V SA/Wa 3301/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Stopczyński po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... lipca 2016 r., nr ..., którą określono Skarżącej kwotę przypadającą do zwrotu w sprawie ze skargi I. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia ... października 2016 r., nr ... w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: wstrzymać wykonanie decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... lipca 2016 r., nr ... I. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (dalej jako: "Skarżąca" lub "Strona") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisane w komparycji niniejszego orzeczenia, postanowienie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku podniesiono, iż postanowienie Ministra w istocie zamyka Stronie możliwość zakwestionowania decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... lipca 2016 r., nr ..., którą określono Skarżącej kwotę przypadającą do zwrotu na 1.504.021,80 zł (słownie: jeden milion pięćset cztery tysiące dwadzieścia jeden złotych). Autor wniosku podniósł, iż na etapie postępowania dotyczącego kwestii formalnoprawnej (uchybienie terminu do wniesienia odwołania) możliwe jest objęcie zakresem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji merytorycznej organu I instancji. Przytoczono orzeczenia sądów administracyjnych potwierdzające tę tezę. Podkreślono, że obowiązek zwrotu kwoty w wysokości 1.504.021,80 zł wraz z odsetkami spowoduje dla Strony trudne do odwrócenia skutki, w szczególności utratę płynności finansowej przedsiębiorstwa Skarżącej. W celu udokumentowania sytuacji finansowej Strony do wniosku dołączono odpis bilansu Spółki za 2015 r. oraz rachunek zysków i strat za rok obrotowy 2015. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.")., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 (dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) NSA stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, dostępne w CBOSA). W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd przychyla się do tezy przedstawionej w rozpatrywanym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa ARiMR, zgodnie z którą sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie wszystkich aktów administracyjnych, które zostały wydane w obrębie całego postępowania administracyjnego. Oznacza to, że na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a., można wstrzymać wykonanie decyzji merytorycznej, mimo, iż przedmiotem skargi do Sądu jest w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie formalnoprawne, a mówiąc ściślej, postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Pogląd ten wynika z wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz dominuje w orzecznictwie (zob. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt II OZ 1057/13). Dokonując oceny wniosku o wstrzymanie wykonania oznaczonej decyzji Prezesa ARiMR, Sąd uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Argumentem o podstawowym znaczeniu jest w niniejszej sprawie sama wysokość kwoty, do zwrotu której zobowiązuje przedmiotowa decyzja. Zdaniem Sądu, kwota 1.504.021,80 zł, jaką musi uiścić Strona (nie wliczając odsetek), stanowi bardzo duże obciążenie dla przedsiębiorcy, który w okresie ostatnich kilkunastu miesięcy notuje regres prowadzonej działalności. Ze sprawozdań finansowych przesłanych do Sądu wynika, że w roku 2015 Spółka odnotowała stratę w wysokości 3.235.529,98 zł (rachunek zysków i strat za rok 2015 – k. 27 akt sądowych). Skarżąca uprawdopodobniła w wystarczający sposób, że wykonanie decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu. Nie daje pewności, a jedynie wiarygodność twierdzenia określonych faktów. Dlatego też należy zwrócić uwagę na oświadczenie Strony, w którym wskazano, iż wykonanie decyzji Prezesa ARiMR spowoduje u niej szkodę "w ogromnych rozmiarach". Nałożony na Stronę obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są odwracalne. W ocenie Sądu, skutków zapłaty należności pieniężnej, które co do zasady są odwracalne, nie można jednak rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, która w okolicznościach konkretnego przypadku, w połączeniu z innymi zobowiązaniami o charakterze finansowym (wynikającymi z konieczności pokrywania ponoszonych przez Spółkę strat), może wpłynąć na uzasadnione przypuszczenie utraty płynności finansowej. W rozpatrywanej sprawie Skarżąca została zobowiązana do zwrotu środków, których wysokość wraz z naliczanymi odsetkami wynosi aktualnie ponad 1,5 mln zł. Mając na uwadze to oraz staranność sporządzonego wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej, Sąd uznał argumentację strony Skarżącej. Wykonanie oznaczonej decyzji, zagrażające prowadzonej działalności gospodarczej, stanowi spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 136/04). Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.