V SA/Wa 34/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA – Michał Sowiński po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. I."T." w L. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w części poprzez ustanowienie radcy prawnego S. I. "T.", dalej: "skarżąca" albo "spółdzielnia" wystąpiła z wnioskiem, sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr, o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że prowadzona działalność gospodarcza od trzech lat przynosi stratę. W roku 2011 r. skarżąca sprzedała majątek uzyskując z tego tytułu kwotę [...] zł, a dokonana transakcja wpłynęła na zakończenie roku bilansowego zyskiem w wysokości [...] zł. Ponadto skarżąca nie ma podpisanej umowy z radcą prawnym i nie dysponuje środkami finansowymi na wynajęcie profesjonalnego pełnomocnika. Do formularza PPPr skarżąca załączyła zeznania podatkowe CIT za lata 2010 – 2011, wyciągi z rachunków bankowych na koniec maja, czerwca, lipca 2012 r., bilanse i rachunki zysków i strat za lata 2008 – 2011. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca wskazała, iż kapitał zakładowy spółdzielni wynosi [...] zł, zysk za 2011 r. wyniósł [...] zł, natomiast w dniu [...] maja 2012 r. skarżąca wykazywała stratę w kwocie [...] zł. Ponadto skarżąca posiada środki trwałe o wartości [...] zł (według bilansu za ostatni rok). Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika również, że skarżąca posiada środki pieniężne na dwóch rachunkach bankowych w kwocie [...] zł oraz w kwocie [...] zł. Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożone wyjaśnienia okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego skarżącej, spółdzielnię wezwano do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca złożyła kserokopie deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 złożonych w 2012 r., wykaz środków trwałych wraz wydrukiem z programu finansowo-księgowego "Środki trwałe", kserokopie wyciągów bankowych za czerwiec, lipiec, sierpień 2012 r., kserokopie dokumentów stwierdzających nabycie i sprzedaż ruchomości i nieruchomości o wartości ponad 10.000 zł oraz informację o wierzytelnościach i zobowiązaniach spółdzielni. Skarżąca poinformowała, że nie uzyskuje dotacji. Postanowieniem z 15 października 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 34/12 referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu [...] października 2012 r. do Sądu wpłynął sprzeciw skarżącej na postanowienie z 15 października 2012 r. W sprzeciwie skarżąca wskazała, że nie stać jej za poniesienie kosztów związanych z obsługą prawną, ponieważ kancelarie prawne ustalają swoje wynagrodzenie proporcjonalnie do wartości przedmiotu zaskarżenia. Wieloletnie straty na działalności gospodarczej związane są z niższą wydajnością osób niepełnosprawnych i powodują, że skarżąca nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów obsługi prawnej. Wyjaśniła również, że kancelarie prawne do których zwróciła się o udzielenie pomocy prawnej, nie podjęły się jej świadczenia z uwagi na przedmiot sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej "p.p.s.a". – wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc a wniosek skarżącego podlega ponownemu rozpatrzeniu. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 p.p.s.a. Sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Strona skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, a więc o przyznanie prawa pomocy w całości. W sprzeciwie uznała jednak, że stać ją na poniesienie kosztów sądowych i wnosi o rozpoznanie jej wniosku jedynie w zakresie ustanowienia z urzędu radcy prawnego. Skarżąca stwierdziła, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze, że wniesienie sprzeciwu skutkuje tym, iż traci moc orzeczenie referendarza sądowego, Sąd rozpatrzy wniosek skarżącej w jego zmodyfikowanym zakresie tj. w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Mając na uwadze przepisy prawa regulujące instytucję prawa pomocy i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek oraz stan faktyczny sprawy, brak uzasadnienia dla przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, bowiem skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca wskazała, że posiada środki trwałe o wartości [...] zł, a więc znaczny majątek. Wymienione składniki majątkowe stanowią przede wszystkim maszyny i urządzenia związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, ale również grunty i budynki, co wynika z przedstawionej ewidencji środków trwałych. Przedstawione kserokopie dokumentów księgowych, w tym bilans, rachunek zysków i strat, zeznania i deklaracje podatkowe wskazują, że skarżąca prowadzi działalność w dużych rozmiarach. W zeznaniu podatkowym CIT-8 za 2010 rok skarżąca wykazała stratę, ale uzyskała przychody w wysokości [...] zł oraz poniosła koszty uzyskania przychodów w wysokości [...] zł. W 2011 roku skarżąca uzyskała dochód, osiągając przychody oraz ponosząc koszty uzyskania przychodów w wartościach przekraczających 3 mln zł. Wysokość obrotu wskazuje, że spółka prowadzi działalność gospodarcza w znacznych rozmiarach. Przedstawione deklaracje dla podatku od towarów i usług (VAT-7) za okres od stycznia 2012 r. do lipca 2012 r. również wskazują, że skarżąca prowadzi aktywną działalność gospodarczą. Analizując przedstawione informacje oraz złożone dokumenty wskazać należy, że skarżąca posiada środki finansowe na jednym rachunku bankowym. Na rachunku prowadzonym przez P. B. S.A., w dniu [...] sierpnia 2012 r. skarżąca dysponowała kwotą [...] zł. Rachunek bankowy prowadzony przez B. P. wykazywał w dniu [...] sierpnia 2012 r. saldo ujemne w wysokości [...] zł, ale na wyciągu za dzień [...] lipca 2012 r. skarżąca posiadała środki w kwocie [...] zł. W tym miejscu zauważyć należy, że skarżąca została wezwana do nadesłania pełnych wyciągów z posiadanych rachunków bankowych. Skarżąca nie wykonała wezwania w tym zakresie, przedstawiła bowiem jedynie wyciągi bankowe z ostatnich dni kolejnych trzech miesięcy, co uniemożliwia ustalenie wpływu i wypływu środków na rachunkach bankowych. Co więcej powyższy brak w wykonaniu wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie został uzupełniony na etapie wniesienia sprzeciwu, do którego skarżąca nie załączyła żądanych wyciągów. Odnosząc się do przedstawionego wyciągu bankowego, który wskazuje ujemne saldo zauważyć należy, że przedsiębiorcy uzyskują inne warunki prowadzenia rachunków bankowych, niż osoby fizyczne. Dlatego też inaczej należy oceniać okoliczność braku środków finansowych na ich rachunkach bankowych. Zauważyć należy, że skarżąca zawarła z bankiem B. P. umowę kredytową w rachunku bieżącym. Koszty bieżącej działalności to również wydatki na postępowania sądowe. W ocenie Sądu, skarżąca jest w stanie (chociażby ze środków z kredytu na finansowanie bieżącej działalności) uiścić opłatę z tytułu korzystania z odpłatnej pomocy prawnej. Skarżąca zawarła również z bankiem B. P. umowę o kredyt inwestycyjny. Istotne jest również, że skarżąca inwestuje w przedsiębiorstwo, czego dowodem może być zakup "[...]" za kwotę [...] zł. Nawet jeśli skarżąca sfinansuje ten zakup dzięki umowie kredytu bankowego, zauważyć należy, że bank kredytując zakup ocenił, iż skarżąca jest w stanie wywiązać się z zobowiązań nałożonych umową kredytową. Odnosząc się do argumentu, zgodnie z którym skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów zatrudnienia profesjonalnego pełnomocnika, ponieważ opłaty za pomoc prawną są zależne od wartośc przedmiotu zaskarżenia, zauważyć należy, że skarżąca nie wykazała, jakich opłat żadają kancelarie prawne, do których skarżaca zwróciła się o świadczenie pomocy prawnej. W ocenie Sądu powołując się na powyższą okoliczność skarżąca powinna wykazać, że spełnienie żądań finansowych wybranego pełnomocnika przekracza jej możliwości płatnicze i z tej przyczyny konieczne jest przyznanie prawa pomocy, w celu stworzenia możliwości odpowiedniej obrony interesów skarżacej. W złożonym wniosku powyższych okoliczności nie wykazano. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 254 i art. 260 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.