V SA/Wa 332/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska, Protokolant starszy sekretarz sądowy - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A. Sp. jawna na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawarte w piśmie z dnia ... października 2010 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; 1. uchyla rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym piśmie; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie na rzecz A. Sp. jawna kwotę ... zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi A. Spółka Jawna z siedzibą w T. jest rozstrzygniecie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, ... Oddział Regionalny z dnia ... października 2010r o odmowie przyznania pomocy w ramach działania ,,Modernizacja gospodarstw rolnych’’. Rozstrzygnięcie zostało podjęte w następującym stanie faktycznym; Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, ... Oddział Regionalny (dalej: ARiMR), w piśmie z dnia ... maja 2009r zawarła rozstrzygnięcie przyznające pomoc w ramach działania ,,Modernizacja gospodarstw rolnych’’. Było ono wydane w wyniku wniosku o przyznanie pomocy, złożonego przez A. S.A. z siedzibą w T.. W wyniku powyższego, w dniu ... maja 2009 r została zawarta, miedzy ARiMR a A. S.A., umowa przyznania pomocy (k 313-338 akt adm. . Podstawą jej zawarcia był przepis art. 22 ust.1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007r. Nr 64, poz. 427 z późn. zm.), dalej: ‘’ustawa’’. Beneficjent (A. S.A.) zobowiązał się do realizacji operacji, której zakres rzeczowy i finansowy określono w zestawieniu rzeczowo-finansowym operacji, stanowiącym załącznik nr 1 do umowy (k 334 akt adm.). W wyniku realizacji operacji miał zostać osiągnięty cel: Modernizacja infrastruktury gospodarstwa poprzez uzupełnienie o maszyny i urządzenia oraz modernizację budynku niezbędne dla poprawy bezpieczeństwa procesu produkcyjnego oraz założenie plantacji .... Operacja miała być zrealizowania w miejscowości ... , gmina ..., pow. ..., woj. ...e. Beneficjent zobowiązał się zrealizować operację w 2 etapach, a Agencja zobowiązała się do wypłacenia mu pomocy w wysokości ... zł. Pomoc miała być przekazana w 2 transzach: pierwsza - w wysokości ... zł i nie więcej niż 50 % poniesionych kosztów kwalifikowanych operacji dla danego etapu; druga – w wysokości ... zł i nie więcej niż 50% poniesionych kosztów kwalifikowanych operacji dla danego etapu. Pismem z dnia ... grudnia 2009r. Spółka A. S.A. poinformowała ARiMR o zamiarze zbycia gospodarstwa objętego przedmiotowym projektem. W piśmie wskazano, że gospodarstwo w ... jest własnością S.A. i funkcjonuje jako wyodrębniony zakład. Własność gospodarstwa przeszłaby na kilku dotychczasowych akcjonariuszy spółki w celu kontynuowania przez nich działalności rolniczej lub wydzierżawienia podmiotowi (spółce jawnej) , który taką działalność prowadził by w niezmienionym zakresie. W odpowiedzi na pismo Agencji z dnia ... stycznia 2010r, A. S.A. w piśmie z dnia ... lutego 20010r. wyjaśnił, że przedmiotowe gospodarstwo zostanie zbyte na rzecz 6 dotychczasowych akcjonariuszy spółki tj. W. B., W. N., T. W., M. L. i J. L., którzy w ten sposób staną się współwłaścicielami gospodarstwa. Następnie współwłaściciele wydzierżawią całość gospodarstwa Spółce Jawnej A., której wspólnikami są W. B., W. N., T. W., M. S. Umowa dzierżawy będzie umową wieloletnią i spółka jawna przejmie prawa i obowiązki wynikające z umowy dotacji. ARiMR w piśmie z dnia ... maja 2010r. (k 371 a.adm.) , po uprzednim zasięgnięciu opinii w Departamencie działań Inwestycyjnych, poinformowała, że w sytuacji, kiedy A. Sp.J. byłaby jedynie dzierżawcą gospodarstwa a nie nabywcą tego gospodarstwa, Agencja nie może przyznać spółce jawnej pomocy. Pomoc mogłaby być przyznana, jeżeli S.A. sprzedałaby gospodarstwo rolne Spółce jawnej lub w przypadku sprzedaży gospodarstwa rolnego 6 osobom fizycznym i one zawiązując spółkę cywilną wystąpiłyby o przyznanie pomocy jako nabywcy. W dniu ... czerwca 2010r A. W. i Wspólnicy Sp.J. złożyli w ARiMR wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania ,,Modernizacja Gospodarstw Rolnych’’ poprzez przejęcie praw i obowiązków wynikających z umowy zawartej pomiędzy A. S.A a Agencją. W uzasadnieniu Spółka jawna wskazała, że gospodarstwo zostało przez nią przejęte w sposób opisany we wcześniejszym piśmie, to jest zostało w dniu ... kwietnia 2010r zbyte na rzecz 6 osób fizycznych (w tym czterech wraz z małżonkami), będących dotąd akcjonariuszami A. S.A.. Są to W. B.i (z żoną), W. N. ( z żoną), T. W.(z żoną), M. S. ( z żoną), K. L., J. L.. Podkreślono, że spółka jawna prowadzi działalność rolniczą i złożyła wniosek o stosowne płatności bezpośrednie. Ponadto, jako posiadacz zależny gospodarstwa (dzierżawca) spełnia wymogi otrzymania dotacji PROW. Zaskarżonym do sądu pismem z dnia ... października 2010r A. sp.j. została poinformowana, że jej wniosek o przyznanie pomocy został załatwiony odmownie z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 29 ust. 1 oraz § 30 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Modernizacja gospodarstw rolnych’’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2007r. Nr 1193, poz. 1397), dalej: rozporządzenie. Organ wskazał, że w razie nabycia gospodarstwa albo jego części, objętych realizacją inwestycji w ramach operacji, pomoc może być przyznana nabywcy po uprzednim zgłoszeniu Agencji przez beneficjenta zamiaru zbycia gospodarstwa albo jego części, jeżeli są spełnione warunki określone w art. 25 ust. 2 ustawy. Wnioskodawca, to jest spółka jawna nie nabyła gospodarstwa rolnego w całości albo w części, a jedynie wydzierżawiła to gospodarstwo od osób, którym spółka akcyjna zbyła gospodarstwo. Z uwagi na to, że Skarżąca nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego nabycie gospodarstwa, tym samym postąpiła wbrew zapisom § 30 ust. 2 rozporządzenia, który stanowi, iż do wniosku nabywcy dołącza się dokument potwierdzający nabycie gospodarstwa albo jego części, o których mowa w § 29 ust. 1 rozporządzenia. W piśmie z dnia ... listopada 2010r A. W. B. i Wspólnicy Sp.j. wezwali ARiMR do usunięcia naruszenia prawa. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. W. B. i Wspólnicy Spółka Jawna rozstrzygnięciu zawartemu w pismie ARiMR z dnia ... października 2010r. zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: a. § 14 ust. 3-5 w zw. z § 30 ust 6 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Modernizacja gospodarstw rolnych’’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 polegające na odmowie przyznania pomocy z powodu niezałączenia przez wnioskodawcę dokumentu potwierdzającego nabycie gospodarstwa rolnego, z pominięciem pisemnego wezwania do usunięcia braku, b. § 30 ust.2 rozporządzenia w zw. z § 13 ust. 4 rozporządzenia oraz § 30 ust. 6 rozporz. poprzez odmowę przyznania pomocy z powodu niezałączenia dokumentu potwierdzającego nabycie gospodarstwa rolnego bez wezwania do usunięcia braku, mimo, że formularz wniosku nie zawierał wyraźnego wskazania, że niedołączenie przedmiotowego dokumentu skutkuje nieprzyznaniem pomocy. 2. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe niezastosowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a zwłaszcza: a. art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w zw. z art. 26 tej ustawy, poprzez odmowę przyznania pomocy wnioskodawcy, który spełnił warunki określone w § 25 ust. 2 ustawy. Rozwijając powyższe zarzuty w motywach skargi, Spółka podniosła, że organ niezasadnie nie zastosował art. 26 ustawy podkreślając przy tym, że warunkiem przyznania pomocy w ramach działania ,,Modernizacja gospodarstw rolnych’’ jest posiadanie a nie własność gospodarstwa rolnego. Wynika to z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia; ponadto Skarżąca, jako dzierżawca spełnia ten wymóg. Podkreślono również, że bezzasadna jest odmowa przyznania pomocy z powołaniem się na fakt niedołączenia dokumentu potwierdzającego nabycie gospodarstwa lub jego części. Skarżąca wskazała także, iż możliwości uzyskania pomocy przez nowego posiadacza nie wyklucza, w jej ocenie, brak jasnej regulacji w rozporządzeniu. Art. 29 ust. 1 ustawy zawiera delegację do wydania rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, który winien określić działania i przypadki, w których następcy prawnemu beneficjenta albo nabywcy gospodarstwa rolnego lub jego części albo przejmującemu posiadanie gospodarstwa lub jego części może być przyznana pomoc oraz warunki i tryb przyznania tej pomocy. Z powyższych względów Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego aktu w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Agencji. W odpowiedzi na skargę ARiMR wnosiła o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponadto organ podkreślił, że niezasadny jest zarzut nie wezwania Skarżącej do złożenia uzupełnień do wniosku, gdyż wniosek dotyczy następcy/nabywcy, a spółka była dzierżawcą i takiego wniosku nie mogła złożyć. Wskazano ponadto, że Agencja w piśmie z dnia ... maja 2010r. poinformowała A. iż przedstawiony przez nią sposób wejścia w posiadanie gospodarstwa nie będzie mógł skutkować przyznaniem pomocy. Nadto Organ zaznaczył, że w umowie zawartej z beneficjentem w dniu ... maja 2009r. wpisano, że zobowiązuje się on do nieprzenoszenia posiadania lub prawa własności nabytych dóbr, wybudowanych, przebudowanych, wyremontowanych w połączeniu z modernizacja budynków lub budowli, na które została przyznana i wypłacona pomoc, prowadzenia działalności, której służyła realizacja operacji lub której prowadzenie stanowiło warunek przyznania pomocy, bez zmiany miejsca jej wykonywania, prowadzenia działalności rolniczej bez zmiany miejsca jej wykonywania w okresie realizacji operacji przez okres 5 lat od dnia dokonania przez Agencję płatności ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Na wstępie sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m .inn. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej ,,p.p.s.a."", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty zawarte w skardze stwierdzić należy, że są one zasadne. Podstawę prawną przyznania pomocy finansowej w ramach działania ,,Modernizacja gospodarstw rolnych"" jest ustawa z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i wydane na podstawie jej art. 29 ust. 1 pkt 1 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Modernizacja gospodarstw Rolnych’’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia pomoc jest przyznawana podmiotowi, który jest posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa rolnego, a więc chodzi tu o stan faktyczny, a nie prawny nieruchomości. Należy więc uznać, że warunkiem przyznania pomocy w ramach działania ,,Modernizacja gospodarstw rolnych’’ jest posiadanie a nie własność gospodarstwa. Beneficjentem pomocy w niniejszej sprawie była spółka A. S.A., która zbyła gospodarstwo osobom fizycznym (akcjonariuszom), które w tej samej dacie w której zawarto umowę sprzedaży, zawarły ze spółką A. W. B. i Wspólnicy Spółka Jawna, umowę dzierżawy. W wyniku tego posiadaczem zależnym stała się (zgodnie z jej twierdzeniem) Skarżąca. Z uwagi na brak w materiale dowodowym zgromadzonym przez organ umowy dzierżawy, nie można stwierdzić, w jakiej dacie Skarżąca weszła w posiadanie gospodarstwa. Mając na względzie fakt, że Skarżąca we wniosku zobowiązała się do przejęcia zobowiązań związanych z pomocą oraz to, że żadne środki w ramach tej pomocy nie zostały wypłacone, należało zbadać, czy Skarżąca spełnia przesłanki z art. 25 ust 2 pkt 1 – 2 ustawy. Przepis art. 25 ust. 2 mówi:,, W razie śmierci beneficjenta, rozwiązania osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, przekształcenia beneficjenta lub innego zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistnieje następstwo prawne, albo w razie zbycia całości lub części gospodarstwa rolnego, całości lub części przedsiębiorstwa beneficjenta, po przyznaniu pomocy, następcy prawnemu beneficjenta albo nabywcy gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części pomoc może być przyznana, na jego wniosek, jeżeli: 1) spełnia on warunki przyznania pomocy; 2) nie sprzeciwia się to przepisom, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz istocie i celowi działania, w ramach którego przyznano pomoc; 3)zostaną przez niego przejęte zobowiązania związane z przyznaną pomocą; 4) środki finansowe z tytułu pomocy nie zostały w całości wypłacone’’. Ponadto organ winien także wyjaśnić, czy w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 26 ustawy stanowiący, że jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, przepisy art. 25 stosuje się odpowiednio w razie przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części. Z uwagi na to, ze z obowiązujących przepisów nie wynika, aby posiadacz zależny ( a takim jest dzierżawca) był wyłączony z możliwości ubiegania się o pomoc w ramach niniejszego działania, do postępowania w sprawie z jego wniosku ma, zdaniem sadu, zastosowania przepis § 13 ust. 4 rozporządzenia który stanowi, ze formularz wniosku o przyznanie pomocy zawiera wykaz dokumentów, które powinny być dołączone do wniosku, z wyraźnym zaznaczeniem tych dokumentów, których niedołączenie skutkuje nieprzyznaniem pomocy, oraz wzory oświadczeń. Wobec powyższego na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie przepisu art. 200 wskazanej powyżej ustawy.