V SA/Wa 3391/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Arkadiusz Tomczak po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków i zobowiązania do zwrotu wraz z odsetkami postanawia: - odmówić przywrócenia terminu. W piśmie z dnia 7 listopada 2014 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2014 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że zaskarżona decyzja została odebrana w dniu 15 września 2014 r. przez osobę do tego nieuprawnioną, tj. przez M. S. (wcześniej P.) pracownika G. Sp. z o.o. z siedzibą w R., mającej taki sam adres jak skarżący. Decyzja nie została przekazana skarżącemu, ani zatrudnianym przez niego pracownikom. Skarżący podkreślił przy tym, że M. S. nie jest jego domownikiem i nie podjęła się oddania pisma adresatowi. W konsekwencji skarżący nie odebrał zaskarżonej decyzji, a wiadomość o fakcie jej wydania podjął dopiero w dniu 31 października 2014 r., kiedy to zapoznał się z treścią decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 1, § 2 cytowanej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Zgodnie z utrwalonymi w tej kwestii poglądami doktryny i judykatury, uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te muszą mieć zatem charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona więc musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. Oceniając okoliczności faktyczne występujące w sprawie w świetle przesłanek uprawniających do przywrócenia terminu do złożenia skargi Sąd doszedł do wniosku, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu. W przedmiotowej sprawie, jako przyczynę uchybienia terminu wskazano doręczenie zaskarżonej decyzji na adres prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej i odebranie jej przez osobę nieuprawnioną, tj. przez M. S. (wcześniej P.). W konsekwencji skarżący – według własnego oświadczenia – dowiedział się o tej decyzji dopiero w dniu 31 października 2014 r. Powyższa okoliczność nie stanowi, w przekonaniu Sądu, wystarczającej przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia skargi, albowiem zaskarżona decyzja z dnia [...] września 2014 r. została skutecznie doręczona w dniu 15 września 2014 r. wraz z pouczeniem o trybie, sposobie i terminie wniesienia skargi. Wskazać należy, że zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W ocenie Sądu cytowany przepis należy rozumieć w ten sposób, że pisma mogą być doręczane osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą w siedzibie jej przedsiębiorstwa jako faktycznego miejsca jej pracy, zwłaszcza w sytuacji gdy taki adres wskazuje sama strona jako adres do korespondencji, a taka niewątpliwie sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Koniecznym warunkiem skuteczności takiego doręczenia jest jednak doręczenie pisma adresatowi lub osobie uprawnionej przez adresata – przedsiębiorcę do odbioru kierowanych do niego pism. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w jednym ze swoich orzeczeń, osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, pisma w postępowaniu administracyjnym należy doręczać tak jak każdej innej osobie fizycznej, zgodnie z dyspozycją art. 42 § 1 - § 3 k.p.a., a w związku z doręczeniem w takim trybie zastosowanie znajdują także art. 43 i 44 § 1 - § 4 k.p.a. Niezależnie od tego, czy doręczenie następuje na podstawie art. 42 § 1 k.p.a. dla osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą na adres siedziby prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa, czy na podstawie art. 45 k.p.a. jednostce organizacyjnej, osoba odbierająca przesyłkę musi być w obu przypadkach upoważniona do takiego działania. Przez osobę upoważnioną, należy rozumieć każdą osobę, która ze względu na wykonywaną funkcję, została regulaminowo, czy tylko zwyczajowo uprawniona przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą do odbierania korespondencji przychodzącej do siedziby firmy przez tę osobę prowadzonej (vide: wyrok NSA z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt II GSK 594/09, LEX nr 603724). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w toku postępowania administracyjnego wszystkie przesyłki kierowane do skarżącego – przez organy orzekające w sprawie udzielenia mu wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC jak i w późniejszej sprawie dotyczącej zwrotu tego wsparcia – były odbierane przez M. S.(wcześniej P.). Fakt ten potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy liczne potwierdzenia odbioru pism (k. 8, 22, 34, 45, 73 verte, 95 verte, 254 akt administracyjnych). W toku wskazanych postępowań skarżący nigdy nie kwestionował takiego sposobu doręczeń. Okoliczność ta prowadzi do wniosku, że ww. osoba była upoważniona – choćby zwyczajowo – do odbioru przesyłek kierowanych do skarżącego. Za takim wnioskiem przemawia również fakt, iż na potwierdzeniu odbioru zaskarżonej decyzji – jak i na potwierdzeniach odbioru innych pism kierowanych do skarżącego a odebranych przez M. S. (wcześniej P.) – widnieje pieczątka G.. Wynika z tego, że osoba ta była stale upoważniona do używania pieczęci z oznaczeniem przedsiębiorstwa prowadzonego przez skarżącego, co najmniej w celu odbioru kierowanej do niego korespondencji. Niezależnie od przedstawionej dotąd argumentacji wskazać należy, za ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, że jeżeli istnieją przeszkody w przekazaniu pisma, dana osoba powinna odmówić jego przyjęcia i oddania adresatowi, jeżeli natomiast podejmie się jego oddania następuje skutek w postaci doręczenia (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Go 446/13, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 sierpnia 2013 r. sygn. akt III SA/Po 346/13, wyrok NSA z dnia 1 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 1098/10 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl.). Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaskarżonej decyzji (jak i na wcześniejszych potwierdzeniach) brak jest jakiejkolwiek adnotacji, iż odbiorca odmawia przejęcia tego pisma i oddania go adresatowi. Tym samym twierdzenie skarżącego, iż M.S. nie podjęła się oddania pisma (decyzji z dnia [...] września 2014 r.) adresatowi nie mogło odnieść oczekiwanego skutku. Skoro M. S. (wcześniej P.) wielokrotnie odbierała korespondencję kierowaną do skarżącego na adres miejsca wykonywania działalności, a sam skarżący również wskazywał ten adres jako adres do korespondencji to uznać należy, że decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2014 r. została doręczona skutecznie w dniu 15 września 2014 r., gdyż w tym dniu odebrała ją osoba zwyczajowo uprawniona, w miejscu siedziby prowadzonego przedsiębiorstwa, które jest jednocześnie miejscem pracy skarżącego. Podkreślenia wymaga to, że zaniedbanie osoby, której powierzono wykonanie czynności, do której zobowiązany był skarżący nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu. Skarżący nie wykazał się dochowaniem należytej staranności, gdyż powinien był skontrolować, czy osoba która miała wykonać powierzoną czynność, dokonała jej we właściwy sposób. Skoro osoba zwyczajowo uprawniona do odbioru korespondencji nie przekazała decyzji z dnia [...] września 2014 r. adresatowi, to konsekwencje tego zaniedbania obciążają skarżącego. W ocenie Sądu nie ma zatem podstaw do uznania braku winy w uchybieniu terminowi przez skarżącego. Skoro skarżący nie uwiarygodnił stosowną argumentacją faktu, iż przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności w terminie była od niego niezależna oraz nie wykazał się należytą starannością, to na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. zdanie drugie Sąd orzekł jak w sentencji.