V SA/Wa 3341/14
WyrokWSA w Warszawie2015-10-12
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Dorota Mydłowska, Andrzej Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może dokonać merytorycznej zmiany decyzji administracyjnej w drodze postanowienia o sprostowaniu oczywistych błędów rachunkowych lub pisarskich?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może dokonać merytorycznej zmiany decyzji administracyjnej w drodze postanowienia o sprostowaniu oczywistych błędów rachunkowych lub pisarskich, ponieważ przepis art. 113 § 1 k.p.a. dopuszcza jedynie sprostowanie błędów pisarskich, rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek, które nie mogą prowadzić do zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia. W przypadku stwierdzenia, że organ odwoławczy dokonał takiej merytorycznej zmiany, sąd administracyjny zobowiązany jest uchylić zarówno postanowienie o sprostowaniu, jak i zaskarżoną decyzję.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju określającej kwotę dofinansowania podlegającą zwrotowi. Organ I instancji (Jednostka Wdrażania Programów Unijnych) zobowiązał beneficjenta (G.) do zwrotu części dofinansowania z uwagi na uznanie wydatków na materiały dydaktyczne za niekwalifikowalne. Organ odwoławczy (Minister Infrastruktury i Rozwoju) uchylił częściowo decyzję organu I instancji, zmniejszając kwotę zwrotu, a następnie wydał postanowienie o sprostowaniu tej decyzji, zmieniając merytorycznie kwotę zwrotu. Beneficjent zaskarżył decyzję organu odwoławczego do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2014 r. oraz postanowienie tego Ministra z dnia [...] października 2014 r. o sprostowaniu decyzji, a także zasądził od Ministra na rzecz G. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2015 r. sprawy ze skargi G. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2014 r. nr [...] 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz G. kwotę 5.484 zł (pięć tysięcy czterysta osiemdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu [...] lipca 2010 r. W., w imieniu którego działała [...] Jednostka Wdrażania Programów Unijnych, zwana dalej także "[...]JWPU" lub "organem I instancji", zawarło z G., zwaną dalej także "beneficjentem" lub "stroną skarżącą", umowę nr [...] o dofinansowanie projektu nr [...] pt. "[...]", zwaną dalej także "umową o dofinansowanie".
Zgodnie z zatwierdzonym przez [...]JWPU wnioskiem o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. o sumie kontrolnej [...], zwanym dalej również "wnioskiem o dofinansowanie", projekt był realizowany w okresie [...]r.
Na mocy § 2 umowy o dofinansowanie, na realizację projektu nr [...], przyznano beneficjentowi dofinansowanie w łącznej kwocie nieprzekraczającej [...] zł, stanowiące nie więcej niż 96,84% całkowitych wydatków kwalifikowanych w projekcie. Pierwsza transza dofinansowania w kwocie [...] zł, została przekazana beneficjentowi w dniach [...] września 2010 r., druga transza dofinansowania w kwocie [...] zł, została przekazana w dniach [...] października 2011 r., trzecia transza dofinansowania w kwocie [...] zł, została przekazana w dniach [...] marca 2012 r., a czwarta transza dofinansowania w kwocie [...] zł, została przekazana w dniu [...] czerwca 2012 r.
Stosownie do postanowień § 3 ust. 4 oraz § 30 umowy o dofinansowanie, przy wydatkowaniu środków przyznanych w ramach projektu beneficjent jest zobowiązany do stosowania aktualnie obowiązujących treści wytycznych odnośnie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, a w sprawach nieuregulowanych umową do stosowania odpowiednich reguł i zasad wynikających z Programu, a także do stosowania odpowiednich przepisów prawa Unii Europejskiej oraz właściwych aktów prawa krajowego.
Zgodnie natomiast z § 13 ust. 1 pkt 2 umowy o dofinansowanie, wydatki poniesione z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013r. poz. 885, z póżn. zm.), podlegają zwrotowi.
Beneficjent, jako cel główny projektu nr [...] (pkt 3.1 Wniosku o dofinansowanie), wskazał: "[...]".
Zgodnie ze szczegółowym budżetem projektu zawartym we wniosku o dofinansowanie, w ramach realizowanego projektu beneficjent zaplanował poniesienie wydatków m.in. na: [...].
Równocześnie beneficjent zaplanował poniesienie wydatków na realizację powyższych pozycji szczegółowego budżetu projektu w łącznej kwocie [...] zł, z czego [...] zł w miał wydatkować w 2010 r., [...] zł-w 2011 r., a [...] zł w 2012 r.
Pierwsze ogłoszenie przetargu nieograniczonego na wykonanie ww. zamówienia nastąpiło w dniu [...] listopada 2011 r., tj. po ponad roku od momentu rozpoczęcia realizacji projektu i po przekazaniu beneficjentowi pierwszej i drugiej transzy dofinansowania w łącznej kwocie [...] zł. Zgodnie z ogłoszeniem o zamówieniu [...] z dnia [...] listopada 2011 r., przedmiotem zamówienia była "[...]". W ramach przeprowadzonego postępowania wyłoniono wykonawcę, z którym w dniu [...] grudnia 2011 r. podpisano umowę nr [...].
Drugie ogłoszenie przetargu nieograniczonego nastąpiło w dniu [...] września 2012 r., tj. jest w miesiącu, w którym następowało zakończenie realizacji projektu. Zgodnie z ogłoszeniem o zamówieniu [...] z dnia [...] września 2012 r., przedmiotem zamówienia była "[...]". W ramach przeprowadzonego postępowania wyłoniono wykonawcę, z którym w dniu [...] września 2012 r. podpisano umowę nr [...].
Poniesienie kosztów związanych z ww. zamówieniem, nastąpiło w dniu [...] września 2012 r., tj. na dwa dni przed datą określoną jako moment zakończenia realizacji projektu.
Beneficjent w dniu [...] listopada 2012 r. złożył końcowy wniosek o płatność nr [...] za okres [...] o sumie kontrolnej [...], w którym pod pozycjami nr [...] załącznika nr 1 do wniosku o płatność, przedstawił do rozliczenia wydatki poniesione w dniu [...] września 2012 r., na podstawie Faktury VAT nr [...], na pomoce dydaktycznie w łącznej kwocie [...] zł. Pismem znak: [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., stanowiącym Informację dla beneficjenta o wynikach weryfikacji wniosku o płatność nr [...], [...] Jednostka Wdrażania Programów Unijnych poinformowała beneficjenta o uznaniu za niekwalifikowalne przedstawionych przez Niego wydatków poniesionych na materiały eksploatacyjne i dydaktyczne, w łącznej kwocie [...] zł, wskazując na nieracjonalność oraz nieefektywność przedmiotach wydatków. Równocześnie w piśmie znak: [...] z dnia [...] grudnia 2013r., zobowiązano beneficjenta do dokonania zwrotu ww. wydatków niekwalifikowalnych.
W odpowiedzi na powyższe, beneficjent pismem znak: [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. złożył "odwołanie" od Informacji dla beneficjenta o wynikach weryfikacji wniosku o płatność nr [...], wskazując na niezasadność uznania przez [...]JWPU przedstawionych przez Niego wydatków za niekwalifikowalne.
Beneficjent nie uiścił żądanej należności. Z tego względu [...]JWPU działając na art. 61 § 1 i § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a., w związku z art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 z późn. zm.), dalej także "UFP", w dniu [...] kwietnia 2014r. roku wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu przez G., części przyznanego dofinansowania w ramach umowy nr [...] na realizację projektu nr [...] pt. "[...]".
Decyzją, nr [...], z dnia [...] czerwca 2014 r. Dyrektor [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych zobowiązał G. do zwrotu części dofinansowania przyznanego na realizację projektu pt. "[...]" (nr [...]), z naruszeniem procedur obowiązujących w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia ich zwrotu.
Organ I instancji uznał, że zakup materiałów eksploatacyjnych i pomocy dydaktycznych na dwa dni przed zakończeniem realizacji projektu nie jest niezbędny do jego realizacji. Zdaniem organu I instancji, skoro [...] była w stanie realizować projekt bez zakupionych pomocy pod koniec wdrażania projektu, oznacza to, że pomoce te nie były niezbędne do osiągnięcia celów oraz wskaźników projektu.
[...]JWPU podkreśliła też, że zakup materiałów służący do efektywnej realizacji zadań, zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie projektu, powinien świadczyć o ich niezbędności. Jednocześnie organ I instancji wskazał, że z korespondencji beneficjenta wynikał fakt możliwości realizacji projektu bez konieczności zakupu ww. wydatków. Ponadto [...]JWPU podkreśliła, że zarzut beneficjenta w zakresie opóźnień weryfikacji wniosków o płatność, nie został spowodowany przez [...]JWPU, a wynikał z opóźnień ze strony beneficjenta, który pierwotne wersje wniosków o płatność składał z błędami oraz brakami. Ponadto w opinii organu I instancji nie uzasadnionym jest wskazana przez beneficjenta okoliczność dotycząca późnego przeprowadzenia zamówienia na ww. materiały w 2012 r. spowodowana okresem wakacyjnym.
W związku z tym organ I instancji uznał całość wydatków poniesionych na zakup pomocy dydaktycznych za niekwalifikowalne.
G. nie zgodziła się z ustaleniami i zarzutami organu I instancji i w odwołaniu z dnia [...] lipca 2014 r. zarzuciła zaskarżonej decyzji, że została wydana z naruszeniem:
art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 9 ufp w zw. z przepisem art. 7 oraz art. 8 kpa poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie doszło do wydatkowania środków z naruszeniem procedur, o których mowa w przepisie art. 184 ufp, tzn. wydania decyzji o zwrocie środków w wyniku braku wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy;
naruszenie przepisu art. 107 § 3 w zw. z art. 8 kpa poprzez brak wyczerpującego i szczegółowego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia.
G. wniosła o:
uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania,
a ewentualnie - z ostrożności procesowej - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy.
Decyzją z [...] października 2014 r., nr [...], Minister Infrastruktury i Rozwoju(zwany dalej: "organem odwoławczym" lub "organem II instancji" uchylił decyzję Dyrektora [...]JWPU z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w części dotyczącej zwrotu kwoty [...] zł wraz z odsetkami i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji a w pozostałym zakresie utrzymał ww. decyzję w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż przychyla się do wskazania przez organ I instancji, że - co do zasady - wydatki poniesione na materiały dydaktyczne i eksploatacyjne, które miały służyć w osiągnięciu wyznaczonych celów projektu, a które zostały zakupione na dwa dni przed zakończeniem jego realizacji, nie spełniają warunków wskazanych w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (z dnia 15 grudnia 2011 r.).
Organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z pkt 3.1 wniosku o dofinansowanie projektu, stanowiącym integralną część umowy o dofinansowanie projektu, celem głównym projektu było "[...]". Z kolei cel główny projektu miał być osiągnięty poprzez realizację celów szczegółowych:
1. podniesienie poziomu i jakości wykształcenia dzieci G. przez zwiększenie i uatrakcyjnienie oferty edukacyjnej,
2. zmniejszenie obszaru wykluczenia społecznego przez docieranie do najbardziej potrzebujących pomocy edukacyjnej,
3. wsparcie dla budowy sprawnej i partnerskiej [...] przez wzrost świadomości lokalnej oraz rozwijanie idei wzajemnej pomocy, w tym wolontariatu.
Powyższe cele miały zostać osiągnięte w projekcie poprzez podjęcie określonych w pkt 3.3 wniosku o dofinansowanie projektu działań, polegających na przeprowadzeniu dodatkowych zajęć z matematyki, informatyki, gimnastyki korekcyjnej, plastyki, historii, języka polskiego oraz zajęć dydaktyczno - wyrównawczych, polonistyczno - dziennikarskich, a także doradztwo pedagogiczno - psychologiczne. Zgodnie z pkt 3.4 ww. wniosku, rezultatem projektu miało być:
• ukończenie przez [...] uczniów organizowanych w ramach projektu dodatkowych zajęć z różnych przedmiotów;
• ukończenie przez [...] uczniów poszczególnych form wsparcia psychologiczno - pedagogicznego;
• uczestnictwo [...] uczniów w różnych formach wycieczki i wyjazdów;
• uczestnictwo [...] szkół podstawowych i gimnazjum w poszczególnych formach wsparcia uczniów.
Działania te miały być zrealizowane w okresie realizacji projektu, tj. [...]. Jednocześnie w celu realizacji ww. rezultatów miały zostać zakupione m. in. materiały dydaktyczne i eksploatacyjne.
Minister Infrastruktury i Rozwoju podkreślił, że zgodnie z wyjaśnieniami beneficjenta, materiały dydaktyczne i eksploatacyjne zakupione w ramach przetargu nieograniczonego nr [...] sukcesywnie były dostarczane od dnia [...] września 2012 r., tj. od momentu podpisania umowy z wykonawcą, co zostało wskazane w piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r. dotyczącym wyjaśnień w zakresie poniesiony ww. zakupów, przekazanym IZ PO KL. Ponadto beneficjent w wyjaśnieniach przyznał, że nie wykorzystał wszystkich zakupionych materiałów do realizacji projektu, a nadal wykorzystuje do działań podobnych.
Organ odwoławczy podkreślił, iż nie kwestionuje, że celem beneficjenta jest dbanie o bieżące podnoszenie poziomu i jakości wykształcenia dzieci, stąd też potrzebne są zajęcia dydaktyczne, do których na bieżąco niezbędne są materiały dydaktyczne i eksploatacyjne. Niemniej, nie było celem projektu wspieranie istotnych z przyczyn społecznych działań w dowolnym okresie, tylko w okresie realizacji projektu.
Dodatkowo organ zaznaczył, iż to, czy zakupione materiały dydaktyczne i eksploatacyjne były i nadal będą wykorzystywane w późniejszej działalności beneficjenta nie ma znaczenia z punktu widzenia zasad kwalifikowalności wydatków, które zawsze wymagają, aby dany wydatek był niezbędny dla danego, indywidualnego projektu realizowanym w określonych we wniosku o dofinansowanym okresie.
Minister Infrastruktury i Rozwoju zgodził się z ustaleniem organu I instancji, że wydatki w ramach ww. umowy z wykonawcą, które odnoszą się do materiałów dydaktycznych i eksploatacyjnych nie wykorzystanych w trakcie okresu realizacji projektu, zostały poniesione niezgodnie z zasadą wyrażoną w pkt 1 lit. a Podrozdziału 3.1.1 Wytycznych, nie były bowiem niezbędne dla realizacji projektu. Zakup materiałów dydaktycznych i eksploatacyjnych na potrzeby realizowanych zajęć dydaktyczno - wychowawczych, po ich przeprowadzeniu oznacza, iż wydatki te nie mają bezpośredniego związku z celami projektu, które zakładały przeprowadzenie tychże zajęć, a nie samo doposażenie szkoły w materiały dydaktyczne i eksploatacyjne. Zdaniem organu odwoławczego kluczowe znaczenie dla oceny kwalifikowalności zakupu materiałów dydaktycznych i eksploatacyjnych miał fakt, iż nie zostały one wykorzystane w trakcie realizacji projektu do działań określonych we wniosku o dofinansowanie projektu (punkt 3.3 wniosku).
W dalszej części uzasadnienia organ II instancji zwrócił uwagę na opóźnienia w dokonywaniu zakupów przez beneficjenta. Okres realizacji projekty przewidziany był [...]r. Pierwsza umowa na dostarczenie materiałów została zawarta dopiero po ponad roku od rozpoczęcia realizacji projektu, dnia [...] listopada 2011 r., a kolejna pod sam koniec okresu realizacji projektu. W ocenie organu II instancji nie można przy tym zgodzić się z argumentacją beneficjenta, iż nie posiadając pokrycia na zakup pomocy dydaktycznych i eksploatacyjnych nie mógł on ogłosić przetargu, bowiem na podstawie podpisanej w lipcu 2010 r. umowy o dofinansowanie projektu beneficjentowi przyznane zostało dofinansowanie. Tym samym, nawet ewentualne opóźnienia w przekazywaniu transz dofinansowania nie stanowią przesłanki uniemożliwiającej przeprowadzenie przetargu w odpowiednim terminie. Niemniej jednak, beneficjent wskazał, że część materiałów została wykorzystana na [...]. Powyższe działania były przewidziane w zakresie realizacji projektu, potwierdzeniem czego są zapisy zawarte we wniosku o dofinansowanie. W związku z powyższym materiały dydaktyczne i eksploatacyjne wykorzystane do momentu zakończenia realizacji projektu, tj. [...] września 2012 r. organ II instancji uznał za wydatki kwalifikowalne. Podsumowując, organ odwoławczy stwierdził, że beneficjent jest zobowiązany do zwrotu kwoty w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia [...] czerwca 2012 r. do dnia zwrotu.
Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r., nr [...], Minister Infrastruktury i Rozwoju postanowił sprostować oczywiste błędy rachunkowe i wynikające z nich oczywiste omyłki w decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2014 r., a tym samym rozstrzygnięcie ww. decyzji w ten sposób, że zamiast nieprawidłowo wskazanej kwoty uznanej za wydatek kwalifikowalny niepodlegający zwrotowi w wysokości "[...] zł" powinna być wskazana kwota "[...] zł". Ponadto Minister Infrastruktury i Rozwoju postanawił sprostować wydatki wskazane na str. 5 i 6 w pkt A i B ww. decyzji tak aby wskazywały kwoty brutto na podstawie faktury nr [...] z dnia [...] września 2012 r., a nie kwoty netto. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że kwota uznana za wydatek kwalifikowalny powinna wynieść "[...] zł", a nie "[...] zł", jak omyłkowo wpisano na str. 6 ww. decyzji, a to oznacza, że beneficjent zobowiązany jest do zwrotu kwoty w wysokości "[...] zł", a nie jak zostało wskazane na str. 6 ww. decyzji " [...] zł".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Minister Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2014 r., nr [...], G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją wydaną przez [...] Jednostkę Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] czerwca 2014 r. oraz umorzenie postępowania. Ponadto strona skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
- art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, iż w przedmiotowej sprawie doszło do wydatkowania środków z naruszeniem procedur, o których mowa w przepisie art. 184 ustawy o finansach publicznych, a tym samym do wydania decyzji o zwrocie tych środków, pomimo iż strona skarżąca w podejmowanych przez siebie działaniach kierowała się powszechnie obowiązującymi przepisami prawa w tym zakresie i z poszanowaniem obowiązujących w ramach programu procedur,
- art. 5 pkt 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez błędną jego wykładnię, polegająca na dowolnym uznaniu, że wydatkowane przez stronę skarżącą środki nie mają przymiotu kwalifikowalności z uwagi na brak użycia materiałów, na nie przeznaczonych, w okresie realizowania projektu
- z pominięciem celu projektu, opisanego szczegółowo we wniosku o jego dofinansowanie oraz celu ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
2. przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy:
- art. 7 k.p.a. poprzez ograniczenie zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, w tym poprzez nie oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na całokształcie norm prawa materialnego i przepisów postępowania, a ograniczenie się do oceny prawnej na Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POKL, które nie stanowią samoistnej podstawy prawnej do dokonywania ustalenia, czy nastąpiło naruszenie prawa, gdyż przepisy systemu realizacji programu, a tym bardziej sporządzone do niego wytyczne, nie mają charakteru prawa powszechnie obowiązującego,
- art. 8 k.p.a. poprzez pominięcie przy ocenie kwalifikowalności wydatkowanych środków interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a tym samym podważeniu zaufania obywateli do aparatu państwa,
- art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie, rozpatrzenie oraz ocenę materiału dowodowego, co czyni ustalenia dowolnymi, tzn. znajdującymi potwierdzenie w materiale dowodowym niekompletnym i nie w pełni rozpatrzonym,
- art. 80 k.p.a. poprzez ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, na podstawie Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POKL, z pominięciem wskazanych powyżej i obowiązujących przepisów prawa,
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadniania wydanego w sprawie rozstrzygnięcia w sposób wymagany przywołanym przepisem prawa.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych powodów niż zostały w niej podniesione.
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organ odwoławczy administracji publicznej naruszył przepis prawa materialnego z art. 113 § 1 k.p.a., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisy postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wynika to z faktu, że po wydaniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2014r. Minister Infrastruktury i Rozwoju wydał z urzędu, w dniu [...] października 2014r., postanowienie o sprostowaniu przedmiotowej decyzji. Postanowienie to zostało oparte na podstawie materialnoprawnej z art. 113 § 1 k.p.a.
Wymieniony przepis stanowi, że organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.
Z unormowania tego wynika, że przedmiotem sprostowania w trybie określonym tym przepisem są "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki". Oznacza to, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia. Pojęcie błędu rachunkowego oznaczać może tylko omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, np. dodawania lub dzielenia, pojęcie błędu pisarskiego może odnosić się jedynie do widocznego, niezamierzonego przez organ, niewłaściwego użycia wyrazu, widocznej mylnej pisowni, widocznego, niezamierzonego opuszczenia jednego lub więcej wyrazów. Natomiast w odniesieniu do pojęcia "innych oczywistych omyłek" dotyczyć to może omyłek co do istoty stojących na równi z błędami rachunkowymi i pisarskimi. Ta oczywistość ma wynikać z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku.
W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy powołując się na błąd rachunkowy i oczywistą omyłkę dokonał w trybie sprostowania zmiany treści decyzji. Była to zmiana merytoryczna. Mianowicie zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2014r. organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej zwrotu przez skarżącą kwoty [...] zł i w tym zakresie umorzył postępowanie I instancji, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W postanowieniu o sprostowaniu decyzji z dnia [...] października 2014r. organ odwoławczy zmienił rozstrzygnięcie dotyczące częściowego uchylenia decyzji I instancji i umorzenia postępowania pierwszoinstancyjnego z kwoty [...] zł na kwotę [...] zł. oraz dokonał w uzasadnieniu decyzji zmiany wysokości kwot cząstkowych składających się łącznie na [...] zł. W uzasadnieniu postanowienia o sprostowaniu organ powołał się na okoliczność istnienia załącznika nr. 3 do umowy o dofinansowanie z dnia [...] lipca 2010r., z którego wynikała okoliczność, iż wydatki skarżącej kwalifikowane w ramach projektu mogą obejmować koszt podatku od towarów i usług. Zmiana wartości wskazanych w postanowieniu o sprostowaniu decyzji dotyczyła uwzględnienia podatku VAT jako kosztu kwalifikowalnego poniesionego przez skarżącą zgodnie z treścią faktury nr. [...] z dnia [...] września 2012r.
Powyższe uzasadnienie postanowienia o sprostowaniu decyzji wprost wskazuje na dokonanie uzupełniających ustaleń faktycznych w sprawie ( okoliczności wynikającej z treści załącznika nr. 3 do umowy o dofinansowanie oraz treści przywołanej faktury) i zmianę merytoryczną decyzji. Było to niedopuszczalne działanie w świetle art. 113 § 1 k.p.a.
Wobec naruszenia przez organ odwoławczy przesłanek materialnoprawnych art. 113 § 1 k.p.a., braku odrębnego zaskarżenia powyższego postanowienia o sprostowaniu decyzji ( oświadczenie pełnomocnika skarżącej złożone na rozprawie w dniu12 października 2015r.) oraz wobec wpływu treści tegoż postanowienia na zaskarżoną decyzję , Sąd na podstawie art. 134 i 135 p.p.s.a., zobowiązany był uchylić to postanowienie. Jednocześnie Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na fakt, iż nie zawiera ona prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy, co potwierdził sam organ odwoławczy podejmując niezgodną z prawem próbę naprawienia błędu poprzez wydanie ww. postanowienia o sprostowaniu decyzji. Brak uwzględnienia w treści decyzji okoliczności wynikających z załącznika nr.3 do umowy o dofinansowanie z dnia [...] lipca 2010 r., brak ustalenia kwalifikowanych kosztów związanych z VAT stanowi o naruszeniu przez organ odwoławczy przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 1 i art. 140 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z uwagi na konieczność dokonania przez organ prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie, Sąd pozostawił bez rozpoznania zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia prawa materialnego z art. art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 9 i art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych oraz art. art. 5 pkt 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, jako przedwczesne.
Rozpoznając sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę powyższe wskazania.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 145 § 1 ust.1 litera a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło