V SA/Wa 337/13
WyrokWSA w Warszawie2013-04-10
Skład orzekający: Piotr Piszczek, Beata Krajewska, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Finansów prawidłowo uchylił decyzję Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Wojewodę, czy też powinien był umorzyć postępowanie pierwszej instancji z uwagi na jego wszczęcie przez niewłaściwy organ?Ratio decidendi
Minister Finansów prawidłowo uchylił decyzję Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego, co uniemożliwiało merytoryczną ocenę sprawy. Stwierdzenie niewłaściwości organu nie musi automatycznie prowadzić do umorzenia postępowania, jeśli sprawa nadal ma byt prawny przed właściwym organem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Finansów uchylającej decyzję Wojewody o zwrocie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości przez Gminę C. Wojewoda ustalił kwotę zwrotu w wysokości 223.046 zł, wskazując na nieprawidłowości w przyznawaniu zasiłków celowych przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej. Minister Finansów uchylił decyzję Wojewody, uznając ją za pozbawioną wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz wskazując na naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji, w tym na wszczęcie postępowania przez niewłaściwy organ. Gmina C. zaskarżyła decyzję Ministra, domagając się umorzenia postępowania pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy C.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi G. C. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa dotacji pobranej w nadmiernej wysokości; oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Minister Finansów na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) w związku z art. 61 ust. 3 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Gminy [...] wniesionego od decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2012 r. nr [...], wydanej w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa dotacji pobranej z budżetu państwa w 2010 r. w nadmiernej wysokości w kwocie 223.046 zł. uchylił decyzję z [...] maja 2012r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Wojewodę [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
W dniach [...] września 2011r. zespół pracowników [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. przeprowadził kontrolę, której przedmiotem było m.in. realizowanie przez Gminę zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, ze szczególnym uwzględnieniem przestrzegania przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego przy załatwianiu spraw oraz kwalifikowania przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w C. osób i rodzin poszkodowanych w wyniku powodzi w roku 2010 do przyznania świadczeń w formie zasiłków celowych z rezerwy celowej budżetu państwa. Po zakończeniu kontroli, wystąpieniem pokontrolnym z [...] lutego 2012r. nr [...], w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, zobowiązano Wójta Gminy C. do dokonania zwrotu środków w kwocie 223.046 zł tytułem dotacji pobranej w nadmiernej wysokości na realizację ww. zadań. Odpowiadając na wystąpienie pokontrolne, pismem z [...] marca 2012 r. Wójt Gminy C. wyjaśnił, że wskazana kwota nie została zwrócona, ponieważ została ustalona w oparciu o wycenę rzeczoznawcy powołanego przez Wojewodę oraz wydanych na jej podstawie decyzji GOSP w C. W związku z powyższym, zawiadomieniem z [...] kwietnia 2012 r. [...] Urząd Wojewódzki w W. Wydział Polityki Społecznej zawiadomił Wójta Gminy C. o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu.
Jednocześnie wezwaniem wydanym tego samego dnia [...] Urząd Wojewódzki w W. Wydział Polityki Społecznej wezwał Wójta Gminy C. w charakterze strony do złożenia na piśmie wyjaśnień w sprawie wszczętego postępowania.
Po złożeniu wyjaśnień, decyzją z [...] maja 2012 r. nr [...] Wojewoda [...] określił Gminie C. kwotę dotacji pobranej w nadmiernej wysokości z budżetu państwa w roku 2010 w kwocie 223.046 zł oraz termin, od którego należy naliczać odsetki w sprawie (13 lutego 2012 r.).
Wojewoda [...] wskazał, że decyzjami administracyjnymi: z [...] września 2010 r. o numerze [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. działając z upoważnienia Wójta, przyznała pomoc w formie zasiłków celowych do 100 tys. zł na łączną kwotę 223 046 zł, bez prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego. Przyznając powyższe zasiłki celowe do 100 tys. zł Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. nie uwzględniła również całokształtu okoliczności i warunków życia, w jakich znajdowały się osoby wnioskujące o świadczenie z pomocy społecznej. Ponadto organ I instancji podał, że Gmina C. nie dokonała rzetelnej analizy, oceny sytuacji osób i rodzin w celu zweryfikowania potrzeb przedstawionych we wnioskach. Tym samym postępowanie Gminy C. przyczyniło się do zgłoszenia do Wojewody [...] zapotrzebowania na rzeczoznawcę do oszacowania strat poniesionych w gospodarstwie domowym w wyniku powodzi w celu przyznania zasiłku celowego do 100 tys. zł., w przypadkach gdy nie zachodziły przesłanki do zgłoszenia zapotrzebowania i wypłacenia 4 świadczeń na łączną kwotę 223 046 zł, co nie znajdowało potwierdzenia w dokonanych w trakcie kontroli ustaleniach.
W wyniku złożonego odowłania, Minister Finansów decyzją z [...] listopada 2012r. uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Wojewodę [...].
Organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] z [...] maja 2012 r. nie zawiera dostatecznego uzasadniania faktycznego i prawnego, pozwalającego na weryfikację podjętego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu decyzji, jak zaznaczył Minister brak jest dokładnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego (brak w uzasadnieniu decyzji opisu w tym zakresie), pozwalającego na właściwe dokonanie oceny sprawy. Minister Finansów wskazał, że na podstawie art. 40 ust. 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej, przyznano pomoc czterem osobom: A. P., A. M., A. W. i A. G. Decyzje te zostały wydane po rozpatrzeniu wniosków o przyznanie zasiłku celowego z uwagi na zdarzenie losowe jakie dotknęło wnioskodawców w wyniku zalania budynków mieszkalnych - zamieszkanych przez wnioskodawców i ich rodziny.
Organ odowławczy w treści uzasadnienia podkreslił, że stan faktyczny każdego z wymienionych w decyzji Wojewody [...] przypadków w zakresie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego powinien być indywidualnie opisany, a przyczyny zakwestionowania zasadności przyznanej pomocy wyjaśnione precyzyjnie i odrębnie. Nie może mieć przy tym przesądzającego znaczenia naruszenie przepisów postępowania, bez wyjaśnienia kwestii czy naruszenie to miało istotny wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Powyższe wymagało zatem dokonania dokładnej analizy stanu faktycznego przez Wojewodę [...] w postępowaniu administracyjnym.
Zdaniem Ministra Finansów, z uzasadnienia decyzji Wojewody [...] poza zwróceniem uwagi na kwestie braku wyjaśnienia sprawy przez Gminę C., nie wynika jednoznacznie o jakie okoliczności wynikające z ustaleń kontrolujących oraz o jaki całokształt okoliczności chodzi. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji nie wykazał ponad wszelką wątpliwość, że w wymienionych sprawach nie zachodziły przesłanki do zgłoszenia zapotrzebowania i wypłacenia świadczeń ani też, że warunki życia w jakich znajdowały się osoby wnioskujące o przyznanie pomocy, nie usprawiedliwiały przyznania wszystkim im zasiłków celowych. Nie jest zrozumiałe (nie wykazano w uzasadnieniu decyzji), co podkreślił organ odwoławczy jakie znaczenie dla tej sprawy ma kilkakrotne odwoływanie się do braku uzasadnienia zgłoszenia do Wojewody [...] zapotrzebowania na wykonanie usług rzeczoznawcy. Wojewoda [...] nie odniósł się przy tym w żaden sposób do opinii biegłego jako dowodu w sprawie.
Minister wskazał w uzasadnieniu decyzji, że Wojewoda [...] jedynie zwrócił uwagę na fakt, że z przedstawionego przez stronę postanowienia Prokuratury Rejonowej w N. o umorzeniu śledztwa (postanowienie z [...] marca 2012 r. sygn. akt [...]) wynika sposób użytkowania zalanych pomieszczeń.
W ocenie Ministra Finansów wskazane okoliczności w zakresie wykorzystywania pomieszczeń na inne niż mieszkaniowe cele są istotne w sprawie. Wojewoda [...] słusznie zwrócił uwagę na powyższe kwestie, jakkolwiek zrobił to niejako jedynie na marginesie ustosunkowując się do dokumentów przedstawionych przez stronę. Powyższym kwestiom należało zdecydowanie poświęcić więcej uwagi i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji.
W ocenie Ministra decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w tym m.in. art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto decyzja Wojewody [...] pomimo, że pochodzi od właściwego organu, została wydana w efekcie postępowania zawierającego liczne uchybienia formalne, które dodatkowo przesądzają o celowości jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Zawiadomienie z [...] kwietnia 2012 r. i dalsze pisma w sprawie, jak zaznaczył organ odwoławczy zostały wydane przez [...] Urząd Wojewódzki w W. Wydział Polityki Społecznej, który nie jest właściwy ani do wszczęcia postępowania w sprawie, ani też do jego dalszego prowadzenia. Nieprawidłowość ta nie została dostrzeżona przez wydającego zaskarżoną decyzję Wojewodę [...].
Uchybieniem pozostaje też, jak wskazał organ II instancji uznanie za stroną postępowania Wójta Gminy C., a niewątpliwie stroną postępowania jest Gmina C., reprezentowana przez jej Wójta.
Minister Finansów podkreślił, że ponownie orzekając w sprawie Wojewoda [...] powinien dołożyć staranności, by postępowanie administracyjne zostało wszczęte w sposób prawidłowy, tak by zagwarantować Stronie prawo wzięcia czynnego w nim udziału oraz dokonać wszechstronnej oceny materiału dowodowego sprawy.
Gmina C. zaskarżyła w ustawowym terminie wskazane wyżej rozstrzygnięcie do tut. Sądu, w którym domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji w części, w której Minister Finansów orzekł o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewodzie [...].
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- obrazę przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wadliwe zastosowanie w części w jakiej organ II instancji orzekł o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewodę [...], a nie orzekł o umorzeniu postępowania pierwszej instancji w całości, albowiem postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte przez organ niewłaściwy w sprawie, które to uchybienie nie może zostać już sanowane na skutek przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia;
- obrazę przepisów postępowania, tj. art. 127 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wadliwą kontrolę instancyjną decyzji organu I instancji w części, w której Minister Finansów stwierdzając - iż postępowanie administracyjne w sprawie nie zostało wszczęte przez właściwy organ - nie orzekł o uchyleniu decyzji i umorzeniu postępowania pierwszej instancji w całości.
W motywach skargi jej autor wskazał, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte przez organ niewłaściwy w sprawie, skierowane do podmiotu nie będącego w nim stroną, zatem uchybienia i błędy organu I instancji mogą być zdaniem skarżącego usunięte poprzez uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Wnoszący skargę zaznaczył ponadto, że kontrola przeprowadzona w Gminie C. nie może prowadzić do oceny merytorycznej decyzji przyznającej taką pomoc. Kontrolujący w opinii skarżącego nie byli uprawnieni do oceny merytorycznej decyzji pomocowych, a jedynie do kontroli prawidłowości procedur prowadzących do jej wydania oraz prawidłowości działań Gminy C.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Rozstrzygnięcie organu odwoławczego podjęte zostało na podstawie art. 138 § 2 k. p. a. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu rozstrzygnięcia kasacyjnego jest ograniczona przez to, że art. 138 § 2 k. p. a w związku z art. 136 k.p.a. przyjmuje jako przesłankę wydania tego typu rozstrzygnięć określony zakres czynności postępowania wyjaśniającego, a mianowicie "rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części". Sytuacja taka mogłaby zaistnieć, gdyby organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego bądź przeprowadził je w sposób wadliwy z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego lub prawa materialnego. W takich przypadkach organ odwoławczy, aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części, co prowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 15 k. p. a. Prowadzi to do wniosku, iż decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 k. p. a. Ten rodzaj rozstrzygnięć organu odwoławczego jest dopuszczony zatem wyjątkowo, stanowi on bowiem wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy.
W rozpoznawanej sprawie w ocenie Sądu, organ odwoławczy właściwie uznał, że zachodziła uzasadniona konieczność ponownego przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego.
Rozpatrując odwołanie, stosownie do treści przepisu art. 127 K.p.a., organ odwoławczy rozstrzyga sprawę, wydając jedną z decyzji przewidzianych w przepisie art. 138 K.p.a. Przepis ten stanowi w § 1, iż organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo umarza postępowanie odwoławcze. W myśl natomiast art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Decyzja organu II instancji którą zaskarżono do tutejszego Sądu wydana została właśnie na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i ma charakter tzw. decyzji kasacyjnej. Do wydania decyzji kasacyjnej powinno dojść zawsze, gdy decyzja organu I instancji jest niezgodna z prawem albowiem utrzymanie w mocy decyzji wydanej w I instancji i nieusunięcie naruszeń prawa popełnionych przez organ pierwszej instancji oznacza, że organ odwoławczy wydaje decyzję również naruszającą prawo (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 1986r., sygn. akt II SA 1829/85 - ONSA 1986, nr 2, poz. 43).
Podkreślić należy, że wydanie przez organ odwoławczy decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję i rozstrzygającej sprawę co do meritum, powinno być zasadą przy rozstrzygnięciu sprawy w postępowaniu odwoławczym, decyzja kasacyjna zaś - wyjątkiem, ściśle rozumianym według przytoczonego wyżej przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy przekazując sprawę do ponownego rozstrzygnięcia może wskazać, jakie okoliczności, mające prawne znaczenie, należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Organ ten nie może natomiast przesądzić treści rozstrzygnięcia poprzez określony nakaz jej załatwienia - pozytywnie lub negatywnie (por. B. Adamiak, J. Borkowski komentarz do Kodeksu Postępowania Administracyjnego, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2004 r., str. 599-601).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należało, że kontrola Sądu badającego decyzję wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. dotyczy przede wszystkim zbadania legalności rozstrzygnięcia decyzją kasacyjną pod kątem oceny, czy zachodzą okoliczności wymienione w tym przepisie. W ocenie Sądu takie okoliczności w niniejszej sprawie zachodzą, a stanowisko reprezentowane przez organ odwoławczy jest co do zasady prawidłowe.
Treść art. 138 § 2 k.p.a. musi być odczytywana i interpretowana łącznie z przepisem art. 136 k.p.a., określającym granice postępowania dowodowego przed organem odwoławczym. Granice te zostały zakreślone przez umożliwienie organowi odwoławczemu przeprowadzenia na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, bądź zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję (tak M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wydanie II, Zakamycze 2005, komentarz do art. 138 ustawy). Powszechnie przyjmuje się, że wydanie decyzji kasacyjnej uzasadnione jest wówczas, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, bądź przeprowadził je z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu czyniącym sprawę niewyjaśnioną w całości, co z kolei nie pozwala na skorzystanie przez organ odwoławczy z możliwości przewidzianej w art. 136 k.p.a. Odnosząc powyższe rozważania do zaskarżonej decyzji Ministra Finansów, Sąd uznał, że organ ten prawidłowo odczytał treść art. 138 § 2 k.p.a. i zasadnie przyjął, iż istniały podstawy do wydania decyzji kasacyjnej uznając, że organ pierwszej instancji winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości.
Niewątpliwie uzasadnienie decyzji organu I instancji było nieprecyzyjne, organ ten rozstrzygnął w sprawie zakończonej decyzją merytoryczną, kiedy niewyjaśnione zostały okoliczności decydujące o prawidłowym sposobie zakończenia prowadzonego postępowania. Podkreślić również należy, że okoliczności te prawidłowo zostały zasygnalizowane przez Ministra Finansów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co uzasadniało przyjęcie, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości.
Przyjęte przez organ odwoławczy rozstrzygnięcie jest dla skarżącego niewątpliwie korzystne mimo, że przez niego zakwestionowane. Organ odwoławczy słusznie wskazał na przedwczesność oceny dokonanej przez Wojewodę [...] wyrażonej poprzez wydanie decyzji zobowiązującej Gminę C. do zwrotu do budżetu państwa dotacji w kwocie 223.046 zł. Wspomniana przedwczesność związana była z nieprawidłowościami w prowadzeniu postępowania w zakresie ustaleń faktycznych pozwalających na dokonanie prawidłowej oceny sprawy. Przyznana pomoc dotyczyła czterech osób, które złożyły wniosek o przyznanie zasiłku celowego z uwagi na zdarzenie losowe, jakie ich dotknęło w związku z powodzią, która miała miejsce w maju i czerwcu 2010r. na terenie Gminy C. Nie wykazano, że osoby te znajdowały się w takiej samej sytuacji, która jednocześnie nie uzasadniała przyznania zasiłków z uwagi na zdarzenie losowe. Sytuacja każdej z osób poszkodowanych winna być dokładnie wyjaśniona, w sposób zindywidualizowany, a przyczyny zasadności zwrotu takiej pomocy wyjaśnione w sposób precyzyjny. Organ nie wyjaśnił ponad wszelką wątpliwość, że w przypadku wnioskodawców nie zachodziły przesłanki do objęcia ich świadczeniami pomocowymi, a ich warunki bytowe nie usprawiedliwiały przyznania zasiłków celowych. Kolejne nieprawidłowości dostrzeżone przez Ministra Finansów dotyczyły kwestii zapotrzebowania na wykonanie usług rzeczoznawcy, podczas gdy Wojewoda [...] nie odniósł się w żaden sposób do opinii biegłego jako dowodu w sprawie. Zbyt mało przy tym uwagi poświęcił treści postanowienia Prokuratury Rejonowej w N. z [...] marca 2012r. sygn.akt: [...] o umorzeniu śledztwa, które dotyka istotnych kwestii mających znaczenie przy orzekaniu o zwrocie zasiłków celowych. Zatem, co Sąd podkreśla raz jeszcze, organ I instancji w sposób przedwczesny i zupełnie arbitralny przyjął, że w analizowanej sprawie doszło do pobrania dotacji celowej w nadmiernej wysokości. To postępowanie Wojewody [...] doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77, art. 84 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. i spowodowało wewnętrzną niespójność decyzji.
W tym świetle w ocenie Sądu za nie zasadny należy uznać zarzut skarżącego dotyczący obrazy przepisów postępowania przez organ odwoławczy, który wedle opinii skarżącego winien umorzyć postępowanie organu I instancji w całości, z uwagi na fakt, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte przez organ niewłaściwy. Zgodnie z zasadą wyrażoną art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Powyższy przepis ma zastosowanie m.in. w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem takiego postępowania. W analizowanym przypadku niewątpliwie przedmiot sprawy przed właściwym organem (Wojewodą [...]) istnieje, temu zaś organowi została przekazana sprawa do ponownego rozpatrzenia. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy kwestia niewłaściwości organu (organ został zastąpiony przez Urząd) będzie rozpoznawana, gdyż Minister przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w jej całokształcie. Zauważyć należy, że zgodnie z przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w przypadku stwierdzenia niewłaściwości organu w toku prowadzonego postępowania, organ ten zobowiązany jest do przekazania sprawy organowi właściwemu (art. 65 k.p.a.). W świetle tego przepisu stwierdzenie niewłaściwości organów nie powinno automatycznie oznaczać bezprzedmiotowości postępowania. W niniejszej sprawie niewątpliwie postępowanie zostało wszczęte przez niewłaściwy organ, na co - zwrócił uwagę Minister Finansów i co w ocenie organu odwoławczego nie znajdowało uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia pozwoli na przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji zgodnej z obowiązującymi przepisami.
Ponadto jak prawidłowo zauważył organ odwoławczy stroną postępowania jest Gmina C. reprezentowana przez Wójta tej Gminy. Co w konsekwencji spowodowało naruszenie także wyrażonej w art. 10 kpa zasady udziału stron w każdym stadium postępowania, co z kolei znalazło bezpośrednie przełożenie na wynik tej sprawy i uchybienia zaistniałe w tej sprawie zauważone przez organ odwoławczy.
Zdaniem Sądu Minister Finansów trafnie wskazał na istotne braki w prowadzonym przez Wojewodę [...] postępowaniu, uchybienia te powodują, że zarówno organ odwoławczy, jak i Sąd nie był w stanie skontrolować, czy w istocie wypełnione zostały wymogi do podjęcia decyzji o kwestionowanej w odwołaniu treści. Skoro zatem powyższe uchybienia organu pierwszej instancji doprowadziły do naruszenia tak wielu przepisów proceduralnych (art. 75 §1, 84 §1 k.p.a. a pośrednio także art. 10 , art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a.), w stopniu nie pozwalającym na należyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, to należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, gdyż sprawa w istocie wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości. Zadaniem Wojewody [...], jak wskazał organ odwoławczy w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji będzie precyzyjne wyjaśnienie podczas ponownego orzekania w sprawie, oprócz kwestii formalnych stanu faktycznego, by po przeprowadzeniu postępowania (z zagwarantowaniem stronie wzięcia w niej udziału), wydać zgodną z obowiązującymi przepisami decyzję administracyjną.
Zatem słusznie, organ odwoławczy uznał, że przedwczesne byłoby wydanie niekorzystnej decyzji dla skarżącego w oparciu o nie wystarczająco zgromadzony materiał dowodowy, co uzasadnia tym samym fakt, że postępowanie wyjaśniające winno być przeprowadzone w całości. Bezpodstawne były zatem zarzuty naruszenia przepisów postępowania opisane w skardze.
Skarga okazała się zatem nieuzasadniona i dlatego oraz zgodnie z art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. nr 270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło