V SA/Wa 3321/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... października 2016 r. nr ... w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie W załączonym do skargi wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPPr) D. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca" lub "spółka"), reprezentowana przez radcę prawnego D. M., zażądała zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że wobec spółki prowadzone są liczne postępowania w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych za urządzanie gier poza kasynem gry. W sprawach tych dyrektorzy izb celnych wydali około 40 decyzji, które są egzekwowane, co z kolei doprowadziło do zajęcia praktycznie całego majątku skarżącej. Spółka obecnie nie jest w stanie uiścić nawet w części wpisu sądowego od skargi, który wynosi 1.440 zł. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, iż wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych (według bilansu za ostatni rok) to 4.950 zł, a strata za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła 80.676,14 zł. Ponadto skarżąca wskazała, iż dysponuje jednym rachunkiem bankowym prowadzonym w [...] S.A., na którym saldo jest ujemne (- 420.919,97 zł). Do skargi skarżąca załączyła sprawozdanie zarządu z działalności spółki, sprawozdanie finansowe za 2015 r. oraz deklarację CIT-2 za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 lipca 2016 r. Mając na uwadze, że załączone do skargi dokumenty finansowe spółki oraz informacje zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, były niewystarczające dla oceny aktualnej sytuacji finansowej skarżącej (w wykonaniu zarządzenia starszego referendarza sądowego), pismem Sądu z 11 stycznia 2017 r., pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia w terminie 14 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie: a/ dokumentów wskazujących wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r., b/ wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej 16 stycznia 2017 r. i dotychczas nie zostało ono wykonane. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej: "p.p.s.a."), jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżąca została wezwana (pismem Sądu z 11 stycznia 2017 r.) do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczyniła. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006, s. 527). W niniejszej sprawie, pomimo wezwania Sądu, strona skarżąca nie przedstawiła żadnych informacji ani dokumentów obrazujących jej aktualną sytuację majątkową. Nie nadesłała dokumentów wskazujących wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r., jak również wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. Wobec tego nie jest możliwe ustalenie, czy skarżąca wypełnia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Na marginesie zauważyć wypada, iż załączone do wniosku o przyznanie prawa pomocy dokumenty finansowe nie wskazują na trudną sytuację ekonomiczną skarżącej. Otóż w roku 2015 spółka, przy przychodzie netto ze sprzedaży w wysokości 1.382.774,96 zł, poniosła stratę w wysokości 80.673,14 zł (załączono sprawozdanie finansowe za rok 2015 wraz z zawartym w nim rachunkiem zysków i strat). Bilans spółki za rok obrotowy 2015 zamknął się po stronie aktywów i pasywów kwotą 114.264,28 zł. We wprowadzeniu do sprawozdania finansowego za rok 2015 odnotowano, że nie wystąpiły straty i zyski nadzwyczajne, a w sprawozdaniu z działalności zarządu wskazano, iż strata netto w wysokości 80.673,14 zł za rok 2015 (wykazana w rachunku zysków i strat) zostanie pokryta z przyszłych zysków spółki za kolejne lata. W ocenie zarządu, ryzyka operacyjne i finansowe są nieodzownym elementem działalności gospodarczej. Po dacie bilansu (tj. po 31 grudnia 2015 r.) nie wystąpiły zdarzenia, które miały istotny wpływ na działalność skarżącej. Z kolei deklaracja o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych (CIT-2) za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 lipca 2016 r. wskazuje, że w ww. okresie skarżąca wypracowała dochód w kwocie 13.890 zł przy przychodach w wysokości 1.029.569,29 zł. Zatem – w porównaniu z rokiem 2015, za który spółka odnotowała stratę - stwierdzić należy, iż w roku następnym (tj. 2016 r.) jej kondycja finansowa poprawiła się. Podkreślić przy tym należy, iż że w przypadku przedsiębiorców (a do takich niewątpliwie należy skarżąca) miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów i inwestycji w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejszy zatem jest fakt uzyskiwania przychodów i poziom, na jakim przychody te się kształtują (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt I FZ 10/10). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.