V SA/Wa 3308/14

WyrokWSA w Warszawie2015-05-05

Skład orzekający: Beata Blankiewicz - Wóltańska, Barbara Mleczko –Jabłońska, Piotr Kraczowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie nienależnie pobranych płatności z tytułu działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego PROW 2007-2013 może być rozpatrzony przed zakończeniem realizacji tego programu?
Ratio decidendi
Wniosek o umorzenie należności z tytułu środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (w tym płatności dla młodych rolników w ramach PROW 2007-2013) może być rozpatrzony dopiero po zakończeniu realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Niezakończenie realizacji programu stanowi wystarczającą przesłankę do odmowy umorzenia należności, bez potrzeby badania merytorycznych przesłanek umorzenia.
Stan faktyczny
Skarżący D. Z. wystąpił o umorzenie kwoty 50 000 zł nienależnie pobranych płatności z tytułu działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Organy administracji, po ustaleniu kwoty nienależnych płatności, odmówiły umorzenia, wskazując na brak spełnienia przesłanek określonych w rozporządzeniu. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, opierając się na przepisach dotyczących zakończenia realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, Sędzia WSA - Barbara Mleczko –Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2015 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranych płatności oddala skargę. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (zwanego dalej: "Ministrem") z dnia (...) października 2014 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanego dalej: "Prezesem ARiMR") o odmowie umorzenia D.Z. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom, ustalonej decyzją z dnia (...) lutego 2014r. Organy orzekały w następującym stanie faktycznym sprawy. W dniu 25 października 2013 r. Dyrektor Ł. OR ARiMR zwrócił się do D. Z. z informacją o możliwości dokonania zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego PROW 20072013. W odpowiedzi na powyższe D. Z. pismem z 12 listopada 2013 r. wystąpił do ARiMR o umorzenie kwoty 50 000 zł nienależnie pobranych płatności. Postanowieniem Nr (...) z (...) listopada 2013 r. Prezes ARiMR odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o umorzenie, z powodu niewydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności. D. Z.i w dniu 5 grudnia 2013 r. wniósł zażalenie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na ww. postanowienie. W wyniku jego rozpoznania organ odwoławczy postanowieniem z (...) grudnia 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezesa ARiMR. Nie zgadzając się z postanowieniem organu II instancji wnioskodawca złożył skargę do WSA w Warszawie. Wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2014 r. sygn. akt SA/Wa 391/14 WSA w Warszawie, podzielając stanowisko organu, oddalił skargę strony na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) grudnia 2013 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o umorzenie nienależnie pobranych płatności. Następnie decyzją z dnia (...) lutego 2014 r. Nr (...) Dyrektor Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ustalił D.Z., kwotę nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom", w wysokości 50 000,00 zł, powiększoną o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczone od dnia doręczenia niniejszej decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Prezesa ARiMR Nr (...) z dnia (...) maja 2014 r. Pismem z dnia 13 czerwca 2014 r. (data stempla pocztowego) skierowanym do Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego ARiMR, D. Z. wniósł o umorzenie w całości kwoty, którą zobowiązany został do zwrotu. W dniu 17 lipca 2014 r. Prezes ARiMR wezwał stronę do uzupełnienia wniosku o informacje dotyczące sytuacji majątkowej oraz istniejących zobowiązaniach. Wnioskodawca pismem z 5 sierpnia 2014 r. (data stempla pocztowego) uzupełnił wniosek, zgodnie z wezwaniem. Po rozpoznaniu sprawy Prezes ARiMR decyzją nr (...) z dnia (...) sierpnia 2014r. odmówił D. Z. umorzenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ułatwienia startu młodym rolnikom ustalonej decyzją nr (...) z dnia (...) lutego 2014 r. W uzasadnieniu stanowiska organ wywiódł, iż w stosunku do skarżącego nie zachodzą przesłanki warunkujące umorzenie należności głównej wraz z odsetkami, określone przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. Nr 258, poz. 1747), zwanego dalej: "rozporządzeniem z 21 grudnia 2010r." Prezes ARiMR zauważył, iż nie ma miejsca przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia z 21 grudnia 2010 r., bowiem w przedmiotowej sprawie nie zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności. Dłużnik posiada, jak wskazano majątek ( gospodarstwo rolne o pow. 14,62 ha ) o wartości przekraczającej wielokrotnie kwotę zadłużenia. Nie została również w sprawie spełniona przesłanka określona w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 21 grudnia 2010 r., bowiem kwota należności, o umorzenie której wnioskuje, jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro. Pismem z dnia 3 września 2014 r. (data stempla pocztowego) D. Z. złożył odwołanie od powyższej decyzji. W odwołaniu wnosząc o " uchylenie zaskarżonego aktu i umorzenie zaległości" oraz "zwolnienie skarżącego od kosztów postępowania", wnioskodawca decyzji organu I instancji zarzucił "błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia". W uzasadnieniu swego stanowiska odwołujący podniósł, że nie jest w stanie wygospodarować jakichkolwiek środków na spłatę zadłużenia, a ze względu na stan zdrowia i sytuację majątkową rodziców nie może liczyć na ich pomoc. Ponadto oświadczył, iż nie jest w posiadaniu żadnych wartościowych przedmiotów, które mógłby sprzedać, nie otrzymuje dopłat bezpośrednich, nigdzie nie pracował i nie pracuje, a gospodarstwo rolne jest jego jedynym źródłem utrzymania. Pismem z dnia 14 października 2014 r. (data stempla pocztowego) rolnik ponownie zwrócił się z prośbą o zrozumienie jego bardzo trudnej sytuacji i uwzględnienie wniosku o umorzenie kwot nienależnie pobranych oraz dołączył zaświadczenia lekarskie i zdjęcia nieruchomości. Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia (...) października 2014r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy zaprezentował w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy oraz przepisy prawa znajdujące w niej zastosowanie. W pierwszej kolejności wskazał, że dotyczy ona umorzenia należności z tytułu środków wypłaconych stronie w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. Nr 258, poz. 1747). ust. 1, wskazujący na przesłanki umorzenia należności z tytułu wypłaconych przez te agencje środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej "Sekcja Gwarancji", Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy, a także z tytułu zabezpieczeń i kar nieobjętych klasyfikacją budżetową Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich, ma zastosowanie również do należności z tytułu wypłaconych przez agencje płatnicze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tego funduszu po zakończeniu realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Podkreślono również, że § 3 ust. 1 nie przewiduje możliwości umarzania należności z tytułu wypłaconych przez te agencje środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich. Możliwość taką natomiast wprowadza § 3 ust. 2 tego rozporządzenia w odniesieniu do PROW 2007-2013, ale po zakończeniu jego realizacji. Skoro za kwalifikowalne w tym Programie uznaje się wydatki obejmujące okres od dnia 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. to okres ten uznać należy za okres realizacji PROW 2007-2013 Biorąc powyższe pod uwagę, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpatrzeniu na nowo sprawy także uznał, że należy odmówić umorzenia kwoty nienależnie pobranych płatności, jednakże z innych względów niż wskazane w uzasadnieniu decyzji Prezesa ARiMR. Organ odwoławczy wyjaśnił, że Prezes ARiMR rozważał bowiem merytoryczne przesłanki umorzenia należności określone w § 3 ust. 1 pkt 5 oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. Nr 258, poz. 1747). Natomiast stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi opiera się natomiast, jak wskazano na przepisie § 3 ust. 2 tego rozporządzenia, zgodnie z którym umarzanie należności z tytułu wypłaconych przez agencje płatnicze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tego funduszu może mieć miejsce dopiero po zakończeniu realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Niezakończenie realizacji PROW na lata 2007-2013 stanowi wystarczającą przesłankę do odmowy umorzenia należności, która w przedmiotowej sprawie powinna być uwzględniana w pierwszej kolejności, i nie ma potrzeby badania, czy wystąpiły inne, merytoryczne przesłanki do umorzenia należności. W konsekwencji organ II instancji przyjął, że w myśl przepisu § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010r . kwestia umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej na podstawie § 3 ust. 1 pkt 1 - 6 w odniesieniu do PROW 2007-2013 będzie mogła być rozważana po zakończeniu realizacji tego programu tj. po dniu 31 grudnia 2015 r. Odnosząc się natomiast do zarzutu strony w zakresie błędu w ustaleniach faktycznych mających wpływ na treść orzeczenia, Minister podkreślił, iż decyzją Nr (...) z dnia (...) maja 2014 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Ł. OR ARiMR z dnia (...) lutego 2014 r. ustalającą kwotę nienależnie pobranych płatności. Zarzuty przedstawione przez stronę były zatem przedmiotem odrębnego postępowania. Wskazano natomiast, że w myśl § 7 ww. rozporządzenia Rady Ministrów w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, prezes agencji płatniczej, na wniosek dłużnika, może odroczyć termin spłaty całości lub części należności lub rozłożyć płatność całości lub części należności na raty, biorąc pod uwagę możliwości płatnicze dłużnika. W skardze na powyższą decyzję, wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu (...) listopada 2014r. D. Z. wniósł o jej uchylenie, stwierdzenie naruszenia prawa i umorzenie kwot nienależnie pobranych płatności oraz zwolnienie skarżącego od kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie przed WSA w Warszawie w dniu 5 maja 2014r. reprezentujący skarżącego, ustanowiony z urzędu pełnomocnik radca prawny popierając skargę rozszerzył jej zarzuty o naruszenie art. 9 i 10 k.p.a. w zw. z § 3 ust 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010r. poprzez niedopełnienie obowiązku poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, w szczególności o zmianie podstawy prawnej rozpatrywanego odwołania, co w sposób bezpośredni wpłynęło na brak możliwości wypowiedzenia się strony co do sprawy, a jednocześnie kierowało działania strony w kierunku udowodnienia przesłanek, które ze względu na zmianę podstawy prawnej nie miały znaczenia w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Podkreślić w tym miejscu należy, iż Sąd nie ma kompetencji do zmiany merytorycznej wydanego przez organ, a następnie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Bada jedynie, czy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania lub niewłaściwej wykładni przepisu materialnoprawnego. W tym kontekście, zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd ma obowiązek zastosować wszelkie przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi natomiast, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosując powyższe zasady aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów uznać należało, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja znajduje oparcie w przepisach prawa powołanych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi . Przedmiotem niniejszej sprawy jest kwestia umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Przypomnieć w tym miejscu należy, że zarówno agencja płatnicza, jak również Minister jako Instytucja Zarządzająca, zobligowane są do ochrony interesów budżetu wspólnotowego, zapobiegania i należytego traktowania każdej nieprawidłowości popełnionej przez beneficjenta pomocy. Państwo członkowskie zobowiązane jest do bezwzględnego dochodzenia należności. Tym samym przesłanki dające możliwość umorzenia należności interpretować należy ściśle. Kwestie związane z umarzaniem należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej regulują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. Nr 258, poz. 1747). Wskazać należy, że rozporządzenie wskazuje, zgodnie z przepisem § 4 ust. 1 tego aktu, iż należności, o których mowa w §1 pkt 1 umarzane są z urzędu, a zatem organ zobowiązany jest do ich umorzenia, jeśli należność ta nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającym niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006, str. 52, ze zm.). W przedmiotowej sprawie bezspornym jest to, iż kwota nienależnie pobranej płatności ustalona decyzją Prezesa ARiMR z dnia (...) lutego 2014 r. wynosi 50 000 zł. Kwota ta – po jej przeliczeniu na walutę euro przy zastosowaniu jej kursu w wysokości 4,2488 zł. wyznaczonej przez Europejski Bank Centralny na dzień 31 stycznia 2014r. r. przekracza zatem równowartość 100 euro. W tej sytuacji, należność ta nie podlega umorzeniu z urzędu. Następnie wskazać należy, iż zgodnie z treścią § 3 ust. 1 rozporządzenia z 21 grudnia 2010 r., Prezes ARiMR ma możliwość, a zatem nie jest zobligowany, do umorzenia w całości lub w części należności z tytułu wypłaconych przez tę agencję środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej "Sekcja Gwarancji", Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w przypadku całkowitej nieściągalności należności, jeżeli wystąpi jedna z przesłanek określonych w tym przepisie. Natomiast zgodnie z § 3 ust. 2 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów przepis ust. 1, wskazujący na przesłanki umorzenia należności z tytułu wypłaconych przez te agencje środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej "Sekcja Gwarancji", Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy, a także z tytułu zabezpieczeń i kar nieobjętych klasyfikacją budżetową Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich, ma zastosowanie również do należności z tytułu wypłaconych przez agencje płatnicze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tego funduszu po zakończeniu realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Minister Rolnictwa zasadnie zwrócił uwagę, że § 3 ust. 1 nie przewiduje możliwości umarzania należności z tytułu wypłaconych przez te agencje środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich, a taką była płatność z tytułu udzielonej skarżącemu pomocy finansowej - w ramach działania " Ułatwianie startu młodym rolnikom", przyznana D. Z. decyzją Dyrektora OR ARiMR w Ł. z dnia (...) czerwca 2008r. Możliwość taką natomiast wprowadza § 3 ust. 2 tego rozporządzenia w odniesieniu do PROW 2007-2013, ale po zakończeniu jego realizacji. Skoro w myśl art. 33 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. U. UE L 209 z 11.08.2005 r., str.1), Państwo Członkowskie może zdecydować o wstrzymaniu procedury windykacji po zakończeniu programu rozwoju obszarów wiejskich, na warunkach przewidzianych w art. 32 ust. 6. brzmienie tego przepisu wskazuje, że umorzenie kwot nienależnie pobranych płatności ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie, możliwe jest dopiero po zakończeniu realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (PROW 2007-2013). Co prawda rozporządzenie nr 1290/2005 zostało uchylone z dniem 1 stycznia 2014 r. przez rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz. U. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549). Nie mniej jednak rozporządzenie nr 1306/2013 nie zawiera regulacji analogicznej do art. 33 ust. 7 rozporządzenia nr 1290/2005. Uchylone zostały również regulacje dotyczące okresu realizacji PROW 2007-2013 i zakończenia tego programu zawarte w rozporządzeniu nr 1290/2005 (art.28). Wskazać jednak należy, że zgodnie z art. 88 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2013 r. Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. U. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 487) rozporządzenie (WE) nr 1698/2005 utraciło moc ale stosuje się je nadal do operacji realizowanych zgodnie z programami zatwierdzonymi przez Komisję na mocy tego rozporządzenia przed dniem 1 stycznia 2014 r. Przepisy rozporządzenia nr 1698/2005 znajdą zatem zastosowanie do PROW 2007-2013. Zgodnie zaś z przepisem art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 bez uszczerbku dla art. 39 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, wydatki kwalifikują się do wkładu z EFFROW, jeżeli odpowiednia pomoc jest rzeczywiście wypłacana przez agencję płatniczą pomiędzy dniem 1 stycznia 2007 r. a dniem 31 grudnia 2015 r. Operacje podlegające współfinansowaniu nie powinny być zakończone przed datą rozpoczęcia kwalifikowalności. Skoro zatem za kwalifikowalne uznaje się wydatki obejmujące okres od dnia 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. to okres ten uznać należy za okres realizacji PROW 2007-2013. Wskazuje na to również brzmienie art. 86 tego rozporządzenia dotyczący oceny okresowej i ex post realizacji poszczególnych programów. Zgodnie z ust. 7 tego przepisu ocenę bieżącą organizuje się z inicjatywy instytucji zarządzających we współpracy z Komisją. Organizuje się ją na bazie wieloletniej i obejmuje ona okres 2007-2015. Zatem również i ten przepis wskazuje na to, że realizacja PROW 2007-2013 obejmuje okres od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2015r. Z tego względu, w ocenie Sądu zasadne jest stanowisko organu odwoławczego o odmowie umorzenia kwoty nienależnie pobranych płatności, jednakże z innych względów niż wskazane w uzasadnieniu organu I instancji, a dotyczące merytorycznych przesłanek umorzenia należności określonych w § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. Stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi opiera się natomiast zasadnie na przepisie § 3 ust. 2 tego rozporządzenia, zgodnie z którym umarzanie należności z tytułu wypłaconych przez agencje płatnicze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tego funduszu może mieć miejsce dopiero po zakończeniu realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Niezakończenie realizacji PROW na lata 2007-2013 stanowi wystarczającą przesłankę do odmowy umorzenia należności, która w przedmiotowej sprawie powinna być uwzględniana w pierwszej kolejności i nie ma potrzeby badania, czy wystąpiły inne, merytoryczne przesłanki do umorzenia należności. W konsekwencji powyższego stwierdzić należy prawidłowe zastosowanie omówionych przez organ odwoławczy powyższej regulacji. Nie okazały się słuszne, w ocenie Sądu zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania - art. 10 kpa. Analiza akt administracyjnych niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, iż organy dochowały ciążących na nich w tym zakresie obowiązków informowania strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem. Fakt , iż organ II instancji nie poinformował strony o zmianie podstawy prawnej rozpatrywanego odwołania przed jego rozpoznaniem nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy skoro negatywne dla strony rozstrzygnięcie opiera się w istocie na stwierdzeniu przedwczesności wniosku strony wobec faktu niezakończenia realizacji PROW 2007- 2013. Zaskarżona natomiast decyzja organu odwoławczego informuje prawidłowo skarżącego o możliwości rozpoznania jego wniosku i rozważenia przedstawionych przez niego okoliczności dopiero po zakończeniu realizacji tego programu tj. po dniu 31 grudnia 2015r., zawiera prawidłowo powołaną podstawę prawną, wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne. Sąd nie dopatrzył się zatem innych uchybień, które dawałyby podstawę do uwzględnienia skargi. Dodać można, iż skarżący powinien rozważyć (sugerowaną również przez organy) możliwość jaką przewiduje § 7 rozporządzenia z dnia 21 grudnia 2010 r. Przepis ten umożliwia wystąpienie z wnioskiem o odroczenie terminu spłaty całości lub części należności lub rozłożenia jej w całości lub w części na raty z uwagi na możliwości płatnicze dłużnika. Ponadto zwrócić należy uwagę, że wniosek o umorzenie należności może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej. W prawidłowo ustalonych okolicznościach stanu faktycznego sprawy i przy przeprowadzeniu przez organ odwoławczy prawidłowej wykładni mających w niej zastosowanie przepisów obowiązującego prawa, w ocenie Sądu brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Z wyłożonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło