V SA/Wa 356/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz- Wóltańska, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2011 r. sprawy ze skargi R. K. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; 1. uchyla rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym piśmie; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz R. K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi z dnia [...] stycznia 2011 r. wniesionej przez R. K. (zwanego dalej: Skarżącym) jest pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] dotyczące odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej. Stan sprawy przedstawia się następująco: Skarżący złożył w dniu [...] lipca 2010 r. w L. Oddziale Regionalnym ARiMR w E. k/L. (dalej: Oddział Regionalny ARiMR) wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania 312 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Pismem z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Oddział Regionalny ARiMR wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku, złożenia poprawnych dokumentów oraz wyjaśnień we wskazanym zakresie – w terminie 21 dni od dnia otrzymania pisma. W dniu [...] października 2010 r. Skarżący złożył w Oddziale Regionalnym ARiMR brakującą dokumentację, zgodnie z wezwaniem, a następnie pismem z dnia [...] listopada 2010 r. wniósł o przywrócenie terminu uzupełnienia ww. dokumentacji dotyczącej obsługi wniosku o przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw". W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż termin uzupełnienia dokumentacji minął [...] października 2010 r., jednakże z uwagi na podaną na kopercie "datę nadania [...].10.2010" Skarżący był przeświadczony, iż termin ten mija [...] listopada 2010 r. Ponadto Skarżący wskazał, iż w dniach od [...] do [...] października 2010 r. przebywał na urlopie poza miejscem zamieszkania. W tym czasie przesyłka polecona została dostarczona pod inny adres niż wskazany we wniosku i na kopercie tj. pod adresem K., [...] S. oraz odebrana przez osobę nieuprawnioną do odbioru tej przesyłki. W związku z powyższym nie można uznać, że przesyłka była skutecznie dostarczona. Skarżący wskazał, iż po powrocie do domu [...] października 2010 r. odebrał przesyłkę, ponieważ widniała data [...] października 2010 r. uznał tę datę za datę doręczenia pisma. Pismem z dnia [...] listopada 2010 r. Oddział Regionalny ARiMR poinformował Skarżącego, że nie został przywrócony termin do dokonania uzupełnienia, złożenia poprawnych dokumentów i złożenia wyjaśnień do wniosku o przyznanie pomocy. W uzasadnieniu wskazano, iż wnioskodawca nie spełnił przesłanek przywrócenia terminu określonych w §22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Następnie pismem z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] poinformowano Skarżącego o odmowie przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w par. 18 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. nr 139, poz. 883 ze zm.). W uzasadnieniu Agencja wskazała, iż beneficjent nie odpowiedział na pismo otrzymane z Agencji – do usunięcia braków formalnych i nie usunął żadnych nieprawidłowości i braków w ciągu 21 dni od dnia doręczenia wezwania/pisma. Skarżący pismem z dnia [...] listopada 2010 r. (data nadania w placówce pocztowej) wezwał Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu wskazał, iż pismo zawierające wezwanie do uzupełnienia wniosku nie zostało mu skutecznie doręczone. Doręczenia dokonano bowiem w dniu [...] października 2010 r. do rąk jego siostry – A. C. – nie pod adresem wnioskodawcy, ale pod adresem K [...],[...], co potwierdza załączony dokument – oświadczenie A. Ponadto A. C. nie jest, ani nigdy nie była w toku postępowania domownikiem zamieszkującym pod wspólnym z wnioskodawcą adresem, w związku z czym doręczenie było bezskuteczne, a termin do uzupełnienia braków formalnych nigdy nie rozpoczął swojego biegu. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pismem z dnia [...] lutego 2011 r. znak [...] poinformował Skarżącego o negatywnym wyniku rozpatrzenia wezwania do usunięcia prawa. W skardze na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] listopada 2010 r. skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości oraz o stwierdzenie uprawnienia do ubiegania się przez Skarżącego o przyznanie wnioskowanej pomocy finansowej i zobowiązanie Agencji do ponownego rozpatrzenia wniosku. Podniósł, iż Agencja, odmawiając przyznania pomocy wobec stwierdzenia, że skarżący usunął braki wniosku po terminie oraz nie przywracając mu tego terminu, naruszyła prawo tj. przepisy §18 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Wezwanie bowiem Skarżącego do uzupełnienia braków zostało dokonane z pogwałceniem zasad proceduralnych Kodeksu postępowania administracyjnego odnośnie doręczeń. Pismo pozostawione zostało siostrze Skarżącego mieszkającej kilka domów dalej, a sam skarżący odebrał je od niej [...] października 2010 r. Tym samym termin 21 – dniowy nie mógł rozpocząć swojego biegu. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ustawy p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie – stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa, v. art. 145 § 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola rozstrzygnięcia zawartego w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] listopada 2010 r. nr [...] dotyczącego odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, dała podstawę do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie to nie mogło się ostać, albowiem zostało wydane z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a. oraz przepisów zawartych w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) – dalej: ustawy z dnia 7 marca 2007 r. oraz w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 139, poz. 883) – dalej rozporządzenie z 17 lipca 2008 r. Podstawę prawną rozstrzygnięcia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawartego w piśmie z dnia [...] listopada 2010 r. stanowił m.in. § 18 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z 17 lipca 2008 r., w myśl którego jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia nieprawidłowości lub braków, o których mowa w ust. 3, nie usunął w terminie żadnych nieprawidłowości lub braków, Agencja nie przyznaje pomocy, o czym informuje wnioskodawcę w formie pisemnej, podając przyczyny nie przyznania pomocy. Zastosowanie wskazanego § 18 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z 17 lipca 2008 r. jest możliwe dopiero w sytuacji nie usunięcia przez wnioskodawcę żadnych nieprawidłowości lub braków wniosku o przyznanie pomocy na skutek jego prawidłowego wezwania, w formie pisemnej, do usunięcia nieprawidłowości lub braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania (§ 18 ust. 3 rozporządzenia z 17 lipca 2008 r.). W myśl art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. pomoc w ramach działania "tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" jest przyznawana na podstawie umowy zawieranej, pod rygorem nieważności w formie pisemnej. Do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. (...) (art. 22 ust. 2 ustawy z 7 marca 2007 r.). Mając powyższe na uwadze podkreślić w tym miejscu należy, iż doręczenie (m.in. wezwania do usunięcia nieprawidłowości lub braków wniosku) musi nastąpić z zachowaniem zasad doręczania pism organu uregulowanych w art. 39-49 Kodeksu postępowania administracyjnego i tylko w przypadku zachowania tych reguł doręczenie będzie skuteczne i będzie wywierało określone skutki prawne. W niniejszej sprawie wydając rozstrzygnięcie w dniu [...] listopada 2010 r. organ przyjął, iż wezwanie do usunięcia nieprawidłowości i braków wniosku o przyznanie pomocy zostało doręczone stronie w dniu [...] października 2010 r., zatem usunięcie braków, poprzez złożenie dokumentów i oświadczeń w dniu [...] października 2010 r. na ww. wezwanie zostało dokonane z uchybieniem zakreślonego - 21 dniowego terminu, co skutkowało odmową przyznania pomocy. Na marginesie wskazać w tym miejscu należy, iż w uzasadnieniu odmowy nie poświęcono nawet jednego słowa kwestii uznania doręczenia zastępczego, jakie miało miejsce przy doręczeniu wezwania z dnia [...] października 2010 r. i uzasadnioną wątpliwość budzi skuteczność tego doręczenia. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych na k. 64 zwrotnego potwierdzenia odbioru nie wynika, czy przesyłkę doręczono do rąk dorosłego domownika, sąsiada czy dozorcy, zatem w jaki zastępczy sposób ją doręczono. Zwrócić przy tym należy uwagę, iż rzeczą organu jest wyegzekwowanie od doręczyciela, aby przesyłki doręczone adresatom za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na odwrocie dowodu doręczenia były szczegółowo i prawidłowo wypełniane. Z dokumentu tego musi jednoznacznie wynikać, w jaki sposób przesyłka została doręczona, w przeciwnym razie doręczenie nie może zostać uznane za skuteczne. Ponadto Sąd pragnie zauważyć, iż Skarżący już w piśmie z dnia [...] listopada 2010 r. (Prośba o przywrócenie terminu k. 85 akt administracyjnych), a następnie w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] listopada 2010 r. wskazywał, iż w okresie od [...] do [...] października 2010 r. przebywał poza miejscem swojego zamieszkania tj. Gmina S., K. Przesyłkę zawierającą wezwanie do usunięcia nieprawidłowości i braków doręczono poza miejscem jego zamieszkania do rąk siostry – A. C., która była osobą nieuprawnioną do odbioru tej przesyłki. Na potrzeby niniejszej sprawy wskazać trzeba, iż stosownie do treści art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 zd. 1 k.p.a.). Na podstawie wskazanego art. 43 możliwe jest tzw. doręczenie zastępcze pisma adresatowi w miejscu - co należy tu podkreślić- jego zamieszkania, ale tylko po spełnieniu pewnych warunków, tj. m.in. adresat musi być nieobecny w mieszkaniu i musi to być nieobecność w czasie samego doręczenia pisma. Okoliczności niniejszej sprawy wskazują na to, że organ nie mógł uznać doręczenia stronie wezwania, w trybie doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 43 k.p.a. za prawidłowe, bowiem siostry Skarżącego nie można było uznać jako dorosłego domownika. Z oświadczenia A. C. znajdującego się wraz z kopią dowodu osobistego w aktach administracyjnych k. 93-94 oraz poświadczenia zameldowania na pobyt stały złożonego przy piśmie procesowym z dnia [...] marca 2001 r. k. 28 akt sądowych wynika, iż siostra Skarżącego od urodzenia zameldowana jest i mieszka pod adresem K. 5, zatem nie może być uznana za dorosłego domownika w domu Skarżącego, który zamieszkuje pod adresem K.1. Doręczenie natomiast korespondencji do rąk sąsiada lub dozorcy wymaga dla swej skuteczności również pozostawienia zawiadomienia dla adresata w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. (art. 43 k.p.a. zd. 2). W orzeczeniu organu brak jest jednak stosownych wyjaśnień w tym zakresie, a w aktach administracyjnych brak jest dowodów potwierdzających spełnienie wskazanego warunku doręczenia zastępczego. Sąd wskazuje, iż doręczenie jest czynnością procesową organu administracji publicznej wywołującą określone skutki prawne przez fakty. Ocena spełnienia się ww. przesłanek doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 43 k.p.a. dokonywana jest w sposób obiektywny i nie ma przy tym znaczenia fakt, iż organ nie ma wpływu na dokonane przez pocztę doręczenie, jak również nieprawidłowe jest żądanie ze strony organu przeprowadzenia przez Skarżącego postępowania reklamacyjnego u doręczyciela. Dlatego okoliczności, na które powołał się organ, uznając skuteczność doręczenia Skarżącemu przedmiotowego wezwania, tj. doręczenie na adres Skarżącego, przez instytucję do tego upoważnioną (Poczta Polska) za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, pokwitowanym w dniu [...] października 2010 r., nie mogły przesądzić o prawidłowości doręczenia. Organy nie wzięły pod uwagę, iż domniemanie doręczenia pisma adresatowi powstaje wówczas, gdy jest pewne, że pismo zostało wręczone jemu lub jednej z osób wymienionych w przepisie art. 43 k.p.a. Reasumując stwierdzić należy, iż czynność doręczenia niezgodna z przepisami K.p.a. jest bezskuteczna. Zatem brak prawidłowego doręczenia wezwania z dnia [...] października 2010 r. adresatowi, tj. w sposób określony w przepisach k.p.a., oznacza, iż bieg terminu do uzupełnienia nieprawidłowości i braków przedmiotowego wniosku nie rozpoczął w ogóle biegu, tym samym nie można było uznać, iż skarżący dokonując uzupełnienia wniosku w dniu [...] października 2010 r. zrobił to z uchybieniem terminu. Tym samym rozstrzygnięcie z [...] listopada 2010 r. odmawiające przyznania pomocy, wskutek uzupełnienia braków wniosku po terminie, należało uznać za wadliwe, oparte na błędnych ustaleniach faktycznych - co do skuteczności i daty doręczenia wezwania z [...] października 2010 r. Z tych wszystkich względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.