V SA/Wa 3439/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. sp. z o.o. w K. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2015 r., Nr [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych postanawia - odrzucić skargę – Na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych wszczął w T. sp. z o.o. (dalej także: Spółka, skarżąca) kontrolę płatnika składek. Pismem z dnia 10 czerwca 2015 r. Spółka na podstawie art. 84c ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. 2015 poz. 584; dalej: u.s.d.g.) wniosła sprzeciw wobec wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem art. 83 ust. 1 pkt 2 u.s.d.g. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] Oddział ZUS w W. rozpatrzył ww. sprzeciw i orzekł o kontynuowaniu czynności kontrolnych w Spółce. W wyniku wniesienia zażalenia na to postanowienie, Prezes ZUS w dniu [...] lipca postanowieniem nr [...] utrzymał je w mocy. Postanowienie Prezesa ZUS stało się przedmiotem skargi Spółki do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której domagała się ona jego uchylenia oraz uchylenia poprzedzającego je postanowienia Oddziału ZUS w Wałbrzychu. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270) w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015 r., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W tym miejscu należy zauważyć, że kwestia postępowań wywołanych wniesieniem sprzeciwu w trybie art. 84c ust. 1 u.s.d.g. była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 84/12, na podstawie art. 187 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przedstawiono składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego następujące zagadnienie prawne: "Czy na odmowę rozpatrzenia sprzeciwu wniesionego na podstawie art. 84c ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.) przysługuje skarga do sądu administracyjnego?". Uchwałą z 13 stycznia 2014 r. II GPS 3/13 podjętą w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdzono, że "Na odmowę rozpatrzenia sprzeciwu wniesionego na podstawie art. 84c ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.) nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.". W uzasadnieniu tej uchwały NSA wskazał, że dla rozstrzygnięcia przedstawionego problemu istotnym jest zakreślenie granic pojęcia prawnego "postępowanie administracyjne". Odwołując się do uregulowań zawartych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2013 poz. 267; dalej: k.p.a.), w szczególności art. 1 oraz art. 3 k.p.a., określających zakres oraz wyłączenia stosowania przepisów ustawy. Uznano, że regulacje te mają charakter pełny, wyłączając kwalifikowanie do postępowania administracyjnego innego rodzaju spraw, które nie zostały nią objęte. Ponadto wskazano, że samo odwołanie się do stosowania przepisów k.p.a. w ograniczonym zakresie przez inne ustawy nie nadaje uregulowanym w nich działaniom charakteru postępowania administracyjnego, a jedynie stanowi rozwiązanie mające na celu zagwarantowanie obiektywnego działania organów. Temu właśnie celowi służy m. in. odwołanie się w art. 84c u.s.d.g. do stosowania przepisów k.p.a, nie nadaje to jednak uregulowanemu w tym przepisie postępowaniu odwoławczemu charakteru postępowania administracyjnego. Powyższe rozważania były o tyle istotne, że właściwość sądów administracyjnych, określona w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. jest uzależniona od wydania postanowienia w postępowaniu administracyjnym. Jeśli wydane rozstrzygnięcie nie miało miejsca w toku takiego postępowania, nie jest ono objęte kognicją sądów administracyjnych i bez znaczenia pozostaje określenie formy działania organów "postanowieniem". W niniejszej sprawie skarga dotyczy postanowienia wydanego na podstawie art. 84c ust. 10, w którym orzeczono o utrzymaniu w mocy postanowienia dotyczącego kontynuowania czynności kontrolnych. Jak wskazano wyżej, w treści przywołanej uchwały NSA stwierdził, że postępowanie organu w zakresie kontroli, o którym mowa w art. 84c u.s.d.g., nie jest w ogóle postępowaniem administracyjnym, a w postanowieniach wydawanych na skutek rozpatrzenia sprzeciwu organ kontroli nie rozstrzyga bezpośrednio o obowiązkach lub uprawnieniach kontrolowanego przedsiębiorcy. Skoro zaś postępowanie kontrolne prowadzone na podstawie u.s.d.g. nie ma charakteru postępowania administracyjnego, to oznacza, że sprzeciw wniesiony w postępowaniu kontrolnym nie prowadzi do wszczęcia nowego postępowania względem postępowania kontrolnego, więc nie wszczyna postępowania administracyjnego w rozumieniu przepisów k.p.a. Stąd również brak jest kognicji sądów administracyjnych w niniejszej sprawie. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił skargę.