V SA/Wa 345/18

WyrokWSA w Warszawie2018-08-28

Skład orzekający: Andrzej Kania, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Bożena Zwolenik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania środków finansowych grupie producentów rolnych jest uzasadniona, jeśli warunki wymagane do uzyskania tych środków zostały sztucznie stworzone w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania środków finansowych grupie producentów rolnych była uzasadniona, ponieważ warunki wymagane do uzyskania tych środków zostały sztucznie stworzone, co jest sprzeczne z celami systemu wsparcia określonymi w prawie unijnym. Stworzenie pozornych warunków, takich jak rozdrobnienie produkcji i zależność od jednego odbiorcy hurtowego, miało na celu obejście przepisów i uzyskanie płatności, a nie realizację celów grupy producentów rolnych, takich jak koncentracja podaży czy poprawa efektywności gospodarowania.
Stan faktyczny
Grupa producentów rolnych złożyła wniosek o przyznanie środków finansowych na wspieranie jej działalności. Organ administracji odmówił przyznania środków, stwierdzając, że warunki wymagane do uzyskania pomocy zostały sztucznie stworzone. W szczególności wskazano na rozdrobnienie produkcji między członków grupy, zależność od jednego odbiorcy hurtowego oraz powstanie baz produkcyjnych tuż przed utworzeniem grupy. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając organom naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych z tytułu wspierania grup producentów rolnych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. Nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR", "organ odwoławczy, "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Dyrektor Oddziału ARiMR") z dnia [...] lipca 2017 r. Nr [...] o odmowie G. Sp. z o.o. (dalej: "Grupa", "Strona", "Skarżąca") przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych za okres od dnia 9 lutego 2016 r. do dnia 8 lutego 2017 r., tj. za piaty rok korzystania z pomocy na wspieranie grup producentów rolnych. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] marca 2017 r. Grupa złożyła wniosek o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 za okres od dnia 9 lutego 2016 r. do dnia 8 lutego 2017 r., tj. za piaty rok korzystania z pomocy. Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. o numerze wskazanym wyżej, Dyrektor Oddziału ARiMR odmówił Grupie przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych, w okresie od dnia 9 lutego 2016 r. do dnia 8 lutego 2017 r. Po rozpoznaniu odwołania Grupy od ww. decyzji Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. o numerze wskazanym wyżej, utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. W treści uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wypłaty Grupie pomocy finansowej za okres od dnia 9 lutego 2016 r. do dnia 8 lutego 2017 r., tj. za piąty rok działalności. W toku postępowania odwoławczego Prezes ARiMR ustalił, iż Grupa została zawiązana (akt notarialny Repertorium A Nr [...]) w dniu [...] sierpnia 2011 r. i wpisana do rejestru grup producentów rolnych decyzją Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...]. Grupa została utworzona w grupie produktów: "drób żywy(bez względu na wiek), mięso lub jadalne podroby drobiowe: świeże, chłodzone, mrożone – kurczaki". Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Dyrektor Oddziału ARiMR przyznał Grupie pomoc finansową na lata 2007 -20013, w okresie od dnia 9 lutego 2012 r. do dnia 8 lutego 2017 r. Członkami Grupy, w okresie w którym Grupa ubiega się o pomoc, są: E. Z., C. Z., S. Ś., E. Ś. oraz J. Ś.. Wszyscy członkowie Grupy prowadzą działalność w ramach hodowli drobiu, przy czym produkcja drobiu prowadzona jest przez trzech członków Grupy we własnych kurnikach, zaś dwóch pozostałych członków (E. Ś. i J. Ś.) prowadzi działalność w dzierżawionych budynkach gospodarczych. Członkowie Grupy są osobami spokrewnionymi: - E. Z. jest żoną C. Z., małżonkowie mają rozdzielność majątkową od dnia 1 sierpnia 2006 r., - E. Ś. jest żoną S. Ś., małżonkowie mają rozdzielność majątkową od dnia 20 grudnia 2010 r. - J. Ś. jest synem E. i S. Ś.. S. Ś. udokumentował prowadzenie produkcji brojlerów kurzych przed datą zarejestrowania Grupy, tj. przed dniem [...] lutego 2012 r. (dokumenty potwierdzające działalność w 2011 r. wystawione są na G.). Prowadzi działalność w formie spółki cywilnej G. , posiada własną bazę produkcyjną (50% G.). S. Ś. dostarczył w okresie rozliczeniowym 584 883 szt. drobiu (30,99% udziału w produkcji Grupy). C. Z. udokumentował prowadzenie produkcji brojlerów kurzych przed datą zarejestrowania Grupy, prowadzi działalność w formie spółki cywilnej – G. oraz F., posiada własną bazę produkcyjną (50% G. oraz 50% F.), posiada 60% udziałów w U.. C. Z. dostarczył w okresie rozliczeniowym 573 820 szt. drobiu (30,40% udziału w produkcji Grupy). J. Ś. i E. Ś. przed dniem [...] lutego 2012 r. nie prowadzili produkcji brojlerów kurzych. W dniu zawiązania Grupy, tj. w dniu [...] sierpnia 2011 r., J. Ś. i E. Ś. nie posiadali potencjału do produkcji drobiu, uzyskując go dopiero poprzez podpisanie z G.. umów dzierżawy budynków gospodarczych. Wydanie przedmiotu dzierżawy nastąpiło w dniu 1 stycznia 2012 r., na miesiąc przed wpisem Grupy do rejestru producentów rolnych. Nie ponoszą żadnych kosztów eksploatacyjnych za wyjątkiem czynszu dzierżawnego. J. Ś. dostarczył w okresie rozliczeniowym 118 245 szt. drobiu (6,26% udziału w produkcji Grupy). E. Ś. dostarczyła w okresie rozliczeniowym 36 834 szt. drobiu (1,95% udziału w produkcji Grupy). E. Z. w dniu 23 grudnia 2015 r. na podstawie umowy darowizny nabyła udziały w Grupie od córki A. Z., prowadzi produkcję drobiu od 1996 r., jednak nie udokumentowała prowadzenia produkcji brojlerów kurzych przed datą zarejestrowania Grupy, tj. przed dniem [...] lutego 2012 r., prowadzi działalność w formie spółki cywilnej – F.. E. Z. dostarczyła w okresie rozliczeniowym 573 820 szt. drobiu (30,40% udziału w produkcji Grupy). Posiada własną bazę produkcyjną (50% F.), posiada 40% udziałów w U., do której Grupa sprzedała 98,56 % ilości produktów zakupionych od członków. Analizując ilość produktów sprzedawanych Grupie przez jej poszczególnych członków za okres objęty wnioskiem o płatność organ stwierdził, iż C.Z., E. Z. oraz S. Ś., posiadają dominujący potencjał produkcyjny w ilości sprzedawanych produktów wytworzonych w gospodarstwach członków Grupy. Produkty pochodzące od ww., stanowią w sumie ponad 90% całości dostarczonych do Grupy. Organ odwoławczy zauważył, iż 98,56 % produktów wytworzonych w gospodarstwach członków Grupy sprzedawana jest do U.. Udziałowcami spółki jawnej jest członek Grupy C. Z. posiadający 60% udziałów oraz jego żona E. Z. posiadająca 40% udziałów, co może mieć bezpośredni wpływ na wielkość sprzedaży Grupy. U. jest faktycznie jedynym odbiorcą hurtowym produkcji Grupy, będącym osobowo i kapitałowo zależnym od dwóch członków Grupy. Organ odwoławczy stwierdził, że wielkości produkcji dostarczonych do Grupy produktów przez poszczególnych jej członków w okresie objętym wnioskiem świadczy o tym, iż nie został spełniony jeden z podstawowych celów Grupy, ujęty w umowie spółki z dnia [...] sierpnia 2011 r., jakim jest "planowanie produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej jakości i ilości". Prezes ARiMR ustalił nadto, że w przypadku Skarżącej, nie doszło do planowanego zwiększenia skali produkcji drobiu przez członków Grupy, a co za tym idzie poprawy efektywności gospodarowania. Organ stwierdził, że potencjał produkcyjny grupy producentów rolnych jest taki sam, jak przed podziałem G. tworzy go faktycznie trzech producentów posiadających własną bazę produkcyjną, tj. E. Z., C. Z. oraz S. Ś.. Pozostali członkowie prowadzą produkcję w oparciu o specjalnie na okoliczność powołania Grupy wydzieloną bazę produkcyjną C. Z. oraz S. Ś.. Z F. pochodzi produkcja dwóch członków Grupy E. Z. oraz C.Z. Z powyższych ustaleń Prezes ARiMR wywiódł wniosek, że produkcja G. uległa rozdrobnieniu pomiędzy 3 podmioty – E. Ś., J. Ś. oraz G.., a powstanie Grupy nie doprowadziło do koncentracji, stanowiącej cel działania "Grupy producentów rolnych", co wskazuje na stworzenie przez grupę sztucznych warunków, celem ominięcia warunku wskazanego w art. 2 ustawy o grupach producentów rolnych i uzyskania płatności. Wniosek ten potwierdza też, zdaniem organu fakt, że baza produkcyjna E. Z. powstała przez podział bazy produkcyjnej C. Z., a bazy produkcyjne J. Ś. i E. Ś. powstały przez faktyczny podział nieruchomości będących własnością spółki cywilnej, której wspólnikami są inni dwaj członkowie Grupy, w tym S. Ś., który jest ojcem J. Ś. i mężem E. Ś.. Przy czym w każdym z ww. przypadków powstanie baz miało miejsce tuż przed powstaniem Grupy. Zdaniem organu odwoławczego, funkcjonowanie Grupy zdeterminowane jest możliwością uzyskania wsparcia dla grup producentów rolnych w ramach środków finansowych przewidzianych w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, nie zaś potrzebą dostosowania procesu produkcyjnego do wymogów rynkowych, wspólnego wprowadzania towarów do obrotu oraz centralizacji sprzedaży, tj. celu określonego w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia Nr 1698/2005. Organ wskazał, że Grupa została utworzona w wyniku połączenia członków dwóch rodzin współpracujących ze sobą wcześniej od wielu lat. W związku z powyższym organ II instancji stwierdził, że w omawianym przypadku stworzono sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności, które miały na celu uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia grup producentów rolnych. Natomiast zgodnie z art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (DZ.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r. ze zm.), dalej: "rozporządzenie nr 1306/2013", bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. W konsekwencji, mimo spełnienia formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy producentów rolnych na gruncie prawa polskiego, Grupa w niniejszej sprawie w sposób sztuczny i pozorny stworzyła warunki do przyznania pomocy, a otrzymanie przez Stronę w takiej sytuacji pomocy finansowej oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o: 1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, a także na zasadzie przepisu art. 135 p.p.s.a. również poprzedzającej jej decyzji Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR; 2) zobowiązanie organu administracji do wydania w terminie dwóch tygodni decyzji w przedmiocie uwzględnienia wniosku Skarżącej z dnia 7 marca 2017 r. i przyznanie środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych w okresie od 9 lutego 2016 r. do 8 lutego 2017 r., to jest za piąty rok korzystania z pomocy na wspieranie grup producentów rolnych w zawnioskowanej wysokości; 3) zasądzenie od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Skarżącego niezbędnych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) obrazę przepisów prawa materialnego w postaci przepisu: a) art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (DZ.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r. ze zm.) poprzez jego zastosowanie pomimo tego że nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie. Ewentualnie, poprzez jego niczym nieuzasadnione zastosowanie w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że wypełniono którekolwiek z kryteriów uznania działania skarżącej za tworzenie tzw. sztucznych warunków, b) art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez jego błędną interpretację zmierzająca do nieuzasadnionego przyjęcia, że to na stronie postępowania spoczywa ciężar wykazania, że nie dopuszcza się tworzenia sztucznych warunków, podczas gdy ciężar ten spoczywa na organie administracji, który nie sprostał obowiązkowi wykazania zaistnienia tej okoliczności; 2) obrazę przepisów o postępowaniu mogący mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia, a mianowicie przepisu: a) art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie prowadzącą do poczynienia ustaleń sprzecznych ze stanem faktycznym sprawy; b) art. 8 i art. 11 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sprawie w sposób nie budzący zaufania jej uczestników do władzy publicznej, w szczególności zaś poprzez brak wyjaśnienia uczestnikom postępowania przyczyn nieuwzględnienia wyjaśnień złożonych przez stronę postępowania; c) art. 80 K.p.a., polegające na przekroczeniu zasad swobodnej oceny dowodów, a tym samym wydanie zaskarżonej decyzji bez uwzględnienia zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach organów nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji. Zasady organizowania się producentów rolnych w grupy producentów oraz zasady i warunki udzielania ze środków publicznych pomocy finansowej związanej z ich organizowaniem i funkcjonowaniem określa ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz.U. Nr 88 poz. 983 ze zm.), dalej: "ustawa o grupach producentów rolnych". Stosownie do art. 2 w. wym. ustawy osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego. Treść art. 3 ustawy określa szereg warunków, które muszą zostać spełnione dla prowadzenia działalności przez grupę producentów rolnych, między innymi zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy grupa musi zostać utworzona przez producentów jednego produktu lub grupy produktów. W ustawie określone zostały również wymagania jakie musi spełniać statut lub umowa, na podstawie których działa grupa (art. 4 ww. ustawy). Program wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie pod nazwą "grupy producentów rolnych". W ramach tego programu grupom producentów rolnych przyznawana jest pomoc finansowa. Realizowanie programu na terytorium RP reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, w tym w odniesieniu do grup producentów (Dz.U. z 2016 r. poz. 1387 ze zm.), dalej: "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich". W art. 10 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich przewidziano, że pomoc jest przyznawana jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1 ze zm.), dalej: "rozporządzenie Nr 1698/2005", oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ustawy, czyli w rozporządzeniu z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 81 poz. 550 ze zm.). Zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia z dnia 20 kwietnia 2007 r., pomoc jest udzielana grupie producentów, która prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest wpisana do rejestru grup producentów rolnych zgodnie z ww. ustawą czyli do rejestru prowadzonego przez właściwego marszałka województwa, została utworzona ze względu na produkty określone w załączniku do rozporządzenia i został jej nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów. W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia, pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczonych od dnia decyzji o wpisie grupy do rejestru. Przytoczone wyżej przepisy krajowe nie przewidują kontrolowania przez organy ARiMR założenia i funkcjonowania grupy producentów rolnych pod kątem spełnienia wymogów formalnych. W tym zakresie organy ARiMR są związane decyzją i wpisem do rejestru dokonanymi przez właściwego marszałka województwa. Wobec uzyskania przez Skarżącą wpisu do prowadzonego przez Marszałka Województwa rejestru, Prezes ARiMR zobowiązany był uznać, że grupa spełnia wymogi formalne bycia grupą producentów rolnych. Zgodnie z § 6 ust. 3 w/w rozporządzenia wypłata pomocy za dany okres jest dokonywana na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która jest wydawana w oparciu o złożony wniosek o płatność, spełniający warunki określone w § 7 ust. 1, do którego dołączane są dokumenty wskazane w ust. 2 tego przepisu. Organy ARiMR wydając decyzje o płatności są zobowiązane sprawdzić, czy wnioskodawca został wpisany do rejestru grup producentów rolnych, ale także sprawdzić, czy wnioskodawca spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz, czy nie zachodzą określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłaty. Wydanie decyzji przez ARiMR o przyznaniu pomocy finansowej, jest wynikiem spełnienia wymogów określonych treścią art. 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Tymczasem badanie zasadności wypłaty pomocy za konkretny okres obejmuje ustalenie prawidłowości złożonego wniosku jak również tego, czy spełnione są cele działania Grupy określone przepisami nie tylko krajowymi, ale i unijnymi. Tak więc przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania środków finansowych organy orzekające sprawdzają, czy przyznanie pomocy wnioskodawcy wpisanemu do rejestru będzie zgodne z przepisami rozporządzenia (Rady) 1698/2005 i rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28 stycznia 2011 r., str. 8 ze zm.), dalej: "rozporządzenie Nr 65/2011". Na gruncie prawa wspólnotowego cele pomocy finansowej przyznawanej grupom producentów określa przepis art. 35 rozporządzenia Rady Nr 1698/2005, który w ust. 1 stanowi, że wsparcia ze środków dotyczących wspierania tworzenia grup producentów udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów: a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup; b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych; c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Nr 1698/2005 celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych", jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów w celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu. W związku z tym, że istotą pomocy jest wsparcie wspólnego wprowadzania do obrotu danego produktu należy przyjąć, że chodzi o działania wspólne, czyli dokonywane przez wszystkich członków grupy. Zgodnie z art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Sąd uznał, że stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Wbrew zarzutom skargi organy obydwu instancji prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 i ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a zgodnie z ust. 3 tego przepisu strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z treści ww. przepisu wynika, że organ działa na podstawie K.p.a., z zastrzeżeniem pewnych odmienności, do których należy brak związania treścią art. 7 i 77 § 1 K.p.a., zatem zawarty w skardze zarzut dotyczący ich naruszenia nie jest zasadny. Obowiązkiem organu jest natomiast rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co w ocenie Sądu miało miejsce w sprawie. Organy, w tym organ II instancji, odniósł się do wszystkich dokumentów i dowodów zgromadzonych w sprawie i dokonał oceny ich znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia zgodnie z art. 80 K.p.a. Nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 8 oraz art. 11 K. p. a. Wbrew zarzutom Skarżacej organ II instancji właściwie ustalił stan faktyczny oraz wskazał mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa krajowego i unijnego. Dokonujac ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyczerpująco wyjaśnił podjęte rozstrzygnięcie opierając argumentację na zgromadzonym materiale dowodowym. Należy też zaznaczyć, że decyzja o przyznaniu pomocy finansowej wydawana jest po sprawdzeniu spełnienia przez Grupę określonych § 3 ust. 1 rozporządzenia wymogów formalnych, zaś wniosek o płatność składany jest po upływie konkretnego okresu faktycznej działalności Grupy i realizacji przyjętego przez nią celu działania. Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego Sąd stwierdza, że w sprawie zostały wypełnione przesłanki wskazane w art. 60 rozporządzenia Nr 1306/2013, uzasadniające odmowę przyznania płatności w sytuacji sztucznego stworzenia warunków wymaganych do uzyskania korzyści. Zgodnie z poglądem zawartym w uzasadnieniu wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12, organy analizując całokształt materiału zgromadzonego dowodowego, zasadnie uznały, że w sprawie wystąpiły zarówno elementy obiektywne w postaci naruszenia celów systemu jak elementy subiektywne w postaci zamiaru stworzenia sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia EFRROW w celu uzyskania wyłącznie korzyści sprzecznej z celami tego systemu, warunkujące zastosowanie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Nr 65/2011. Organ kwestionuje faktyczną działalność członków Grupy w zakresie produkcji i uzasadniając to przyjętym przez członków Grupy sposobem organizacji produkcji, który jak wskazano, zdeterminowany jest w sprawie możliwością uzyskania wsparcia dla grup producenckich, w ramach środków przewidzianych w PROW na lata 2007-2013, a nie potrzebą dostosowania procesu produkcyjnego do wymogów rynkowych wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, centralizacją sprzedaży, co rzutuje na ocenę spełnienia celu określonego w treści art. 35 ust. 1, a w szczególności lit. b rozporządzenia Rady Nr 1698/200. Przepis ten bowiem stanowi, że celem jest wspólne wprowadzanie towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych. Tym samym rozpoznanie sprawy wymaga oceny, czy w związku z tym zasadne jest postawienie Skarżącej zarzutu stworzenia przez Grupę sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności, o czym stanowi art. 60 rozporządzenia Nr 1306/2013. Działania podjęte przez Grupę w okresie objętym wnioskiem istotnie wskazują, iż produkcja G. uległa rozdrobnieniu pomiędzy trzy podmioty – E.Ś., J. Ś. oraz G.. Powstanie Grupy nie doprowadziło do koncentracji, stanowiącej cel działania "Grupy producentów rolnych", co wskazuje na stworzenie przez grupę sztucznych warunków, celem ominięcia warunku wskazanego w art. 2 ustawy o grupach producentów rolnych i uzyskania płatności. Bazy produkcyjne J. Ś. i E. Ś. powstały przez faktyczny podział nieruchomości będących własnością spółki cywilnej, której wspólnikami są inni dwaj członkowie Grupy, w tym S. Ś., który jest ojcem J. Ś. i mężem E. Ś.. Przy czym w każdym z ww. przypadków powstanie baz miało miejsce tuż przed powstaniem Grupy. Należy również podkreślić, że E.Z. prowadzi produkcję w obiektach stanowiących współwłasność z C. Z.. Małżeństwo wspólnie ponosi koszty produkcji. E. Z. nie zwiększyła potencjału produkcyjnego Grupy, korzysta bowiem z bazy produkcyjnej F.. Także fakt, iż U. jest faktycznie jedynym odbiorcą hurtowym produkcji Grupy, będącym osobowo i kapitałowo zależnym od dwóch członków Grupy, wskazuje pozorność działań w zakresie wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych. Ustalono, że 98,56 % produktów wytworzonych w gospodarstwach członków Grupy sprzedawana jest do ww. Ubojni, której udziałowcami jest członek Grupy C. Z. (60% udziałów) oraz jego żona E. Z. (40% udziałów). Zasadnie organy wskazują, że utworzenie Grupy doprowadziło do sytuacji przeciwnej do celu określonego w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005, tj. do sztucznego rozdrobnienia produkcji, mającego na celu umożliwienie wykazania się jakąkolwiek produkcją oraz umożliwienie Stronie wypełnienia warunku minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych. Chronologia kolejnych zdarzeń poprzedzających utworzenie Strony wskazuje, jak zasadnie w sprawie przyjęto, że zamiarem osób zawiązujących Grupę oraz jej poszczególnych członków, było działanie mające na celu w pierwszej kolejności ominięcie warunku wskazanego w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005, a w dalszej kolejności otrzymanie płatności w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych". Organy słusznie przyjęły brak samodzielności członków Grupy w prowadzeniu działalności gospodarczej w zakresie hodowli i chowu drobiu. Taka metoda gospodarowania w żaden sposób nie wpływa na zwiększenie mocy produkcyjnej Grupy, gdyż w danym kurniku możliwa jest do wyprodukowania z góry określona liczba brojlerów, bez znaczenia kto w danym czasie je wytwarza. W związku z powyższym, organy agencji zasadnie wywiodły, iż w takim przypadku nie można mówić o jakiejkolwiek koncentracji podaży oraz poprawie efektywności gospodarowania. Z akt sprawy wynika, że w przypadku Skarżącej, nie doszło do planowanego zwiększenia skali produkcji drobiu przez członków Grupy i co za tym idzie poprawy efektywności gospodarowania. W konsekwencji, mimo spełnienia formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy producentów rolnych na gruncie prawa polskiego, Grupa w niniejszej sprawie w sposób sztuczny i pozorny stworzyła warunki do przyznania pomocy, a otrzymanie przez Skarżącą w takiej sytuacji pomocy finansowej oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Wniosek organu, że w istocie doszło do decentralizacji, a nie centralizacji produkcji między podmiotami będącymi członkami Grupy, co stanowi jeden z wymogów celu działania grupy producentów określonym w art. 35 ust. 1 pkt b rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005, jest uprawniony. Należy podkreślić, że skoro zgodnie z art. 2 ustawy z 15 września 2000 r. określone w nim podmioty prowadzące gospodarstwo rolne lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej, mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego, to jest jednoznaczne, że podmioty te "wchodząc" do Grupy, wnoszą do niej swój dotychczasowy potencjał produkcyjny, zatem można się spodziewać, że łącznie będzie on oscylował wokół sumy wszystkich tych potencjałów. Sąd podziela stanowisko organu, że utworzenie grupy producentów produkujących ten sam produkt, tworzonych w istocie przez te same osoby fizyczne, miał na celu obejście przepisów odnoszących się do maksymalnego limitu kwoty wsparcia w ramach działania "Grupy producentów rolnych", o jakich jest mowa w treści załącznika nr 1 do rozporządzenia nr 1698/2005. Tym samym należało uznać, że mimo formalnego spełnienia warunków uzyskania płatności, nie jest ona należna ze wskazanych wyżej powodów. W tym stanie rzeczy nie doszło do naruszenia treści żadnego ze wskazywanych przez Skarżącą Grupę przepisów prawa materialnego w postaci wymienionych w skardze art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 i art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Z tych względów, w oparciu o art. 151 ustawy p. p. s. a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło