V SA/Wa 3484/15
WyrokWSA w Warszawie2016-05-25
Skład orzekający: Izabella Janson, Mirosława Pindelska, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował regułę proporcjonalności do określenia kwoty dofinansowania podlegającej zwrotowi, w sytuacji gdy beneficjent nie osiągnął jednego z założonych wskaźników projektu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo zastosował regułę proporcjonalności do określenia kwoty dofinansowania podlegającej zwrotowi. Beneficjent sam określił wskaźniki projektu i ich poziomy, a ich nieosiągnięcie, wynikające z przyczyn leżących po jego stronie (brak należytej staranności, brak działań zaradczych, niedostateczna motywacja uczestników), uzasadniało zastosowanie tej reguły. Brak nadzwyczajnych okoliczności wykluczających winę beneficjenta sprawia, że zastosowanie reguły proporcjonalności jest zasadne.Stan faktyczny
Spółka "A." S.A. otrzymała dofinansowanie na realizację projektu. W końcowym wniosku o płatność wykazała, że jeden z kluczowych wskaźników projektu nie został osiągnięty. Instytucja Pośrednicząca zastosowała regułę proporcjonalności, zobowiązując beneficjenta do zwrotu części dofinansowania. Po utrzymaniu tej decyzji przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju, spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym nieuzasadnione zastosowanie reguły proporcjonalności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant: sekr. sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2016 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu: oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez "A." S.A. w W. (dalej "beneficjent", "Spółka" lub "Skarżąca") jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2015r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2014r., zobowiązującą beneficjenta do zwrotu części przyznanego dofinansowania w ramach umowy nr [...], wykorzystanego z naruszeniem procedur w kwocie [...] zł. wraz z odsetkami, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków tj. [...] września 2013r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] kwietnia 2012 r. została zawarta pomiędzy "A." S.A. w W., a Województwem [...], umowa o dofinansowanie projektu "[...]". Zgodnie z § 2 ww. umowy dofinansowanie projektu określono na kwotę [...] zł.
Zgodnie z ostateczną wersją wniosku o dofinansowanie projektu o sumie kontrolnej [...] jednym z trzech celów szczegółowych projektu (pkt. 3.1.3 wniosku) było "[...]".
W końcowym wniosku o płatność o numerze [...] Beneficjent wykazał, iż ww. cel szczegółowy nie został osiągnięty. W Załączniku nr 2 do wniosku o płatność wykazano bowiem osiągnięcie wskaźników w stosunku do wskaźników określonych we wniosku o dofinansowanie projektu na poziomie od [...]%. Z ww. załącznika nr 2 wynika, iż Beneficjent nie osiągnął kluczowego wskaźnika: "[...]" - wskaźnik ten został zrealizowany na poziomie [...]%, gdyż tylko [...] osób z założonych [...], zdobyło [...].
Z uwagi na fakt, iż Beneficjent przeprowadził szkolenia w zakresie zgodnym z założeniami wniosku o dofinansowanie, Instytucja Pośrednicząca PO KL odstąpiła od zastosowania reguły proporcjonalności w odniesieniu do kosztów Zadania nr 1 "Szkolenia". Natomiast działania podejmowane przez Beneficjenta w celu osiągnięcia wskaźnika: "[...]" nie były skuteczne i efektywne, tj. nie doprowadziły do stuprocentowej realizacji założeń projektu. Wobec powyższego Instytucja Pośrednicząca PO KL zastosowała regułę proporcjonalności w stosunku do kosztów związanych z rekrutacją, zarządzaniem oraz kosztów pośrednich.
Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. beneficjent zwrócił się do IP z prośbą o odstąpienie od stosowania reguły proporcjonalności, argumentując, iż nieosiągnięcie kwestionowanego wskaźnika wynikało z przyczyn niezawinionych przez beneficjenta.
W celu weryfikacji złożonych wyjaśnień Instytucja Pośrednicząca PO KL pismem z dnia [...] lipca 2014 r. zwróciła się do Beneficjenta o przesłanie wszelkiej dokumentacji poświadczającej właściwe przeprowadzenie procesu rekrutacji, w szczególności testów bazowych kompetencji do których na pierwszym etapie rekrutacji przystępował każdy uczestnik, a także regulaminu naboru uczestników projektu lub innego dokumentu określającego poziom wiedzy uprawniający do udziału w projekcie. Pismo zawierało ponadto prośbę o wyjaśnienie, w jaki sposób osoby zgłaszające się do projektu były informowane, iż celem [...].
Beneficjent w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. udzielił dodatkowych wyjaśnień dotyczących procesu rekrutacji oraz przekazał dokumenty przygotowane na potrzeby realizacji projektu tj. wzory testów bazowych kompetencji, regulamin uczestnictwa oraz wzór umowy z uczestnikiem projektu.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r. zatwierdzającym końcowy wniosek o płatność beneficjent został wezwany do zwrotu wydatków niekwalifikowalnych w kwocie [...] zł tytułem rozliczenia projektu z zastosowaniem reguły proporcjonalności.
Wobec braku zwrotu środków w wyznaczonym terminie IP pismem z dnia [...] września 2015 r. ponownie wezwała beneficjenta do ich zwrotu wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. Beneficjent dokonał zwrotu oszczędności w wysokości [...] zł wraz z odsetkami, natomiast nie dokonał zwrotu wymaganych środków z tytułu reguły proporcjonalności, wobec czego do zwrotu pozostała kwota [...] zł wraz z odsetkami.
W dniu [...] października 2014 r. Marszałek Województwa [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, w wyniku którego wydał decyzję z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] zobowiązującą "A." S.A w W. do zwrotu kwoty [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków tj. [...] września 2013r.
Organ I instancji przede wszystkim podkreślił, iż zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie (§ 3 ust. 1) Spółka zobowiązana była do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, a zatem do realizacji wskaźnika dotyczącego [...]. Wobec niezrealizowania przywołanego wskaźnika zdaniem organu I instancji był on uprawniony na mocy Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków PO KL (rozdz. 3.1.5.1 pkt a) do rozliczenia projektu z zastosowaniem reguły proporcjonalności. Jednocześnie organ I instancji zarzucił Spółce, iż przez cały okres realizacji projektu nie informowała Instytucji Pośredniczącej o problemach związanych z [...], co natomiast wskazała na etapie końcowego rozliczenia projektu. Tym samym, Spółka nie poinformowała o wysokim ryzyku nieosiągnięcia celu szczegółowego, a w konsekwencji również nie podjęła - zdaniem organu I instancji - żadnych środków zaradczych. Ponadto, organ I instancji zarzucił Spółce, iż działania, które wskazała na etapie rozliczenia końcowego projektu jako zaradcze, w istocie były standardowe i wynikały z wniosku o dofinansowanie, wpisując się zarazem w obszar zaplanowanych szkoleń, choć i tak - w ocenie organu I instancji - nie były one wystarczająco udokumentowane. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji nawiązał także do zapisów umów zawartych przez Spółkę z uczestnikami projektu. Z ich treści organ I instancji wywiódł, iż ww. umowy mogły stanowić "narzędzie" do egzekwowania [...], bowiem w przypadku rezygnacji uczestnika Spółka miała podstawę prawną dochodzenia od uczestnika zwrotu środków przeznaczonych na szkolenia. Przywołane argumenty w ocenie organu I instancji ostatecznie przesądziły o zasadności rozliczenia projektu wg reguły proporcjonalności.
Beneficjent, pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. wniósł do Ministra Infrastruktury i Rozwoju o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem od decyzji Marszałka Województwa [...]. Minister Infrastruktury i Rozwoju w dniu [...] maja 2015 r. w drodze postanowienia przywrócił termin na wniesienie przedmiotowego odwołania. W odwołaniu beneficjent wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w tej sprawie.
W wyniku rozpoznania odwołania Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] czerwca 2015r., działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust 12 ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji odnosząc się do powyżej przedstawionego stanu faktycznego organ odwoławczy przede wszystkim zauważył, iż Spółka sama określiła wskaźniki, za które pozytywnie oceniono jej wniosek o dofinansowanie, przyznając dofinansowanie ze środków publicznych na realizację zaprezentowanej koncepcji projektowej, w szczególności realizację celów określonych poprzez wskaźniki produktu i rezultatu. Niemniej, Spółka ich nie zrealizowała na założonym poziomie. Tym samym naruszyła zapisy umowy o dofinansowanie (§ 3 ust. 1), czego Spółka nie kwestionuje. Jednocześnie stanowi to naruszenie art. 184 ufp i 207 ufp. Z kolei w sytuacji naruszenia umowy w zakresie odnoszącym się do założeń projektowych, w tym wskaźników konsekwencje z tego wynikające, w tym zasady wyliczenia wydatków niekwalifikowalnych, określa reguła proporcjonalności zdefiniowana w Wytycznych. Organ wyjaśnił, że istotą reguły proporcjonalności jest rozliczenie projektu pod względem finansowym w zależności od stopnia osiągnięcia założeń merytorycznych określonych we wniosku o dofinansowanie projektu, (..) ppkt b) w przypadku nieosiągnięcia celu projektu wyrażonego wskaźnikami produktu lub rezultatu w zależności od założeń wskazanych w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie projektu (rozdz. 3.1.5 pkt 1 Wytycznych). Zdaniem organu w tym kontekście egzekwowanie przez Instytucję Pośredniczącą wykonania umowy w zakresie zdefiniowanych wskaźników należy uznać za słuszne. Z drugiej strony słusznie też podnosi Spółka, iż "zastosowanie reguły proporcjonalności ma miejsce pod warunkiem, że nieosiągnięcie założeń projektu wynika z przyczyn leżących po stronie beneficjenta, zaś podczas ustalania stopnia nieosiągnięcia założeń merytorycznych projektu podmiot będący stroną umowy bierze pod uwagę m.in. stopień niezrealizowania celu projektu oraz stopień winy lub niedochowania należytej staranności skutkujące nieosiągnięciem ww. założeń, a także charakter kryterium, okoliczności zewnętrzne mające na to wpływ" etc.
Dalej organ odwoławczy podkreślił, że materiały dowodowe, jak i sama Spółka, potwierdzają, iż w projekcie nie został w pełni zrealizowany wskaźnik dotyczący osób, które miały uzyskać certyfikat kompetencji specjalisty kadr ICT. Zatem w dalszej kolejności należy przeanalizować, czy na jego nieosiągnięcie wpływ miały czynniki zewnętrzne, których Spółka nie mogła przewidzieć na etapie planowania założeń projektu, by tym samym wyeliminować winę samej Spółki. Zdaniem organu z analizy dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, iż na nieosiągnięcie wskaźnika przełożył się [...]. Zgodnie z treścią umów, jakie Strona zawarła z uczestnikami zaskarżonego projektu, [...]. Kluczowym więc była [...]. Organ stwierdził, że w przypadku obydwu czynników nie sposób uznać, iż nie były one znane Stronie wcześniej, a zatem - w ocenie organu odwoławczego - Spółka mogła odpowiednio wcześniej podjąć stosowne środki zaradcze, by zapobiec ich negatywnemu wpływowi na oczekiwany poziom wskaźnika. Minister pozytywnie ocenił działanie Spółki, polegające na zobowiązaniu uczestników projektu do [...] poprzez stosowne zapisy umowy zawartej z każdym z nich. Niemniej, w praktyce powyższe nie przełożyło się na wyższą motywację uczestników projektu do [...], a w efekcie na osiągnięcie założonego wskaźnika. Stąd zdaniem organu należy przyjąć, iż projekt wymagał dodatkowych, niestandardowych działań ze strony Spółki, by zostały spełnione założenia umowy o dofinansowanie. W odniesieniu do tego obszaru organ odwoławczy podzielił opinię organu I instancji, iż działania podjęte przez Stronę były niewystarczające. Co więcej, sama Spółka zauważyła, iż "[...]". W ocenie organu odwoławczego powyższą diagnozę Strona powinna była poczynić co najmniej już w trakcie realizacji projektu, aby ewentualnie móc podjąć środki zaradcze. Nie bez znaczenia dla oceny sprawy jest również poziom założonego wskaźnika. Odwołująca przyjęła, iż [...]osoby spośród [...]. Stanowi to [...]% wszystkich uczestników projektu. Również w odwołaniu od zaskarżonej decyzji Strona podniosła, iż "[...]". Zdaniem organu niniejszy argument Spółka powinna była wziąć pod uwagę na wcześniejszym etapie projektu. Szczególnie uwzględniając znaczące doświadczenie Spółki w realizacji projektów dofinansowanych właśnie z EFS (ponad [...] projektów w kraju - ustalono na podstawie Krajowego Systemu Informacyjnego SIMIK 2007-2013).
W ocenie organu odwoławczego o ile działania podjęte przez Spółkę wskazują na zaangażowanie i determinację w dążeniu do osiągnięcia celów, niemniej nie były wystarczające, aby osiągnąć w pełni wszystkie wskaźniki w projekcie, które Spółka samodzielnie określiła we wniosku o dofinansowanie stanowiącym załącznik do umowy o dofinansowanie.
Organ podkreślił, że cele EFS to m.in. podniesienie i dostosowanie kwalifikacji i umiejętności osób pracujących do potrzeb regionalnej gospodarki. Projekty EFS finansowane ze środków publicznych mają doprowadzić do realnych zmian na rynku pracy. Dlatego tak istotne jest osiąganie założonych w projektach wskaźników. Zdaniem Ministra nie jest prawdą - co sugeruje Strona - że z EFS zapewniane są bezpłatne szkolenia bez względu na ich rezultat. W polityce EFS znaczenie mają wypracowywane rezultaty, stąd wsparcie należy kierować do tych osób, które go realnie potrzebują.
Wobec powyższego w ocenie organu odwoławczego nieosiągnięcie założonego poziomu kwestionowanego wskaźnika nie nastąpiło w wyniku czynników zewnętrznych, co ewentualnie uzasadniałoby odstąpienie od rozliczenia projektu wg reguły proporcjonalności. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na zapis Wytycznych, do którego nawiązała Strona, iż podmiot będący stroną umowy - jeśli beneficjent o to zawnioskuje i należycie uzasadni przyczyny nieosiągnięcia założeń, w szczególności wykaże starania zmierzające do osiągnięcia założeń projektu - może odstąpić od rozliczenia projektu wg reguły proporcjonalności. Minister wyjaśniła, że przywołane uregulowania Wytycznych jednoznacznie wskazują na prawo do "uznaniowości" podmiotu nadzorującego realizację projektu w przedmiotowym zakresie oraz w ramach określonych samą regułą. Zdaniem organu odwoławczego Instytucja Pośrednicząca w niniejszej sprawie nie naruszyła przedmiotowych zapisów, zobowiązując Spółkę do zwrotu wydatków niekwalifikowalnych z tytuły reguły proporcjonalności. Natomiast co do metodologii wyliczenia kwoty wydatków niekwalifikowalnych orzeczonych w zaskarżonej decyzji wg reguły proporcjonalności, zdaniem organu, prawdą jest, iż kwestionowany, niezrealizowany wskaźnik odpowiadał za realizację tylko jednego spośród trzech celów szczegółowych projektu. Cel główny projektu w brzmieniu wzrost kompetencji zawodowych [...].. realizowany był poprzez trzy cele szczegółowe, których pomiaru dokonano w oparciu o następujące wskaźniki:
[...]
Organ wskazał, że w odwołaniu od zaskarżonej decyzji Spółka podniosła, iż w metodologii nie uwzględniono stopnia udziału kwestionowanego wskaźnika w zrealizowaniu celu głównego. Na potwierdzenie swej tezy Strona powołała się na rozstrzygnięcie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie administracyjnej dotyczącej innego projektu współfinansowanego z EFS, realizowanego przez Stronę, w którym orzeczono wydatki niekwalifikowalne w związku z zastosowaniem reguły proporcjonalności. Organ odwoławczy przede wszystkim zauważył, iż w żadnym z dokumentów programowych, a w szczególności w umowie o dofinansowanie projektu nie określono szczegółowej metodologii wyliczania wydatków niekwalifikowalnych wg reguły proporcjonalności. Natomiast w Wytycznych zawarte są ogólne zasady obowiązujące w ramach tej metodologii. Niemniej, naczelną zasadą obowiązującą przy ocenie projektu jest indywidualna analiza sprawy, w tym logiki projektu, założonych wskaźników, jak i czynniki zewnętrzne współistniejące w sprawie. W ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie Ministra Infrastruktury i Rozwoju przywołane przez Spółkę nie jest adekwatne do analizowanej sprawy ze względu na inny stan faktyczny i nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Jednocześnie zdaniem organu podkreślenia wymaga, iż organ I instancji uznał przeprowadzenie przez Stronę całego procesu szkoleniowego zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, przez co odstąpiono od naliczania wydatków niekwalifikowalnych w ramach tej kategorii budżetu, a co organ odwoławczy ocenia pozytywnie.
Podsumowując organ odwoławczy podkreślił, iż podziela opinię organu I instancji co do wysokości orzeczonych wydatków niekwalifikowalnych w związku z rozliczeniem zaskarżonego projektu z zastosowaniem reguły proporcjonalności.
Pismem z 30 lipca 2015r Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję z [...] czerwca 2015r. zarzucając jej naruszenie:
I. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
• art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 67 ustawy o finansach publicznych polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i jego dowolnej ocenie, przejawiającej się w szczególności wyprowadzeniem wniosków nie znajdujących oparcia w materiale dowodowym sprawy, polegających na uznaniu, iż nieosiągnięcie założonego poziomu kwestionowanego wskaźnika było zależne od Skarżącej, podczas gdy Skarżąca udowodniła, że brak realizacji wskaźnika w zakresie liczby osób, które zdobyły certyfikat kompetencji zawodowych nastąpił z przyczyn od niego niezależnych, a w konsekwencji nieprzedstawieniu przez Organ uzasadnienia odpowiadającego wymogom art. 107 § 3 k.p.a.;
• art. 8, art. 11, art. 12 k.p.a. polegające na wydaniu decyzji wadliwej, naruszającej zasadę zaufania do organów administracji publicznej, nie dość wnikliwej i niedostatecznie wyjaśniającej zasadność przesłanek, którymi Organ kierował się przy załatwieniu sprawy;
II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
• art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz art. 207 ust. 9 w zw. z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885, ze zm., dalej jako "u.f.p.") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że otrzymane w ramach dofinansowania środki zostały wykorzystane przez Skarżącą z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., będące konsekwencją naruszenia przez Organ:
a) postanowień Rozdziału 3 Podrozdziału 1 Sekcji 5 punkt 1 lit. b) oraz pkt 3 i 4) Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POKL poprzez nieuzasadnione zastosowanie zasady proporcjonalności i niedostateczne uwzględnienie wszystkich okoliczności, jakie Organ zobowiązany był wziąć pod uwagę przy ocenie stopnia nieosiągnięcia założeń merytorycznych Projektu w sytuacji, gdy wobec braku zawinienia ze strony Odwołującego Organ w ogóle nie powinien był zastosować reguły proporcjonalności, a Odwołujący wystąpił ze stosownym wnioskiem w tym zakresie;
b) postanowień Rozdziału 3 Podrozdziału 1 Sekcji 5 punkt 1 lit. b) oraz pkt 3 i 4) Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POKL poprzez wyliczenie kwoty wydatków niekwalifikowalnych bez uwzględnienia udziału kwestionowanego wskaźnika w realizacji celu głównego Projektu i okoliczności prawidłowego zrealizowania pozostałych wskaźników.
W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia Minister Infrastruktury i Rozwoju przedstawił argumenty zgodne z motywami wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sąd podziela ustalenia faktyczne dokonane przez organ i uznaje je za własne.
Z ustaleń tych wynika, że skarżąca zgłosiła we wrześniu 2011r. wniosek o dofinansowanie jej projektu w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego ( EFS), w Priorytecie VIII: Regionalne Kadry Gospodarki, w Działaniu 8.1.: Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie, w Poddziałaniu 8.1.1.: Wspieranie i rozwój kwalifikacji zawodowych i doradztwo dla przedsiębiorstw, pod tytułem "[...]".
We wniosku określiła cele jakie zamierza osiągnąć realizując zgłoszony projekt. Wskazała w nim również, że opracowany projekt i zgłoszone w nim rozwiązania wynikają z jej wiedzy i znajomości problemów regionalnych [...], w tym z badań przeprowadzonych przez nią w I kwartale 2011r. – wskazujących na [...], szczególnie we wskazanym zakresie ( k 4 wniosku). Wniosek został przyjęty do dofinansowania.
Została podpisana w dniu [...] kwietnia 2012r. umowa o dofinansowanie projektu pomiędzy Województwem [...] a skarżącą. Wniosek o dofinansowanie projektu był integralną częścią umowy ( załącznikiem nr.1- § 1pkt.4 umowy). Nie ulega wątpliwości, że wskazane cele projektu, jak też ich poziomy możliwe do osiągnięcia przez uczestników programu, zostały samodzielnie określone przez skarżącą. Wskazując możliwość ich osiągnięcia skarżąca powoływała się na własne doświadczenia, na znajomość rynku. Niewątpliwie posłużyły one za podstawę pozytywnej oceny wniosku i skierowania go do dofinansowania.
Zatem skoro skarżąca sama określiła, że jest możliwe dokonanie przez nią naboru właściwych uczestników programu, przeprowadzenie szkoleń, poszerzenie kompetencji [...] – w tym uzyskanie [...], to obecne nie może ona oczekiwać odmiennej ich oceny. Nie może być tak, że na użytek oceny zgłoszonego projektu do dofinansowania wskazywane są wysokie, możliwe do osiągnięcia poziomy określonego celu, a potem, bez zaistnienia okoliczności nadzwyczajnych, te same poziomy określonego celu wskazywane są jako niemożliwe do osiągnięcia i niezależne od podmiotu je ustalającego. Takie podejście do sprawy nie znajduje żadnego racjonalnego uzasadnienia.
Skarżąca nie jest nowicjuszem w realizacji projektów dofinansowanych ze środków unijnych. Świadczą o tym ustalenia organu, iż ma ona doświadczenie w realizacji ponad [...] projektów w kraju dofinansowanych ze środków EFS. Zatem musiała mieć świadomość tego, że proponowany projekt jest w pełni możliwy do zrealizowania, a wskazane cele zostaną osiągnięte.
Podkreślić należy, że skarżąca nie wskazała żadnej okoliczności nadzwyczajnej, która wpłynęłaby na brak osiągnięcia ww. celu dotyczącego [...].
Twierdzenie skarżącej, iż nie ma jej winy w tej kwestii nie zasługuje na uwzględnienie. Już samo twierdzenie skarżącej, że "[...]", powoduje, że była to okoliczność do przewidzenia i możliwa do wykluczenia na wcześniejszym etapie, np. poprzez zastosowanie stosownych zapisów umownych między skarżącą, a uczestnikiem programu. To skarżąca dokonywała naboru uczestników wg. własnych zasad. Również skarżąca zawierała z nimi umowy na realizację szkolenia i [...]. Zapisy umów świadczą, że skarżąca zastrzegła sobie zwrot kosztów od uczestnika przy określonym poziomie jego absencji. Nie było żadnych przeszkód aby podobny zapis dotyczył [...]. Takiej motywacji skarżąca nie użyła w stosunku do wybranych przez siebie uczestników programu. Zatem nie można uznać za zasadne twierdzenie skarżącej, iż nie mogła przewidzieć, że [...], przez co nie osiągnięto założonego celu.
Słusznie też organ ustalił, że skarżąca na etapie realizacji projektu nie informowała o wysokim ryzyku nieosiągnięcia celu szczegółowego [...]) , a w konsekwencji również nie podjęła żadnych środków zaradczych.
Wbrew zarzutom skargi ustalenia i rozważania organu są prawidłowe, obszerne i logiczne. Sąd nie znalazł podstaw do uznania zasadności zarzutu o naruszeniu przepisów postępowania z art. 7. art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Nie budzi też wątpliwości sądu wskazanie organu, iż cele EFS to m.in. podniesienie i dostosowanie kwalifikacji i umiejętności osób pracujących do potrzeb regionalnej gospodarki. Projekty EFS finansowane ze środków publicznych mają doprowadzić do realnych zmian na rynku pracy. Dlatego tak istotne jest osiąganie założonych w projektach wskaźników. Według treści umowy o dofinansowanie (§ 3 ust. 1) spółka zobowiązana była do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, a zatem do realizacji wskaźnika dotyczącego liczby osób, które [...]. Wskaźnika tego nie zrealizowała przez co organ był uprawniony na mocy Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków PO KL (rozdz. 3.1.5.1 pkt a) do rozliczenia projektu z zastosowaniem reguły proporcjonalności.
Istotą reguły proporcjonalności jest rozliczenie projektu pod względem finansowym w zależności od stopnia osiągnięcia założeń merytorycznych określonych we wniosku o dofinansowanie projektu, w przypadku nieosiągnięcia celu projektu wyrażonego wskaźnikami produktu lub rezultatu w zależności od założeń wskazanych w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie projektu (rozdz. 3.1.5 pkt 1 Wytycznych).
Kontrolowana decyzja, wbrew zarzutom skargi, zawiera również ustalenia i analizę odnosząca się do charakteru okoliczności, które skutkowały nieosiągnięciem celu szczegółowego projektu. Organ podkreślił, że stosowane w sprawie Wytyczne stanowią, iż "reguła proporcjonalności ma miejsce pod warunkiem, że nieosiągnięcie założeń projektu wynika z przyczyn leżących po stronie beneficjenta, zaś podczas ustalania stopnia nieosiągnięcia założeń merytorycznych projektu podmiot będący stroną umowy bierze pod uwagę m.in. stopień niezrealizowania celu projektu oraz stopień winy lub niedochowania należytej staranności skutkujące nieosiągnięciem ww. założeń, a także charakter kryterium, okoliczności zewnętrzne mające na to wpływ etc.". Niestety w przedmiotowej sprawie nie zaistniały okoliczności zewnętrzne, które wyłączałyby zastosowanie zasady proporcjonalności w stosunku do skarżącej. Działania skarżącej nie były wystarczające, aby osiągnąć w pełni wszystkie wskaźniki w projekcie, które spółka samodzielnie określiła we wniosku o dofinansowanie stanowiącym załącznik do umowy o dofinansowanie.
Dalej organ prawidłowo wskazał, że niezrealizowany wskaźnik odpowiadał za realizację tylko jednego spośród trzech celów szczegółowych projektu. Cel główny projektu w brzmieniu [...]. realizowany był poprzez trzy cele szczegółowe, których pomiaru dokonano w oparciu o następujące wskaźniki:
[...]
Realizacja tego projektu, jak wszystkich w ramach EFS, miała doprowadzić do zmian na rynku pracy. Dlatego istotne było osiągnięcie wskaźników założonych w projekcie.
Słusznie organ uznał, że w świetle polityki EFS znaczenie mają wypracowane rezultaty, a w przedmiotowym przypadku powinno to dotyczyć osiągniecia założonego celu w zakresie uzyskania certyfikatów, co oznaczałoby pokierowanie wsparcia do osób, które realnie go potrzebowały.
W świetle stosowanych w sprawie Wytycznych nie sposób dopatrzyć się podstaw do obniżenia kwoty określonej do zwrotu na wysokość jednej trzeciej części z uwagi na fakt , iż tylko jeden z trzech założonych celów szczególnych nie został osiągnięty.
Powoływane na tę okoliczność inne rozstrzygnięcie organu skierowanego do skarżącej nie stanowi podstawy prawnej do działania w przedmiotowej sprawie. Nie może też stanowić o skuteczności zarzutu nierówności wobec prawa.
Z tych samych względów nie był uzasadniony wniosek dowodowy skarżącej zawarty w skardze. Zgodnie z treścią art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr. 153 poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W przedmiotowej sprawie ustalenia faktyczne są pełne i nie budzą wątpliwości. Zgłoszony wniosek dowodowy na okoliczność treści innej decyzji wydanej w stosunku do skarżącej w innej sprawie, nie mógł być uznany za zasadny.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie jest władny do badania prawidłowości decyzji wydanej w innej sprawie.
Reasumując sąd uznał, że w sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania z art. 8, art. 11 i art. 12 k.p.a., ani przepisów prawa materialnego.
Organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego. Powołując się na naruszenie treści umowy ( § 3) prawidłowo wywiódł, że doszło tym samym do naruszenia art. 184 i 207 ust. 1 pkt.2, ust.9 u.f.p. Prawidłowo też zastosował Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków PO KL (stosowane w sprawie zgodnie z umową – § 3 umowy, rozdz.3.1.5.pkt.1 Wytycznych).
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło