V SA/Wa 3397/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-05-21

Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie osiąga dochodów z uwagi na opiekę nad małoletnim dzieckiem i której podstawowe potrzeby życiowe są zaspokajane dzięki pomocy rodziców, może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy, który nie osiąga dochodów z powodu opieki nad małoletnią córką i którego podstawowe potrzeby życiowe są zaspokajane dzięki doraźnej pomocy rodziców, stanowi pozytywną przesłankę do udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Brak posiadania nieruchomości, oszczędności czy majątku ruchomego znacznej wartości, w połączeniu z trudnościami w oszacowaniu pomocy rodziców, przemawia za tym, że poniesienie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w środkach koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Strona skarżąca A. W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada dochodów, nieruchomości ani majątku, a jego potrzeby życiowe są pokrywane przez rodziców. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając oświadczenia za niewyczerpujące. Pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw, wskazując na trudną sytuację majątkową wnioskodawcy z powodu opieki nad małoletnią córką.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Irena Jakubiec-Kudiura po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... września 2014 r. Nr... w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. [...] wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce nr 10 wniosku oświadczył, że nie osiąga dochodów. Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. pełnomocnik wnioskodawcy wskazał, iż skarżący nie osiąga dochodów, natomiast środki finansowe oraz opłacanie dwóch profesjonalnych pełnomocników jest pokrywane przez jego rodziców. Poinformował także, iż miesięczne wydatki wnioskodawcy są również pokrywane przez jego rodziców. Skarżący zamieszkuje w pokoju, który znajduje się w nieruchomości należącej do jego ojca, nie posiada rachunków bankowych, ani majątku ruchomego o znacznej wartości. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, podnosząc w uzasadnieniu, iż oświadczenia wnioskodawcy – złożone na urzędowym formularzu PPF oraz w dodatkowym oświadczeniu – nie mogą być uznane za wyczerpujące i rzetelne. Zauważono bowiem, iż skarżący nie wskazał jaka jest miesięczna wysokość dochodu, którym dysponuje, a który – według jego oświadczeń – osiągają jego rodzice. Ponadto, ani we wniosku złożonym na formularzu PPF ani w dodatkowym oświadczeniu, nie przedstawiono jak kształtują się wydatki wnioskodawcy związane z niezbędnym utrzymaniem. Skoro zatem wnioskodawca nie wskazuje ani wysokości swoich dochodów ani ponoszonych wydatków, które uznać można za niezbędne dla utrzymania, to dokonanie oceny wniosku jest niemożliwe. W sprzeciwie z dnia [...] kwietnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, iż utrzymuje się on wyłącznie z pomocy rodziców, której wysokość jest jednak trudna do oszacowania. Wskazał także, iż wnioskodawca nie może podjąć zatrudnienia z uwagi na to, że zajmuje się opieką nad małoletnią córką, wobec czego trudno jest oczekiwać by podjął pracę, nie zważając na dobro małoletniego dziecka. Skarżący jest w stanie zaspokajać najbardziej podstawowe potrzeby tylko i wyłącznie dzięki pomocy rodziców, którzy przeznaczają swoje środki finansowe na uiszczenie konkretnych opłat lub też przekazują zakupione produkty w drodze darowizny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") – wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc a wniosek skarżącego podlega ponownemu rozpatrzeniu. Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Oceniając złożone przez wnioskodawcę oświadczenia, w szczególności wyjaśnienia podniesione w sprzeciwie, Sąd doszedł do przekonania, iż jego sytuacja majątkowa jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do udzielenia prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wzięto pod uwagę, iż nie osiąga on dochodów z uwagi na to, że sprawuje opiekę nad swoją małoletnią córką. Podstawowe potrzeby życiowe, jak mieszkanie i utrzymanie, zaspokaja dzięki pomocy rodziców, która ma charakter doraźny i jest uzależniona od pojawiających się potrzeb, wobec czego trudno oszacować jej częstotliwość i wysokość. Nadto uwzględnić należało, iż wnioskodawca nie posiada nieruchomości, oszczędności pieniężnych ani majątku ruchomego znacznej wartości. W konsekwencji stwierdzić można, iż sytuacja w jakiej się znajduje wnioskodawca, ze względu na okoliczności życiowe, przemawia za przyjęciem, iż należy on do osób o ograniczonych środkach do życia, dla których poniesienie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w środkach koniecznego utrzymania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 254 § 1 i art. 260 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło