V SA/Wa 3371/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant: sekr. sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2016 r. sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej: 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Warszawie na rzecz J.K. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Po rozpatrzeniu zażalenia z dnia [...] kwietnia 2015 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w C. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nakładające karę porządkową w wysokości 1.000,00 zł na J.K. członka zarządu PPUH B. Sp. z o. o. , Dyrektor Izby Celnej w Warszawie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu własnego postanowienia organ odwoławczy przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne. Naczelnik Urzędu Celnego w C. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe wobec M.W. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "C. " M.W. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych. W związku z powyższym w ramach prowadzonego postępowania, w celu określenia zobowiązania podatkowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki H.. nr VIN [...], Naczelnik Urzędu Celnego w C. pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. wezwał do osobistego stawiennictwa J.K. Wiceprezesa PPUH B. Sp. z o.o., do stawiennictwa w charakterze świadka oraz do przedstawienia w dniu [...] września 2014 r. wszelkich dokumentów w sprawie dokonanych zmian konstrukcyjnych w pojeździe, jak również do okazania przedmiotowego pojazdu celem przeprowadzenia dowodu z jego oględzin. W ww. piśmie, organ podatkowy pouczył o treści art. 262 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Pismo zostało doręczone Stronie w dniu [...] sierpnia 2014 r. W dniu [...] września 2014 r. przesłuchano J.K. jednocześnie Strona złożyła pismo w którym poinformowała, że nie może okazać samochodu w celu oględzin, ponieważ jest niesprawny i znajduje się w warsztacie. Naczelnik Urzędu Celnego w C. wezwał Stronę do okazania w W. przy ul. W. (siedziba PPUH B. Sp. z o.o.) ww. pojazdu w celu przeprowadzenia dowodu z jego oględzin . W ww. piśmie, organ podatkowy pouczył o treści art. 262 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Pismo zostało doręczone Stronie w dniu [...] października 2014 r. Następnie pismem z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w C. ponownie wezwał J.K. do okazania w W. przy ul. W. (siedziba PPUH BIAS Sp. z o.o.) przedmiotowego pojazdu celem przeprowadzenia dowodu z jego oględzin. Pismo zostało doręczone Stronie w dniu [...] listopada 2014 r. W dniu [...] grudnia 2014 r. w obecności J.K. przeprowadzono oględziny pojazdu (na tę okoliczność sporządzono protokół oględzin). Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. – T.W. pełnomocnik M.W. zwrócił się o udzielenie informacji "dlaczego nie został powiadomiony o przeprowadzenie dowodu z oględzin samochodu’’ podnosząc, że "zgodnie z zapisami ustawy Ordynacja podatkowa, pominięcie pełnomocnika jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu’’. Następnie w piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r. M.W. stwierdziła, że "niniejszym uważa przeprowadzony dowód oględzin pojazdu, przeprowadzony w dniu [...].12.2014 roku za nieważny’’. W związku z powyższym organ wyjaśnił, że przeprowadzone w dniu [...] grudnia 2014 r. czynności oględzin nastąpiły z uchybieniem przepisów proceduralnych, bowiem ustanowiony w sprawie Pełnomocnik nie został powiadomiony o tych czynnościach. Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Celnego w C. pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. ponownie wezwał J.K. do okazania w W. przy ul. W. (siedziba PPUH B. Sp. z o.o.) przedmiotowego pojazdu celem przeprowadzenia dowodu z jego oględzin w dniu [...] stycznia 2015 r. Pismo zostało doręczone w dniu [...] stycznia 2015 r. W dniu [...] stycznia 2015 r. stawił się pełnomocnik T.W., jednocześnie świadek J.K. nie okazał przedmiotowego pojazdu poinformował, że nie stawi się na oględziny. Naczelnik Urzędu Celnego w C. pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. ponownie wezwał J.K. do okazania przedmiotowego pojazdu celem przeprowadzenia dowodu z jego oględzin w dniu [...] marca 2015 r.( Pismo zostało doręczone w dniu [...] lutego 2015 r.). W piśmie z dnia [...] lutego 2015 r. J.K. poinformował, że "odmawiam w sposób kategoryczny udziału w kolejnych oględzinach i przesłuchaniach (włącznie z tym na [...].03.2015r.). Proszę o korzystanie z protokołów uprzednio już uzyskanych." Wobec powyższego, Naczelnik Urzędu Celnego w C. postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. nałożył na Stronę karę porządkową w wysokości 500,00 zł z tytułu nieprzedstawienia pojazdu marki H. celem przeprowadzenia dowodu z jego oględzin bez uzasadnionej przyczyny. To postanowienie zostało zaskarżone przez Stronę do Dyrektora Izby Celnej w Warszawie, który utrzymał je w mocy. Ponownie Naczelnik Urzędu Celnego w C. pismem z dnia [...] marca 2015 r. wezwał J.K. do okazania przedmiotowego pojazdu celem przeprowadzenia dowodu z jego oględzin w dniu [...] kwietnia 2015 r. Pismo zostało doręczone w dniu [...] marca 2015 r. W wyznaczonym w wezwaniu dniu i miejscu Strona nie udostępniła do oględzin przedmiotowego pojazdu. Jak wynika z notatki służbowej w telefonicznej rozmowie wskazała, że jest " w trasie przedmiotowym samochodem, w dużej odległości od W. i nie stawi się na oględziny.’’ Wobec powyższego, Naczelnik Urzędu Celnego w C. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. nałożył na Stronę karę porządkową w wysokości 1.000,00 zł z tytułu nieprzedstawienia pojazdu celem przeprowadzenia dowodu z jego oględzin bez uzasadnionej przyczyny. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że pomimo prawidłowych wezwań J.K. nie okazał pojazdu w miejscu i terminie wskazanym w wezwaniu oraz nie usprawiedliwił swojego zaniechania. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, a szczególności za uporczywe zaniechanie Strony, Naczelnik Urzędu Celnego w C. uznał, że zasadnym jest zdyscyplinowanie Strony i wymierzenie kary porządkowej w wysokości 1.000,00 zł. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Strona, złożyła zażalenie na ww. postanowienie, wnosząc o uchylenie przedmiotowego postanowienia oraz odwołanie kolejnego terminu oględzin, wyznaczonego przez Naczelnika Urzędu Celnego w C. na dzień [...] maja 2015 r. i ewentualne wyznaczenie nowego po uzyskaniu prawomocnego orzeczenia w niniejszej sprawie. Uznając bezzasadność wniesionego zażalenia organ odwoławczy przypomniał, że zgodnie z art. 155 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Z kolei przepis art. 159 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa stanowi, że w wezwaniu należy wskazać: 1. nazwę i adres organu podatkowego; 2. imię i nazwisko osoby wzywanej; 3. w jakiej sprawie i w jakim charakterze oraz w jakim celu osoba ta zostaje wezwana; 4. czy osoba wezwana powinna stawić się osobiście lub przez pełnomocnika, czy też może złożyć wyjaśnienia lub zeznania na piśmie; 5. termin, do którego żądanie powinno być spełnione, albo dzień, godzinę i miejsce zgłoszenia się osoby wzywanej lub jej pełnomocnika; 6. skutki prawne niezastosowania się do wezwania. Na podstawie art. 151 osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. W myśl art. 262 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy pomimo prawidłowego wezwania organu podatkowego: 1) nie stawili się osobiście bez uzasadnionej przyczyny, mimo że byli do tego zobowiązani lub 2) bezzasadnie odmówili złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności, lub 3) bez zezwolenia tego organu opuścili miejsce przeprowadzenia czynności przed jej zakończeniem, - mogą zostać ukarani karą porządkową do 2.800,00 zł. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie wysokość nałożonej kary porządkowej w kwocie 1.000,00 zł jest adekwatna w stosunku do zawinienia, jakim jest kolejne niezastosowanie się do wezwania tym razem z dnia [...] marca 2015 r. w celu przedstawienia dowodu istotnego dla zakończenia sprawy głównej. Postanowienie organu odwoławczego zaskarżył J.K. wnosząc o: - uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia; - zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych; - wstrzymanie wykonania postanowienia; Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie : a) art. 120 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa przez niezasadne nałożenie kary porządkowej b) art. 121 § 1 O.p., przez nałożenie kary po uprzednim zawiadomieniu skarżącego, że stosownej kary porządkowej nałożyć nie można, c) art. 262 O.p., przez błędną jego wykładnię i zastosowanie, d) art. 2 i 7 Konstytucji RP, poprzez ich złamanie przez organy administracji celnej, wobec skarżącego, polegające na dowolnej interpretacji tego samego przepisu prawa, W uzasadnieniu skargi jej autor wyraził wątpliwość co do tego "czy wobec osoby, która została już przesłuchana i przedstawiła przedmiot do oględzin można zastosować sankcje z art. 262 Ordynacji podatkowej?" Zdaniem skarżącego był on świadkiem a nie stroną postępowania i nie może odpowiadać za błędy organu. Poza tym jego zdaniem organ nie uzasadnił powodów nałożenia kary w wysokości określonej w postanowieniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w sprawie niniejszej sprowadza się do właściwej interpretacji art. 262 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2015, 613 tekst jednolity) na tle niespornego i niebudzącego wątpliwości sądu stanu faktycznego ustalonego w toku postępowania administracyjnego. Otóż przepis ten w wersji mającej znaczenie w sprawie niniejszej stanowił, że strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły który mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego : 1) nie stawili się osobiście bez uzasadnionej przyczyny, mimo że byli do tego zobowiązani lub 2) bezzasadnie odmówili złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności, lub 3) bez zezwolenia tego organu opuścili miejsce przeprowadzania czynności przed jej zakończeniem – mogą zostać ukarani karą porządkową do 2.800,00 zł. Organ przyznaje (zob. str. 2 uzasadnienia zaskarżonej decyzji) że w dniu [...] grudnia 2014 r. w obecności skarżącego przeprowadzono oględziny pojazdu marki H. i na tą okoliczność sporządzony został stosowny protokół. W ocenie organu czynność ta musiała zostać powtórzona jako , że o terminie oraz miejscu dokonania oględzin nie został powiadomiony pełnomocnik byłej właścicielki pojazdu przeciwko , której w odrębnej sprawie toczyło się postępowanie w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu jego nabycia wewnątrzwspólnotowego. Co nie budzi wątpliwości skarżący odmówił udziału w kolejnych oględzinach pojazdu oraz przesłuchaniach (pierwszy raz przesłuchano go [...] września 2014 r.) oraz zwrócił się do organu o wykorzystanie protokołów wcześniejszego przesłuchania oględzin. Poza sporem jest również to że brak zawiadomienia o terminie oględzin (które odbyły się w dniu [...] grudnia 2014 r.) dla pełnomocnika byłej właścicielki pojazdu był następstwem zaniedbania pracownika organu, który wymaganego zawiadomienia po prostu nie wysłał. W tym stanie rzeczy zasadnym jest pytanie czy wobec skarżącego winien mieć zastosowanie art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej będący podstawą nałożenia kary porządkowej w kwocie 1.000,00 zł. W ocenie sądu podkreślić trzeba iż od skarżącego odebrano zeznania, a nadto umożliwił on oględziny pojazdu, które zostały dokonane. W związku z tym sąd stoi na stanowisku iż powyższy przepis nie może być w realiach sprawy niniejszej podstawą ukarania go karą porządkową i to nie tylko dlatego że do potrzeby powtórzenia ww. czynności (zdaniem organu), która jawi się jako nie niezbędna przynajmniej na obecnym etapie sprawy nie doprowadził skarżący. Jest tak dlatego ponieważ nie wystarczy kwestionowanie czynności w postaci oględzin tylko z tego powodu iż nie został o jej terminie powiadomiony pełnomocnik jednej ze stron. Czynność ta została przecież dokonana przez uprawniony podmiot, zawiera opis przedmiotu oględzin i wnioski z niego wypływające. Jeśli pełnomocnik strony chce tą czynność kwestionować to winien wykazać w jakim zakresie i dlaczego. Sam fakt iż w czynności tej nie uczestniczył nie może dyskredytować jej z tego tylko powodu. Zdaniem sądu wobec skarżącego, który został przesłuchany i przedstawił przedmiot podlegający oględzinom nie można stosować obecnie art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, albowiem oględziny te wcale nie muszą być wątpliwe dowodowo, czy wręcz nieprzydatne dla sprawy. Wszystko zależy zdaniem sądu od rzeczywistych okoliczności i przyczyn z powodu których czynność ta jest podważana. Podstawą wyroku jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 200 p.p.s.a.