V SA/Wa 355/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi K.C. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] września 2008 r. obywatel N. K.C., wystąpił do Wojewody [...] o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W uzasadnieniu oświadczył, że kształci się w [...] i chciałby kontynuować studia. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2006 r. nr 234, poz. 1694 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) odmówił K.C. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że jako powód ubiegania się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemiec wskazał studia w [...] w P.. Następnie podniesiono, iż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26 sierpnia 2008 r. w sprawie kwot minimalnych, jakie cudzoziemcy powinni posiadać na pokrycie kosztów utrzymania na terytorium RP i powrotu (Dz.U. z 2008 r. nr 163, poz. 1019) cudzoziemiec, który przebywa w Polsce w celu podjęcia lub kontynuacji stacjonarnych studiów wyższych powinien posiadać środki finansowe w wysokości co najmniej 800 zł na każdy miesiąc pobytu lub równowartość tej kwoty w walutach obcych. Ponadto cudzoziemiec jest zobowiązany posiadać bilet powrotny do kraju zamieszkania lub środki finansowe na pokrycie kosztów powrotu do kraju zamieszkania w wysokości stanowiącej równowartość biletu nie mniejsze niż 1) 200 zł, gdy przybył z państwa trzeciego sąsiadującego z RP; 2) 500 zł, gdy przybył z europejskiego państwa trzeciego; 3) 2500 zł gdy przybył z państwa trzeciego nieeuropejskiego lub równowartość tej kwoty w walutach obcych. Wojewoda [...] wyjaśnił, iż ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że cudzoziemiec posiada dwa rachunki bankowe, jeden prowadzony jest w złotówkach, drugi zaś to konto dolarowe. Z historii konta dolarowego wynika, iż w okresie od 7 sierpnia 2008 r., do 8 stycznia 2009 r. na konto czterokrotnie wpłynęły środki pieniężne. W dniu [...] października 2008 r. cudzoziemec otrzymał przelew w wysokości [...] USD. Pieniądze te wnioskodsawca wypłacił tego samego dnia, a następnie wpłacił je na konto złotówkowe. W dniu [...] października 2008 r. na konto wnioskodawcy dokonano wpłaty w wysokości [...] USD. Środki te zostały przez cudzoziemca wypłacone w tym samym dniu. [...] grudnia 2008 r. K.C. otrzymał kolejny przelew w wysokości [...] USD i tego samego dnia wypłacił pieniądze, a następnie [...] grudnia 2008 r. wpłacił [...] zł na konto złotówkowe. W dniu [...] stycznia 2009 r. cudzoziemiec otrzymał przelew w kwocie [...] USD. Sumę tę wypłacił, a następnie wpłacił [...] grudnia 2008 r. na konto złotówkowe. Następnie wnioskodawca wpłacił kwoty w wysokości [...] zł i [...] zł na konto złotówkowe. Organ zaznaczył, że pieniądze te zaraz po wpłacie zostały przez cudzoziemca wypłacone. Z przedstawionej historii rachunku bankowego wynika, iż stan konta na dzień 15 stycznia 2009 r. wynosi 95,33 zł. Wobec powyższego organ podkreślił, iż z dokumentów złożonych przez wnioskodawcę wynika, że posiada on nieregularne wpływy środków finansowych, w różnych wysokościach. Po otrzymaniu pieniędzy wypłaca je w bardzo krótkim czasie, a następnie na jego rachunku bankowym zostają znikome kwoty, z których musi się utrzymywać. Kwot, które pozostają na kontach cudzoziemca w żadnym wypadku nie można uznać za spełniające kryteria wyznaczone przez rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26 sierpnia 2008 r. w sprawie kwot minimalnych. W ocenie organu zainteresowany nie udokumentował, iż posiada wystarczające i regularne wpływy środków finansowych, jak również nie udokumentował źródła pochodzenia środków, które otrzymuje. Wobec powyższego prgan uznał, iz w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach i odmówił wnioskodawcy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Rozpatrując odwołanie wniesione na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., o nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, a jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 16 i art. 53 b ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcie przytoczył treść art. 53 ust. 1 pkt 16 i art. 53 b ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o cudzoziemcach, a dokonując analizy zgromadzonych w sprawie dowodów w pełni podzielił stanowisko organu I instancji wyrażone w decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. Opisując dotychczasowy przebieg postępowania Szef Urzędu podkreślił, że do wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, K.C. dołączył zaświadczenie z [...] z dnia 5 stycznia 2009 r., z którego wynika, że zainteresowany jest studentem III roku Wydziału [...] ww. Szkoły, z przewidywanym terminem ukończenia studiów we wrześniu 2009 r. Następnie organ wyjaśnił, że pismem z dnia 6 maja 2009 r. cudzoziemiec został wezwany do nadesłania oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii m.in., dokumentu potwierdzającego posiadanie wystarczających środków finansowych na pokrycie kosztów utrzymania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz powrotu do kraju pochodzenia. W odpowiedzi zainteresowany nadesłał niepotwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię wyciągu z rachunku bankowego [...] oraz zestawienie wpłat i wypłat. W dniu 17 sierpnia 2009 r. cudzoziemiec został wezwany do sprecyzowania, czego dotyczy ww. zestawienie, a jeśli należy go traktować jako wyciąg z rachunku bankowego - o przesłanie ww. dokumentu w formie sporządzonej przez właściwy oddział operacyjny banku lub w formie dokumentu elektronicznego zawierającego oznaczenia wymagane przepisami prawa. Jednocześnie cudzoziemca wezwano do nadesłania oryginału zaświadczenia dotyczącego kontynuacji studiów (sporządzonego przez właściwą uczelnię). W dniu 14 września 2009 r. zainteresowany przedłożył kserokopię zaświadczenia z 4 sierpnia 2009 r. wydanego przez Uniwersytet [...] w P., z którego wynika, iż zgłosił się on na kurs języka polskiego i uiścił opłatę za cały rok kursu. Wobec powyższego organ wezwał cudzoziemca do dołączenia do akt sprawy oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii ww. zaświadczenia (pismo z 21 września 2009 r.). Wezwanie zostało zwrócone jako niepodjęte w terminie. Ponadto, z dokonanych przez organ ustaleń wynikało, iż cudzoziemiec ukończył już studia licencjackie na Wydziale [...] [...] i nie figuruje na liście studentów. Mając na uwadze powyższe organ wskazał, iż ze zgromadzonych w sprawie dokumentów nie wynika, czy K.C. posiada wystarczające środki finansowe na pokrycie kosztów utrzymania i powrotu, a zatem przyjąć należy, iż cudzoziemiec nie udokumentował, że takie środki posiada. Ponadto, z dokonanych ustaleń wynika, że ustała przesłanka, na którą zainteresowany wskazał we wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, tj. kontynuacja studiów w [...], gdyż ukończył on już studia licencjackie. Co prawda cudzoziemiec załączył do akt sprawy kserokopię kolejnego (nowego) zaświadczenia, tj. z Uniwersytetu [...] w P., jednak – pomimo wezwania – nie nadesłał oryginału ww. dokumentu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący K.C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. wydanej przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zarzucając jej naruszenie przepisów ustawy o cudzoziemcach oraz art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a. W ocenie skarżącego organ II instancji dokonał ustaleń niezgodnych ze stanem rzeczywistym sprawy. Cudzoziemiec wskazał, iż w trakcie postępowania odwoławczego przesłał dokumenty świadczące o posiadaniu przez niego wystarczających środków finansowych oraz potwierdzających, iż kontynuuje studia. Pomimo tego, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie ustosunkował się w żaden sposób do powyższych dokumentów, a tym samym nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ponadto w ocenie skarżącego, Szef Urzędu, wobec wątpliwości związanych z kontynuowaniem przez cudzoziemca studiów wyższych powinien zwrócić się do uczelni wskazanych w trakcie postępowania przez skarżącego z zapytaniem o jego aktualną sytuację jako studenta. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym Wojewódzki Sąd Administracyjny, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), dalej p.p.s.a., w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Badając zaskarżoną decyzję we wskazanym zakresie, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wniesiony środek zaskarżenia nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 53 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który przybywa lub przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu podjęcia lub kontynuacji stacjonarnych studiów wyższy lub stacjonarnych studiów doktoranckich na tym terytorium, zwanych dalej "studiami", także w przypadku gdy podjął studia na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, które zamierza kontynuować lub uzupełnić na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jednoczesnie w myśl art. 53b ust. 1 pkt 1 i 3 ww. ustawy cudzoziemiec, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1, 2, 7, 9, 13, 14, 16-18 oraz w art. 53 a jest obowiązany posiadać ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wystarczające środki finansowe na pokrycie kosztów utrzymania i powrotu w przypadkach, o których mowa w art. 53 ust. 1 pkt 16-18 oraz w art. 53 a pkt 1 lit. a. Z akt sprawy wynika, że K.C. złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej uzasadniając go chęcią kontynuacji studiów podjętych w [...]. Do wniosku skarżący dołączył zaświadczenie z dnia 5 stycznia 2009 r., z którego wynikało, że jest studentem III roku Wydziału [...] ww. Szkoły zaś przewidywany termin ukończenia studiów przypada na wrzesień 2009 r. Wobec powyższego koniecznym zatem stało się wykazanie spełnienia przez cudzoziemca dodatkowych wymogów warunkujących udzielenie mu wnioskowanego zezwolenia, wskazanych w ustawie, w tym m.in. wykazanie, iż posiada środki finansowe na pokrycie kosztów utrzymania i powrotu. Dlatego też pismem z dnia 6 maja 2009 r. Szef Urzędu wezwał K.C. do nadesłania oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii m.in. dokumentu potwierdzającego posiadanie wystarczających środków finansowych na pokrycie kosztów utrzymania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz powrotu do kraju pochodzenia. W dniu 2 czerwca 2009 r. cudzoziemiec nadesłał niepoświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię wyciągu z rachunku bankowego oraz zestawienie wpłat i wypłat. Wobec powyższego pismem z dnia 17 sierpnia 2009 r. zainteresowany został wezwany do sprecyzowania, czego dotyczy ww. zestawienie, a jeśli należy go traktować jako wyciąg z rachunku bankowego o przesłanie ww. dokumentu w formie sporządzonej przez właściwy oddział operacyjny banku lub w formie dokumentu elektronicznego zawierającego oznaczenia wymagane przepisami prawa. Na powyższe wezwanie skarżący nie odpowiedział i nie przedstawił stosownych dokumentów. Następnie pismem z 21 września 2009 r. w związku ze złożoną przez skarżącego kserokopią zaświadczenia wydanego przez Uniwersytet [...] w P. (zaświadczenie z 4 sierpnia 2009 r.) organ ponownie zwrócił się do wnioskodawcy o wyjaśnienie wątpliwości związanych z nadesłanymi dokumentami (poprzez nadesłanie ich oryginałów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii). Na powyższe wezwanie skarżący nie odpowiedział. Mając na uwadze powyższe podkreślić należy, iż skarżący pomimo kilkakrotnego wezwania nie udzielił wyjaśnień odnośnie nadesłanej kserokopii wyciągu z rachunku bankowego oraz nie przedłożył ww. dokumentu w wymaganej formie (sporządzonej przez właściwy oddział operacyjny banku lub w formie dokumentu elektronicznego zawierającego oznaczenia wymagane przepisami prawa). Ponadto, podkreślić należy, że z niewadliwych ustaleń dokonanych przez organ I instancji, na podstawie prawidłowych dokumentów bankowych wynika, że wprawdzie na posiadany przez cudzoziemca rachunek bankowy dokonywane były nieregularne wpłaty, jednakże otrzymywane środki finansowe były w krótkim okresie przez wnioskodawcę wypłacane (również jeszcze tego samego dnia), a stan konta na 15 stycznia 2009 r. wynosił 95,33 zł. W dalszym ciągu zauważyć należy, iż skarżący pomimo wezwania z dnia 17 sierpnia 2009 r. do złożenia oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii zaświadczenia z właściwej uczelni o kontynuacji studiów (k. 35 akt administracyjnych nr [...]) nadesłał kserokopię zaświadczenia z dnia 4 sierpnia 2009 r. wydanego przez Uniwersytet [...] w P., z którego wynika, iż zgłosił się on na kurs języka polskiego i dokonał wpłaty na cały rok kursu, który będzie trwał od dnia 2 października 2009 r. do dnia 13 czerwca 2010 r. Pismem z dnia 21 września 2009 r. wnioskodawca został wezwany do załączenia do akt sprawy oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii ww. zaświadczenia, jednakże wezwanie to – niepojęte w terminie – zostało zwrócone do organu. Wobec powyższego organ słusznie stwierdził, iż nie może ustalić istotnych w sprawie okoliczności, od których zależy przyznanie skarżącemu uprawnienia, w oparciu o dokument mający postać nieuwierzytelnionej kserokopii. Podkreślić bowiem należy, iż kserokopia dokumentu bez potwierdzenia jej zgodności z oryginałem nie jest dowodem, przede wszystkim dlatego, iż gdyż kserokopie dokumentów mogą różnić się w swojej treści od oryginałów i w związku z tym nie mogą stanowić dowodów, na podstawie, których organ dokonuje ustaleń stanu faktycznego. Jak bowiem stwierdził Naczelny Sąd Admninstracyjny w wyroku z dnia 9 września 2008 r. (I OSK 1255/07, LEX nr 498383) "przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dopuszczają możliwość posłużenia się odpisem dokumentu oryginalnego. Jednakże zgodnie z obowiązującym orzecznictwem sądowym kserokopia może korzystać z mocy dokumentu oryginalnego tylko wtedy, gdy jest ona uwierzytelniona. Dokument oryginalny w procesie odtwarzania w drodze kserokopii może ulec sfałszowaniu. Dlatego też dokument w postaci nieuwierzytelnionej kserokopii nie może, zdaniem Sądu, korzystać z mocy dowodowej oryginału dokumentu". Ponadto, w dniu 6 listopada 2009 r. ustalono, iż zainteresowany ukończył studia licencjackie na Wydziale [...] [...] i nie figuruje na liście studentów. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że okoliczność, na którą powoływał się cudzoziemiec - tzn. studia w [...] w dacie wydania decyzji już nie zachodziła. Jednocześnie należy zaznaczyć, iż okoliczność podjęcia przez cudzoziemca nauki na kursie języka polskiego na Uniwersytecie [...] w P. nie mogła zostać uznana za udowodnioną na podstawie nadesłanej przez wnioskodawcę kserokopii zaświadczenia. Cudzoziemiec nie nadesłał jego oryginału ani poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii, mimo, że był do tego wzywany. Mając powyższe względy na uwadze podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 57 ust. 1 pkt 1 związku z art. 53 ust. 1 pkt 16 oraz art. 53 b ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach nie są trafne. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze dotyczących naruszenia przepisów postępowania dowodowego wyjaśnić należy, że art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ustanawia zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Myśl tę rozwija następnie art. 77 § 1 k.p.a., nakładając na organ administracji zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, tj. obejmującego wszystkie jego części składowe, wszystkie środki dowodowe. W ocenie Sądu organy administracji publicznej rozpatrując przedmiotową sprawę, dokonały wszechstronnej analizy zgromadzonych w sprawie dowodów, a dokonana ocena nie narusza zakreślonej w art. 80 k.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów, zatem zarzuty zawarte w skardze, a odnoszące się do naruszenia postępowania administracyjnego w tym zakresie uznać należy za niezasadne. Wyjaśnić w tym miejscu należy, iż uwzględnienie słusznego interesu strony nie może polegać na załatwieniu sprawy w sposób korzystny dla strony wbrew przepisom prawa albo na ocenie sytuacji skarżącego w taki sposób, który pozwoli na przyjęcie, iż skarżący wykazał, że posiada wystarczające środki finansowe na pokrycie kosztów utrzymania i powrotu oraz kontynuuje naukę. Jeżeli cudzoziemiec nie spełnia warunków do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony organ jest zobowiązany do wydania decyzji o odmowie wydania takiego zezwolenia. Nie można również zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji Szef Urzędu wskazał bowiem, iż cudzoziemiec pomimo kierowanych do niego pism (wezwań) nie przedłożył oryginałów dokumentów, a jedynie niepoświadczone za zgodność z oryginałem kserokopie, które – jak już wyżej wskazano – nie mogły korzystać z mocy dowodowej. W tym miejscu należy zaznaczyć, że to na skarżącym ciążył obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące udzielenie wnioskowanego zezwolenia. Zarzut skarżącego, iż Szef Urzędu nie zwrócił się do wskazanych przez cudzoziemca uczelni w celu uzyskania stosownych dokumentów, zmierza w istocie do przerzucenia ciężaru dowodu na organ, który w ocenie zainteresowanego jest zobowiązany do poszukiwania dowodów potwierdzających argumentację strony skarżącej w sytuacji, gdy strona ta dowodów takich nie przedstawiła. Dodać w tym miejscu również należy, że o ile teoretycznie organ mógłby wyręczać stronę i potwierdzać we własnym zakresie, czy kontynuuje ona naukę, to już uzyskanie danych (wyciągów) z kont bankowych spełniających wymogi dokumentu, ze względu na tajemnicę bankową, byłoby całkowicie niewykonalne. Tymczasem spełnienie przesłanki posiadania środków na pokrycie kosztów utrzymania i powrotu jest obligatoryjne, w przypadku starania się o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony ze względu na kontynuację nauki. Omówione względy powodują, że skargę należy uznać za nieuzasadnioną w związku z czym Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. skargę oddalił.