V SA/Wa 3321/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Beata Krajewska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi O. S. Sp z o.o. z siedzibą w Ż. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju (aktualnie: Ministra Rozwoju i Finansów) z dnia ... czerwca 2015 r., nr ... w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji O. S. Sp z o.o. z siedzibą w Ż. (dalej jako: "Skarżąca" lub "Strona") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną w komparycji decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju (aktualnie: Ministra Rozwoju i Finansów) w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku podniesiono, iż ewentualne wykonanie zaskarżonego orzeczenia prawdopodobnie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca wskazała, iż szkoda wyrządzona potencjalnym wykonaniem decyzji nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W chwili obecnej Strona osiąga przychody z działalności gospodarczej, które jednak są w całości przeznaczane na pokrywanie bieżących kosztów. Skarżąca nie posiada składników majątku wystarczających na zapłatę należności określonej w zaskarżonej decyzji. Do wniosku załączono m.in. wyciągi z rachunków bankowych Skarżącej, bilans i rachunek zysków i strat za lata: 2013 i 2014. Strona oświadczyła, iż ewentualne wykonanie zaskarżonej decyzji będzie skutkowało koniecznością zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej, bowiem egzekwowana kwota przewyższa majątek Spółki oraz jej możliwości płatnicze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.")., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 (dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) NSA stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, dostępne w CBOSA). Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wykazanie we wniosku niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien uwzględniać wszystkie okoliczności, nawet te niepodniesione we wniosku, o ile są możliwe do wyinterpretowania na podstawie akt sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 13 września 2005 r., sygn. akt II OZ 750/05, dostępne w CBOSA). Dokonując oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Argumentem o podstawowym znaczeniu jest w niniejszej sprawie sama wysokość kwoty, do zwrotu której zobowiązuje zaskarżona decyzja. Zdaniem Sądu, kwota 3.687.033,99 zł, jaką musi uiścić Strona (nie wliczając odsetek), stanowi bardzo duże obciążenie dla przedsiębiorcy, który w okresie ostatnich kilkunastu miesięcy notuje regres prowadzonej działalności. Ze sprawozdań finansowych przesłanych do Sądu wynika, że o ile w roku 2014 Spółka osiągnęła poważny zysk netto w wysokości 1.766.464,89 zł, to w roku 2015 odnotowała stratę w wysokości 706.851,94 zł. Nie bez znaczenia jest w tym miejscu także fakt, iż postanowieniem z dnia 7 października 2016 r. WSA w Warszawie przyznał w niniejszej sprawie Skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia części wpisu sądowego. Zła sytuacja finansowa Skarżącej jest relewantna także na etapie rozstrzygania o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Skarżąca uprawdopodobniła w wystarczający sposób, że wykonanie decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu. Nie daje pewności, a jedynie wiarygodność twierdzenia określonych faktów. Dlatego też należy zwrócić uwagę na oświadczenie Skarżącej, w którym wskazano, iż nie będzie ona w stanie prowadzić bieżącej działalności gospodarczej w sytuacji gdy organ wyegzekwuje zaskarżoną decyzję. Nałożony na Stronę obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są odwracalne. W ocenie Sądu, skutków zapłaty należności pieniężnej, które co do zasady są odwracalne, nie można jednak rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, która w okolicznościach konkretnego przypadku, w połączeniu z innymi zobowiązaniami o charakterze finansowym (wynikającymi z konieczności pokrywania ponoszonych przez Spółkę strat), może wpłynąć na uzasadnione przypuszczenie utraty płynności finansowej. W rozpatrywanej sprawie Skarżąca została zobowiązana do zwrotu środków, których wysokość wraz z naliczanymi odsetkami wynosi aktualnie ponad 3 mln zł. Mając to na uwadze oraz oświadczenie Skarżącej o ogólnej sytuacji finansowej prowadzonej działalności, Sąd uznał argumentację strony Skarżącej. Wykonanie zaskarżonej decyzji zagrażające zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, stanowi spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 136/04, dostępne w CBOSA). Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.