V SA/Wa 3320/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA – Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Ministra Finansów oraz postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] września 2014 r. nr [...] w sprawie ze skargi A.B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności organu egzekucyjnego p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] września 2014 r. nr [...] oddalającego skargę na czynność egzekucyjną A.B., dalej: "Skarżący", w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisane w komparycji postanowienie Ministra Finansów zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia z [...] września 2014 r. oddalającego skargę na czynność organu egzekucyjnego wydanego przez Dyrektora Izby Skarbowej w B., działającego jako organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 270 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy. Z reguły wiąże się z obawą wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zaś jej zastosowanie nie może być poprzedzone merytoryczną oceną zasadności skargi lub obawą wystąpienia jakiejkolwiek straty. Podstawową przesłanką wstrzymania, jest wykazanie we wniosku, niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym ostatnim wypadku, chodzi o taką szkodę (majątkową a także niemajątkową), kiedy nie będzie możliwe przywrócenie stanu pierwotnego, w szczególności która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia. Chodzi zatem o sytuację, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu lub zdrowiu (patrz. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). We wniosku Skarżącego brak jest uzasadnienia wskazującego na istnienie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonych postanowień. W szczególności Skarżący nie wykazał istnienia realnej obawy wyrządzenia znacznej szkody materialnej w świetle jego sytuacji finansowej. Jednocześnie nie wskazał, iż wykonanie postanowień mogłoby rodzić niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zważyć należy, iż przepis art. 61 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, został tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie postanowienia powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (v. wyrok NSA z 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 273/05, niepubl.). W świetle tych uregulowań instytucja wstrzymania wykonania ma niewątpliwie charakter wyjątkowy. Dodatkowo podkreślić należy, że wykazanie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. Jak podnoszono wielokrotnie w orzecznictwie, sąd nie bada z urzędu faktu, czy szkoda lub trudne do usunięcia skutki rzeczywiście mogą zaistnieć, lecz wykazanie tego faktu ciąży na wnioskodawcy. Pozostaje bowiem poza sporem, że przytoczona regulacja nakłada określone obowiązki nie tylko na sąd administracyjny, ale i na wnioskodawcę. Jest on zobowiązany do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej (postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08, LEX nr 468877). Tymczasem Skarżący w ogóle nie uzasadnił swojego żądania, nie przedstawił argumentów wskazujących na potrzebę czy konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu oraz nie przedstawił żadnych dokumentów przemawiających na rzecz wniosku. Zupełny brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004r., sygn. akt FZ 65/04). Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się przy tym, iż przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą których zostają nałożone na niego obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. T. Wosia, Warszawa 2008, s. 339). Zasadniczo więc cechy wykonalności nie posiadają decyzje lub postanowienia odmowne. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności administracyjnej może jednak polegać także na czasowym zawieszeniu skutków prawnych wynikających z rozstrzygnięcia zawartego w danym akcie bądź wywołanych dokonaniem określonej czynności. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że postanowienia, których dotyczy wniosek o wstrzymanie wykonania nie kwalifikują się do wykonania (zawieszenia jego skuteczności). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Finansów utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku oddalające skargę na czynności organu egzekucyjnego. Postanowienia te nie nakładają na stronę skarżącą żadnych nowych obowiązków, ani nie zmieniają wysokości powstałego wcześniej zobowiązania, a tym samym nie wywołuje żadnych bezpośrednich skutków w sferze praw czy obowiązków materialnoprawnych i prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym skuteczność postanowień objętych wnioskiem o wstrzymanie wykonania nie stwarza niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. Zaskarżone postanowienia nie nakładają na Skarżącego żadnych obowiązków, które podlegałyby realizacji w drodze egzekucji, zaś przeprowadzenie egzekucji nie wynika z faktu wydania przedmiotowego postanowienia. Podstawą wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest bowiem wcześniej wystawiony tytuł wykonawczy. Natomiast zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie zostało wydane na skutek wniesienia skargi w trakcie toczącego się już postępowania egzekucyjnego. Mając powyższe na uwadze, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku strony skarżącej, wobec czego orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.