V SA/Wa 355/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Beata Krajewska po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy postanawia: - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji; R. D., w skardze z 26 stycznia 2012 r. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie umorzenia postępowania o nadanie statusu uchodźcy, wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, zgodnie z § 3 wymienionego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi jedna z wymienionych we wskazanym przepisie przesłanek. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 cyt. ustawy sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Przesłanką niezbędną przyznania ochrony tymczasowej jest także możliwość wykonania aktu, którego dotyczy wniosek. Wstrzymanie wykonania jest bowiem bezprzedmiotowe, gdy decyzja nie podlega w ogóle wykonaniu. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2004 r., s. 122). Nie każdy więc akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy zatem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (zob. T. Woś, Postępowanie sądowo-administracyjne, wyd. PWN, Warszawa 1996, s. 147). Oceniając w rozpoznawanej sprawie możliwość wystąpienia niekorzystnych dla strony skutków, wobec wydania aktu umarzającego postępowanie w przedmiocie nadania statusu uchodźcy z uwagi na to, że kolejny wniosek o nadanie tego statusu nie wskazywał nowych okoliczności, zbadać zatem należało nie tyle, czy zaskarżonym aktem nałożono na stronę jakiekolwiek obowiązki, które mogłyby być wykonane w sposób dobrowolny lub przymusowy, ale to, czy ewentualne wstrzymanie wykonania aktu umożliwi realizację uprawnień strony. Innymi słowy, czy wobec zakończenia postępowania administracyjnego sytuacja prawna strony zmieniła się w stosunku do sytuacji prawnej strony istniejącej w trakcie postępowania. Z akt sprawy wynika, że strona skarżąca wystąpiła z czwartym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy w sierpniu 2011 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2011 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy, z uwagi na to, że kolejny wniosek strony skarżącej jest niedopuszczalny, ponieważ złożony jest na tych samych podstawach co poprzedni wniosek. Przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1695 ze zm.), dalej: "ustawa" były wielokrotnie nowelizowane i kwestia znaczenia prawnego oraz skutków prawnych wszczęcia postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy również ulegała zmianie. W stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji złożenie kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie powoduje tych samych skutków prawnych co złożenie pierwszego wniosku o przyznanie statusu uchodźcy. W przypadku, gdy wnioskodawca złożył kolejny wniosek nie stosuje się przepisów art. 33 ust.1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt. 2 i 3 ustawy, zgodnie z którymi w toku postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy nie wydaje się decyzji zobowiązującej do opuszczenia terytorium RP, ani decyzji o wydaleniu, a wszczęcie postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy powoduje z mocy prawa wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia cudzoziemcowi decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy (art. 33 ust. 4 ustawy). Oznacza to, że w przypadku złożenia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie jest przewidziana specjalna ochrona przed wydaleniem, tak jak w przypadku złożenia pierwszego wniosku o przyznanie statusu uchodźcy. Tym samym wstrzymanie wykonania decyzji o umorzeniu postępowania w przedmiocie nadania statusu uchodźcy z uwagi na to, że strona skarżąca złożyła kolejny wniosek, który zawiera te same podstawy co pierwszy wniosek o nadanie statusu uchodźcy nie jest uzasadnione. Strona skarżąca nie wykazała bowiem, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OZ 118/10). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.