego pod
warunkiem spełnienia określonych tymi przepisami warunków. Niezależnie od tego sąd
stwierdza, że skarżąca spółka tak jak i pozostałe, w momencie zawiązania miały zamiar
realizować też inne cele np. w ramach obrotu nieruchomościami, z czego ostatecznie
zrezygnowały koncentrując się od 2011 r. na działalności rolniczej. Każda ze spółek
dopiero w 2012 r. przejęła od innych podmiotów zobowiązanie rolnośrodowiskowe, za
które bez przeszkód otrzymywała należne płatności, a od 2015 r. prowadziła działanie -
Rolnictwo ekologiczne w zwiększonym rozmiarze.
W ocenie sądu w świetle powyższych faktów organ nie wykazał, że w dacie
powstania spółek ich celem było stworzenie warunków do otrzymywania wyższych
dopłat. Zauważyć należy, że spółki rozwijały się, dokupowały grunty, występowały o
płatności bezpośrednie, podjęły nowe zobowiązania (od 2012 r., przy czym była to
kontynuacja zobowiązań innych podmiotów). Nie można w związku z tym w chwili
obecnej czynić im zarzutu, że jedynym celem ich powstania, była chęć otrzymywania
dopłat. Należy też zwrócić uwagę, że skoro od 2015 r. obowiązują płatność dodatkowa i
do bydła w kształcie wynikającym z treści przepisów ustawy z 5 lutego 2015 r. o
płatnościach bezpośrednich to okoliczność ta nie powinna być odczytywana na
niekorzyść spółki. Nadto sąd wskazuje, że organ nie wyjaśnił dokładnie okoliczności
powstania skarżącej i pozostałych spółek, a skupił się na kwestii posiadanych przez
małżonków [...] udziałów w spółkach, adresach spółek, kwestii zarządzania
nimi, wykonywania prac polowych przez określone osoby, czy posiadanego majątku.
Tym samym stwierdzić trzeba, że organ nie odniósł się wystarczająco do podnoszonych
przez skarżącą okoliczności odrębności spółek, w tym majątkowej, posiadania przez
skarżącą od początku powstania własnych budynków gospodarczych, braku
przepływów finansowych między spółkami, odrębnego księgowania, kupowania paliwa
itp., co ma dowodzić samodzielności ich działania i odrębności.
Sąd zwraca także uwagę na to, że zarzucając spółce stworzenie wraz z innymi
spółkami sztucznych warunków celem uzyskania płatności, nie przydał koniecznego
znaczenia okoliczności, że skarżąca otrzymała wnioskowane płatności za 2016 r., co
jest w świetle twierdzeń organu dotyczących płatności za 2015 r. całkowicie
niezrozumiałe i co dowodzi naruszenia treści art. 8 i 11 kpa. W tym miejscu należy
stwierdzić, że organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do argumentu strony
wskazującego, że otrzymała one wnioskowane płatności za rok 2016, już po wszczęciu
postępowania dotyczącego roku 2015.
W skardze podniesiono przecież, iż względem skarżącej spółki w dniu [...] maja
2017 r. wydano decyzję Nr [...] w sprawie przyznania płatności
ekologicznej (PROW 2014-2020) za rok 2016 tj. po dniu wszczęcia postępowania
wyjaśniającego w sprawie tzw. sztucznych warunków za rok 2015 oraz po złożeniu
przez producenta wyjaśnień i dowodów.
W tym miejscu sąd wskazuje, że z urzędu jest mu wiadomym, iż w sprawach
innych spółek organ powyższe argumentował, że problem płatności za 2016 r. nie ma
znaczenia dla kwestii odmowy przyznania płatności za 2015 r. Z tym stanowiskiem sąd
się nie zgadza. Stanowisko to byłoby możliwe do przyjęcia, gdyby doszło do przyznania
płatności np. za 2015 r., a w 2016 r. organ uznałby, na skutek kontroli, czy dodatkowych
okoliczności, że poprzednia ocena dotycząca spółki była błędna. W sytuacji jednak gdy
w przedmiotowej sprawie organ stwierdza, że spółka w istocie nie jest posiadaczem
gruntów, a co za tym idzie nie jest producentem rolnym, jak również zarzuca jej
stworzenie wraz z innymi spółkami sztucznych warunków celem uzyskiwania
nienależnych płatności, takie stanowisko w przypadku przyznania płatności za następny
rok, nie jest, w świetle okoliczności faktycznych sprawy możliwe do zaakceptowania.
Także stanowisko organu dotyczące tego zagadnienia wskazane na stronie 4
odpowiedzi na skargę, jest co najmniej lakoniczne i nie wskazuje na konkretne powody,
dla których organ uznał za zasadny wniosek strony w sprawie płatności za 2016 r.,
skoro już co najmniej od [...] lutego 2017 r. organ posiadał określone wątpliwości
odnośnie sztucznego stworzenia warunków do uzyskania płatności (pismo do
skarżącej), a decyzja np. w sprawie płatności ekologicznej za 2016 r. zapadała w [...]
maja 2017 r. (oświadczenie strony zawarte w skardze).
Mając powyższe okoliczności na uwadze sąd stwierdza, że w świetle dotychczas
ustalonego stanu faktycznego, brak jest podstaw do uznania, że zgromadzony materiał
dowodowy pozwalał na zastosowanie w przedmiotowej sprawie treści przepisów prawa
materialnego wskazanych w zarzutach skargi w pkt. I.
W tym stanie rzeczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod
rozwagę powyższe rozważania i wskazania sądu i uzupełni materiał dowodowy w
zakresie okoliczności związanych z powstaniem spółek, rozważy go w świetle
składanych przez spółkę wniosków o płatność i obowiązujących wówczas przepisów
prawa dotyczących wnioskowanych płatności i dopiero wówczas podejmie stosowne
rozstrzygnięcie.
Uznając zatem w świetle powyższych okoliczności, że skarga jest uzasadniona,
sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach
postępowania, jak w pkt. II sentencji wyroku, orzeczono na podstawie art. 200 ppsa,
zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę obejmującą wpis (200 zł) oraz
kwotę 480 zł z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika strony skarżącej, ustaloną jako
stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 ppsa w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za
czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło