V SA/Wa 3358/16
WyrokWSA w Warszawie2017-11-30
Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Izabella Janson, Krystyna Madalińska-Urbaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy usługi doradcze świadczone w ramach projektu dofinansowanego ze środków Unii Europejskiej, które zostały udzielone przed rozpoczęciem szkolenia lub znacznie po jego zakończeniu, a także dotyczyły analizy konkretnych problemów firmy, mogą być traktowane jako 'doradztwo związane ze szkoleniami' uprawniające do wyższej intensywności pomocy publicznej (80%), czy też jako 'doradztwo' podlegające niższej intensywności pomocy publicznej (50%)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że usługi doradcze świadczone w ramach projektu, które nie zostały udzielone w trakcie szkolenia lub w okresie bezpośrednio po jego zakończeniu, a także skupiały się na analizie konkretnych problemów firmy, nie mogą być traktowane jako 'doradztwo związane ze szkoleniami'. W związku z tym, zastosowanie niższej intensywności pomocy publicznej (50%) było prawidłowe, a decyzja o zwrocie części dofinansowania była zasadna. Sąd podkreślił, że podwyższona intensywność pomocy na szkolenia jest uzasadniona jedynie w przypadku szkoleń o ogólnym charakterze, nieprzynoszących natychmiastowych korzyści konkurencyjnych, podczas gdy zwykłe doradztwo nastawione na szybkie rozwiązywanie problemów firmy podlega niższej intensywności pomocy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Rozwoju i Finansów utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w O. o zwrocie części dofinansowania projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Organ uznał, że świadczone usługi miały charakter doradztwa, a nie doradztwa związanego ze szkoleniami, co skutkowało zastosowaniem niższej intensywności pomocy publicznej (50% zamiast 80%) i koniecznością zwrotu kwoty 65.354,24 zł. Skarżący zarzucili nieważność decyzji z powodu braku podstawy prawnej i rażącego naruszenia przepisów, a także naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oddala skargę
Przedmiotem skargi A. M. i K. K. wspólników spółki cywilnej G. jest decyzja Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] października 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w O. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] określającą kwotę dofinansowania przypadającą do zwrotu.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
W dniu 7 lipca 2010 r. pomiędzy Skarżącymi a Wojewódzkim Urzędem Pracy w O. została zawarta umowa nr [...] (następnie kilkukrotnie anektowana) o dofinansowanie projektu pn. "[...]", w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki.
Zgodnie z treścią wniosku o dofinansowanie, celem głównym projektu było zwiększenie wiedzy osób zarządzających oraz pracowników, m.in. 35 przedsiębiorstw mikro i małych województwa o. do końca czerwca 2011 r., by zwiększyć ich przeżywalność, konkurencyjność oraz innowacyjność.
Zgodnie z wnioskiem projekt miał charakter otwarty i był skierowany do mikro i małych przedsiębiorstw. W pkt 3.3 wniosku ujęto Zadanie 6 "Doradztwo", które zostało opisane w następujący sposób: "celem działań będzie przekazanie pracownikom firm wiedzy praktycznej w zakresie objętym szkoleniami, w tym udoskonalenia już stosowanych procedur działania lub opracowania nowych, wdrożenia i efektywnego wykorzystania w codziennej pracy. W ramach zadania zrealizowane zostanie doradztwo indywidualne w warunkach konkretnych firm w obszarach 1) możliwości zastosowania EFZ (analiza korzyści, dokumentacja i procedury wdrożeniowe); 2) przygotowanie krótkoterminowej strategii działania w obszarach objętych Zadaniem IV". W szczegółowym budżecie projektu dla Zadania 6 zatytułowanego "Doradztwo związane ze szkoleniami" przewidziano udzielenie pomocy publicznej. Następnie w części pt. "Metodologia wyliczenia dofinansowania i wkładu prywatnego w ramach wydatków objętych pomocą publiczną, znajdującej się pod szczegółowym budżetem projektu", Beneficjent zawarł metodologię wyliczenia wartości pomocy publicznej oraz wielkości wkładu prywatnego. Jako rodzaj wsparcia wskazał szkolenia ogólne i doradztwo na szkolenia dla mikro i małych przedsiębiorstw i wskazał odsetek intensywności pomocy publicznej wynoszący 80%. Beneficjent zastosował tą wartość procentową do wyliczenia wkładu prywatnego przypadającego na przedsiębiorcę w odniesieniu do doradztwa związanego ze szkoleniami.
Podczas kontroli doraźnej projektu przeprowadzonej w dniach 28 grudnia 2011 r., 3 lutego 2012 r., 21-24 lutego 2012 r., 2-5 kwietnia 2012 r., 18-19 lipca 2012 r. oraz 12-14 czerwca 2013 r. WUP w O. stwierdził naruszenie poziomu intensywności pomocy publicznej, tj. poziomu nieadekwatnego do faktycznie udzielonego rodzaju wsparcia. Kwota wydatku niekwalifikowalnego została określona w informacji z dnia [...] lutego 2015 r. o wynikach weryfikacji końcowego wniosku o płatność nr [...] za okres od 1 lipca 2011 r. do 30 września 2011 r. i wyniosła 65.354,24 zł. Wobec braku zwrotu ww. kwoty, w dniu 3 kwietnia 2015 r., a następnie w dniu 12 sierpnia 2015 r. WUP zawiadomił Beneficjenta o wszczęciu postępowania administracyjnego, które zakończyło się w dniu 30 maja 2016 r. wydaniem przez Dyrektora WUP decyzji administracyjnej zobowiązującej Beneficjenta do zwrotu ww. kwoty. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji stwierdził, że zapisy wniosku o dofinansowanie wskazują, iż w projekcie miało być świadczone doradztwo związane ze szkoleniami, tymczasem w ramach projektu zrealizowano usługę doradczą, w stosunku do której, powinna zostać zastosowana intensywność pomocy publicznej wynosząca 50%, a nie 80%, które jest przewidziane dla doradztwa związanego ze szkoleniami.
Po rozpoznaniu odwołania Beneficjenta Minister Rozwoju i Finansów decyzją z dnia [...] października 2016 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając decyzję o takiej treści Minister zauważył, że przedmiotem sporu jest to, czy Beneficjent faktycznie realizował doradztwo związane ze szkoleniami, czy doradztwo, które wiąże się z inną intensywnością pomocy.
Organ odwoławczy wskazał, że szczegółowe regulacje w zakresie udzielania pomocy publicznej w ramach PO KL znajdowały się w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie udzielania pomocy publicznej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (Dz.U. z 2008 r., nr 90, poz. 557). Zgodnie z § 20 pkt 6 ww. rozporządzenia, wydatkami kwalifikowalnymi w przypadku pomocy na szkolenia są niezbędne do realizacji szkolenia wydatki poniesione na koszty poradnictwa i doradztwa w zakresie, w jakim dotyczą szkolenia. Maksymalna intensywność pomocy, liczona jako stosunek ekwiwalentu dotacji brutto do wydatków kwalifikowalnych w przypadku pomocy na szkolenia w przypadku szkoleń ogólnych, wynosi 80% wydatków kwalifikowalnych przypadających na mikroprzedsiębiorcę lub małego przedsiębiorcę (§ 21 pkt 1). W przypadku udzielania pomocy publicznej na usługi doradcze dla mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców, do wydatków kwalifikowalnych zalicza się poniesione przez beneficjenta pomocy wydatki na zakup usług doradczych od podmiotów zewnętrznych (§ 26 pkt 1), zaś maksymalna intensywność pomocy wynosi 50% (§ 27 pkt 1).
Następnie organ II instancji powołując się na definicję "doradztwa" zawartą w Zasadach udzielania pomocy publicznej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z dnia 6 lipca 2009 r. zaznaczył, że jest to "Usługa udzielona beneficjentowi pomocy publicznej, której celem jest rozwiązanie lub przedstawienie propozycji rozwiązania konkretnego problemu oraz opracowanie i/lub wdrożenie rozwiązań zaproponowanych przez osobę lub podmiot udzielający usługi doradcze". Ponadto w powołanych "Zasadach" wskazano (podrozdział 2.3), że "Celem doradztwa powinno być rozwiązanie lub przedstawienie propozycji rozwiązania konkretnego problemu, zaś jego efektem opracowanie i/lub wdrożenie określonych usprawnień i działań w obszarze objętym usługą doradztwa. Usługę doradczą należy odróżnić również od doradztwa (konsultacji) związanego ze szkoleniem, które ma znacznie bardziej ogólny i abstrakcyjny charakter i jest udzielane w trakcie szkolenia lub w zdefiniowanym okresie po jego zakończeniu (...)".
Uwzględniając powyższe organ odwoławczy przeanalizował harmonogram szkoleń przekazany przez Beneficjenta oraz formularze wykonania usługi doradczej zgromadzone w aktach sprawy. W wyniku tej analizy stwierdzono, że w przypadkach 7 z 10 firm wsparcie zostało udzielone przed terminem szkolenia, w którym dana firma brała udział, lub w terminie znacznie późniejszym niż odbyło się to szkolenie. W opinii organu odwoławczego nie można powiązać usług doradczych udzielonych na rzecz ww. odbiorców wsparcia ze szkoleniami, gdyż nie zostało ono udzielone w trakcie szkolenia lub w okresie po jego zakończeniu, który pozwalałby na efektywne powiązanie wiedzy zdobytej podczas szkolenia i w trakcie usług doradztwa z nim powiązanej.
Organ odwoławczy stwierdził również – powołując się na ww. formularze wykonania usługi doradczej dla 6 z 10 firm – że co do zasady zagadnienia poruszane podczas spotkań z uczestnikami projektu dotyczyły analizy sytuacji i/lub problemów w warunkach konkretnej firmy będącej odbiorcą wsparcia. Zatem wsparcie udzielone w ramach ma charakter doradztwa rozumianego jako usługa udzielona beneficjentowi pomocy publicznej, której celem jest rozwiązanie lub przedstawienie propozycji rozwiązania konkretnego problemu oraz opracowanie i/lub wdrożenie rozwiązań zaproponowanych podmiot udzielający usługi doradczej. Powyższe potwierdza także treść czterech umów cywilnoprawnych zawartych: 01.12.2010 r., 01.03.2011 r. i 01.09.2011 r., których przedmiotem było udzielenie konsultacji doradczych w zakresie realizacji skarżonego projektu (§ 1 pkt 1 umowy) i których przedmiot miał być zgodny z zakresem doradztwa wskazanym przez przedsiębiorcę w formularzu zgłoszeniowym (§ 1 pkt 4 umowy). W § 3 pkt 1 umowy określono, że zleceniobiorca otrzyma wynagrodzenie wg stawki 500 zł brutto za godzinę zegarową przeprowadzonego doradztwa. W powyższych umowach nie wskazano, że usługa doradcza ma być związana ze szkoleniami, w których uczestniczyli odbiorcy wsparcia.
Podsumowując Minister stwierdził, że usługi zrealizowane w ramach badanego projektu miały charakter doradztwa, nie zaś doradztwa związanego ze szkoleniami. Zatem właściwy poziom intensywności pomocy, który powinien zostać zastosowany w niniejszym projekcie to 50%.
Następnie organ ten wskazał, że Beneficjent zobowiązał się do stosowania "Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL" obowiązujących podczas realizacji projektu (§ 3 ust. 4 ww. umowy o dofinansowanie). Zgodnie z lit. k pkt 1 podrozdziału 3.1 "Wytycznych" z dnia 28 grudnia 2009 r. obowiązujących w dniu podpisania umowy o dofinansowanie projektu, tj. w dniu 7 lipca 2010 r., oraz "Wytycznych" z dnia 22 listopada 2010 r. obowiązujących w trakcie realizacji projektu, wydatki są kwalifikowalne, o ile, m.in. są zgodne z przepisami prawa krajowego i wspólnotowego. Natomiast w pkt 1 podrozdziału 5.3 "Wytycznych" wskazano, że w przypadku projektów objętych zasadami pomocy publicznej w rozumieniu art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej lub pomocy de minimis, mogą obowiązywać inne niż określone w "Wytycznych" zasady dotyczące kwalifikowania wydatków, wynikające z programu pomocy publicznej. W związku z powyższym, w przypadku gdy pokrycie wydatku środkami przeznaczonymi na realizację PO KL stanowi pomoc publiczną, wydatek może być uznany za kwalifikowalny, jeśli spełnia równocześnie:
wszystkie dotyczące go warunki określone w Wytycznych, oraz
wszystkie dotyczące go warunki określone w odpowiednim programie pomocowym (tj. Rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego w sprawie udzielania pomocy publicznej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki).
Wobec powyższego należało uznać, że nastąpiło naruszenie rozdziału 3, podrozdziału 3.1, pkt 1, lit. k oraz pkt 1 podrozdziału 5.3 Wytycznych w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego w sprawie udzielania pomocy publicznej w ramach PO KL. Niezastosowanie się do wymogu wyżej przywołanych zapisów Wytycznych stanowi naruszenie umowy o dofinansowanie § 3 pkt 4, a tym samym procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. i art. 207 u.f.p.
Na koniec Minister stwierdził, że kwotę wydatków uznanych za niekwalifikowalne w ramach projektu należy uznać za nieprawidłowość w rozumieniu rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego Rozporządzenie (WE) nr 1260/1999. W ramach PO KL jako nieprawidłowość należy bowiem traktować wszelkie naruszenie przepisów prawa wspólnotowego lub prawa krajowego wynikające z działania lub zaniechania ze strony beneficjenta, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w ogólnym budżecie Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.
W skardze na powyższą decyzję Skarżący zarzucili:
Nieważność zaskarżonej decyzji z uwagi na zaktualizowanie się przesłanek określonych w art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a., w związku z wydaniem przez organ I i II instancji decyzji bez właściwej podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem innych przepisów prawa, tj.:
art. 39 ust. 4 lit. e) Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008;
§ 22 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 6 maja 2008 r., w sprawie udzielania pomocy publicznej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (Dz.U.2008.90.557 z dnia 2008.05.26);
§ 20 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 15 grudnia 2010 r., w sprawie udzielania pomocy publicznej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (Dz.U.2015.1959 j.t. z dnia 2015.11.25).
2. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 9 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., poprzez niewskazanie przez organ II instancji, w ślad za organem I instancji, podstawy prawnej, która przy tak ustalonym stanie faktycznym, pozwoliłaby na określenie właściwej intensywności udziału środków publicznych (dofinansowania) dla prowadzonego przez Skarżących projektu.
Powołując się na powyższe zarzuty Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i umorzenie postępowania. W przypadku nieuwzględnienia przez Sąd argumentacji Skarżących przemawiającej za stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji i umorzeniem postępowania, wnieśli oni o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Skarżący otrzymali dofinansowanie projektu "[...]" w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzi współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Dofinansowanie otrzymali w ramach i na warunkach zawartej umowy cywilnoprawnej z dnia 7 lipca 2010 r. Zawarcie umowy odbyło się m.in. w oparciu o regulacje prawne z ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju z dnia 6 grudnia 2006 r. (Dz. U. nr 84 z 2009 r. poz. 712 ze zm.) dalej – u.z.p.p.r. oraz w oparciu o przepisy wewnętrzne wydane na podstawie tej ustawy przez podmioty tam wskazane, w tym Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki.
Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie reguluje zasad i trybu postępowania w sprawie zwrotu uzyskanego przez beneficjenta dofinansowania, wskazując jedynie w art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a, że do zadań instytucji zarządzającej należy m.in. odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych. Zgodnie natomiast z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9. W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o którym mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania (ust. 8 art. 207). Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2 (ust. 9 art. 207).
Treść Wytycznych oraz treść umowy cywilnoprawnej stanowi regulację określającą jak otrzymane środki mają być wydatkowane, zatem zapisy te stanowiąc o sposobie wydatkowania pieniędzy są rodzajem procedury wiążącej strony umowy dotyczącej wykorzystania środków. Bez wątpienia powyższe regulacje są tymi "innymi procedurami obowiązującymi przy wykorzystaniu środków" finansowych, o których jest mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p.
Bezspornym między stronami jest, że zgodnie z § 3 ust. 4 ww. umowy o dofinansowanie Beneficjent zobowiązany był przy wydatkowaniu środków przyznanych w ramach projektu do stosowania aktualnie obowiązujących Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach PO KL.
Zgodnie z lit. g pkt 1 podrozdziału 3.1 Wytycznych z dnia 28 grudnia 2009 r. obowiązujących w dniu podpisania umowy o dofinansowanie projektu, tj. w dniu 7 lipca 2010 r., oraz zgodnie z lit. k pkt 1 podrozdziału 3.1 Wytycznych z dnia 22 listopada 2010 r. obowiązujących w trakcie realizacji projektu, wydatki są kwalifikowalne, o ile, m.in. są zgodne z przepisami prawa krajowego i wspólnotowego. Zgodnie zaś z pkt 1 podrozdziału 5.3 Wytycznych w przypadku projektów objętych zasadami pomocy publicznej w rozumieniu art. 107 (art. 87 w Wytycznych z dnia 28 grudnia 2009 r.) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej lub pomocy de minimis, mogą obowiązywać inne niż określone w Wytycznych zasady dotyczące kwalifikowania wydatków, wynikające z programu pomocy publicznej. W związku z tym, w przypadku gdy pokrycie wydatku środkami przeznaczonymi na realizację PO KL stanowi pomoc publiczną, wydatek może być uznany za kwalifikowalny, jeśli spełnia równocześnie:
wszystkie dotyczące go warunki określone w Wytycznych, oraz
wszystkie dotyczące go warunki określone w odpowiednim programie pomocowym (tj. rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego w sprawie udzielania pomocy publicznej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki).
Na podstawie § 20 pkt 6 mającego w rozpoznawanej sprawie zastosowanie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie udzielania pomocy publicznej w ramach PO KL wydatkami kwalifikowalnymi w przypadku pomocy na szkolenia są niezbędne do realizacji szkolenia wydatki poniesione na koszty poradnictwa i doradztwa w zakresie, w jakim dotyczą szkolenia. Maksymalna intensywność pomocy, liczona jako stosunek ekwiwalentu dotacji brutto do wydatków kwalifikowalnych w przypadku pomocy na szkolenia w przypadku szkoleń ogólnych, wynosi 80% wydatków kwalifikowalnych przypadających na mikroprzedsiębiorcę lub małego przedsiębiorcę (§ 21 pkt 1). W przypadku udzielania pomocy publicznej na usługi doradcze dla mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców, do wydatków kwalifikowalnych zalicza się poniesione przez beneficjenta pomocy wydatki na zakup usług doradczych od podmiotów zewnętrznych (§ 26 pkt. 1), a maksymalna intensywność pomocy wynosi 50% (§ 27 pkt. 1).
Wskazać też należy, że zgodnie z art. 39 ust. 4 lit. e rozporządzenia nr 800/2008 za koszty kwalifikowalne projektu pomocy szkoleniowej uznaje się koszty usług konsultacyjnych i doradczych związanych z projektem szkoleniowym. Dla tak określonej pomocy maksymalny pułap intensywności wynosi 80% (art. 39 ust. 2). Jednocześnie to samo rozporządzenie w art. 26 określa warunki dopuszczalności udzielenia "pomocy na usługi doradcze na rzecz MŚP" i stanowi, ze maksymalna intensywność takiej pomocy nie przekracza 50%. Powołane rozporządzenie wyraźnie rozróżnia zatem dwie kategorie pomocy: na szkolenia i na usługi doradcze. W przypadku usług doradczych zastosowanie intensywności pomocy na poziomie 80% możliwe jest tylko wtedy, gdy usługi te związane są z projektem szkoleniowym.
W ocenie Sądu prawidłowa wykładnia ww. przepisów rozporządzenia nr 800/2008 nakazuje uznać, że usługa doradcza związana ze szkoleniem powinna być udzielona w takim czasie, który pozwala na efektywne powiązanie wiedzy teoretycznej zdobytej w czasie szkolenia oraz wiedzy praktycznej przekazywanej w ramach doradztwa. Nie można więc mówić o związku usługi doradczej ze szkoleniem jeżeli była ona świadczona jeszcze przed rozpoczęciem szkolenia lub po upływie dłuższego czasu po jego zakończeniu. Ponadto doradztwo związane ze szkoleniami powinno mieć charakter bardziej ogólny od doradztwa, o którym mowa w art. 26 ww. rozporządzenia i nie powinno prowadzić do natychmiastowych i konkretnych korzyści dla danego przedsiębiorstwa. W konsekwencji nie jest zatem trafne stwierdzenie Skarżących jakoby do powiązania doradztwa ze szkoleniami wystarczał związek podmiotowy (usługi doradcze świadczone są tym samym podmiotom, u których przeprowadzono szkolenia) i związek merytoryczny pomiędzy usługami doradczymi i przeprowadzonymi szkoleniami.
Jak trafnie zwrócono uwagę w odpowiedzi na skargę, przedstawione powyżej rozumienie przepisów rozporządzenia nr 800/2008 nie jest stanowieniem dodatkowych pozaustrojowych warunków udzielania pomocy publicznej, tylko wynika z preambuły tego rozporządzenia. W motywie 62 wskazano bowiem, że "pozytywne efekty szkoleń przekładają się zwykle na korzyści całego społeczeństwa, ponieważ szkolenia zwiększają zasoby wykwalifikowanych pracowników, z których czerpać mogą również inne przedsiębiorstwa, podnoszą konkurencyjność przemysłu wspólnotowego oraz odgrywają ważną rolę we wspólnotowej strategii zatrudnienia. Szkolenia, w tym learning, są również ważne z punktu widzenia budowania, zdobywania i rozpowszechniania wiedzy niezwykle istotnego dobra publicznego. Ponieważ przedsiębiorstwa we Wspólnocie zasadnie przeznaczają zbyt mało środków na szkolenia pracowników, szczególnie jeśli chodzi o szkolenia ogólne i nieprowadzące do natychmiastowych i konkretnych korzyści dla danego przedsiębiorstwa, pomoc państwa może skorygować tę nieprawidłowość w funkcjonowaniu rynku. Taka pomoc powinna być więc, pod pewnymi warunkami, wyłączona z obowiązku zgłoszenia. W związku ze szczególnymi problemami dotyczącymi MŚP oraz relatywnie wyższymi kosztami, jakie muszą one ponosić, inwestując w szkolenia należy podwyższyć progi intensywności pomocy dla MŚP, powyżej których jest ona wyłączona z obowiązku zgłoszenia na mocy niniejszego rozporządzenia".
Z powyższego wynika, że podwyższenie dopuszczalnej intensywności pomocy publicznej na szkolenia jest możliwe wtedy, gdy zachowany zostanie ogólny charakter szkolenia nie dający korzystającemu z niego przedsiębiorstwu bezpośrednich i natychmiastowych korzyści, które mogłyby przyczynić się do powstania przewagi konkurencyjnej nad innymi przedsiębiorcami działającymi na tym samym rynku. Zwykłe doradztwo, które – jak wynika z treści art. 26 rozporządzenia nr 800/2008 nie powinno mieć charakteru ciągłego ani okresowego – nastawione jest na szybkie rozwiązanie konkretnych problemów przedsiębiorcy i dlatego zostało uznane za znacznie większe zagrożenie konkurencji. W związku z tym intensywność pomocy została obniżona do 50%.
W rozpoznawanej sprawie analiza harmonogramu szkoleń przekazanego przez Skarżących oraz formularzy wykonania usługi doradczej wskazują, że w przypadkach 7 z 10 firm wsparcie zostało udzielone przed terminem szkolenia, w którym dana firma brała udział, lub w terminie znacznie późniejszym niż odbyło się to szkolenie. W związku z tym trafny był wniosek organu o niemożliwości powiązania usług doradczych udzielonych tym odbiorcom z przeprowadzonymi dla nich szkoleniami. W przypadku 6 z 10 firm zagadnienia poruszane podczas spotkań dotyczyły analizy sytuacji i/lub problemów w warunkach konkretnej firmy będącej odbiorcą wsparcia. Zasadnie więc uznano, że wsparcie udzielone w ramach projektu ma charakter doradztwa rozumianego jako usługa udzielona beneficjentowi pomocy publicznej, której celem jest rozwiązanie lub przedstawienie propozycji rozwiązania konkretnego problemu oraz opracowanie i/lub wdrożenie rozwiązań zaproponowanych podmiot udzielający usługi doradczej. Takie stanowisko organu znajduje też potwierdzenie w treści umów zawartych: 01.12.2010 r., 01.03.2011 r. i 01.09.2011 r., których przedmiotem było udzielenie konsultacji doradczych w zakresie realizacji skarżonego projektu (§ 1 pkt 1 umowy) i których przedmiot miał być zgodny z zakresem doradztwa wskazanym przez przedsiębiorcę w formularzu zgłoszeniowym (§ 1 pkt 4 umowy). Z treści tych umów nie wynikało też, że usługa doradcza miała być związana ze szkoleniami, w których uczestniczyli odbiorcy wsparcia.
W tej sytuacji organ zobowiązany był do stwierdzenia, że Skarżący naruszyli pkt 1, lit. k podrozdziału 3.1 oraz pkt 1 podrozdziału 5.3 "Wytycznych" w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z dnia 6 maja 2008 r. Niezastosowanie się do ww. przepisów "Wytycznych" stanowiło natomiast naruszenie § 3 pkt 4 umowy o dofinansowanie, a tym samym procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. i art. 207 u.f.p. Zgodnie natomiast z § 13 umowy o dofinansowanie projektu jeżeli na podstawie wniosków o płatność lub czynności kontrolnych uprawnionych organów zostanie stwierdzone, że dofinansowanie jest przez Beneficjenta wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości Beneficjent zobowiązuje się do zwrotu całości lub części dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Przechodząc do oceny zarzutów podniesionych w skardze wskazać należy, że zaskarżona decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej, czy też z rażącym naruszeniem prawa. W szczególności nie mają racji Skarżący twierdząc, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły "Zasady udzielania pomocy publicznej w ramach działania PO KL". Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły bowiem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 12 i ust. 9 pkt 1 u.f.p. Powołane przez Skarżących "Zasady" miały wyłącznie pomocniczy charakter w stosunku do przepisów rozporządzenia nr 800/2008 oraz rozporządzenia pomocowego z dnia 6 maja 2008 r. i zostały wydane w celu uniknięcia wątpliwości interpretacyjnych tych przepisów przy ewentualnym zakwalifikowaniu niektórych działań do niewłaściwej kategorii pomocy. Wskazać też należy, że przed przystąpieniem do sporządzania wniosku Skarżący powinni zapoznać się z ich treścią.
W ocenienie Sądu jedynym błędem organu było zbytnie wyeksponowanie treści "Zasad udzielania pomocy publicznej w ramach działania PO KL" w odniesieniu do rozumienia pojęć "usługa doradcza" i "doradztwo związane ze szkoleniami" z pominięciem szerszego przedstawienia definicji tych pojęć w kontekście przepisów rozporządzenia nr 800/2008 i rozporządzenia pomocowego z dnia 6 maja 2008 r. Nie było to jednak uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tym bardziej jeśli weźmie się pod uwagę fakt, iż ww. pojęcia rozumiane są w przedmiotowych "Zasadach" oraz w rozporządzeniu nr 800/2008 i rozporządzeniu z dnia 6 maja 2008 r. w sposób tożsamy.
Z tych wszystkich przyczyn, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło