V SA/Wa 356/13

WyrokWSA w Warszawie2013-07-24

Skład orzekający: Michał Sowiński, Irena Jakubiec – Kudiura, Krystyna Madalińska- Urbaniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmowna w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne jest zgodna z prawem w sytuacji, gdy nie zachodzi całkowita nieściągalność zadłużenia i nie występują przesłanki uzasadniające umorzenie na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja ZUS odmowna w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne jest prawidłowa, gdyż nie zachodzi całkowita nieściągalność zadłużenia, a skarżący nie wykazał przesłanek uzasadniających umorzenie na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ prawidłowo ocenił sytuację majątkową i zdrowotną skarżącego oraz prawidłowo zastosował uznanie administracyjne, co nie obliguje do umorzenia należności mimo spełnienia przesłanek.
Stan faktyczny
Skarżący C. M. wniósł skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. z listopada 2012 r., która odmówiła umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres 06/2005 - 03/2010 wraz z odsetkami. Skarżący wskazywał na trudną sytuację materialną, stan zdrowia oraz brak wiedzy o obowiązku opłacania składek. Organ ustalił, że skarżący i jego małżonka otrzymują emerytury, posiadają majątek nieruchomy i ruchomy, a wobec zadłużenia prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Organ uznał, że nie zachodzi całkowita nieściągalność zadłużenia i nie ma podstaw do umorzenia należności.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska- Urbaniak (spr.), Protokolant referent - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2013 r. sprawy ze skargi C. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. z dnia ... listopada 2012 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. oddala skargę Przedmiotem skargi C. M. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ, ZUS) z dnia ... listopada 2012 r. nr ... utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia ... września 2012 r. nr ... odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie ... zł, w tym: ... zł - z tytułu nieopłaconych składek za okres 06/2005 r. - 03/2010 r.; ... zł - z tytułu odsetek za zwłokę od w/w składek, naliczonych na dzień 22 września 2011 r. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia 22 września 2011 r. strona zwróciła się do organu o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Wnioskodawca motywował prośbę trudną sytuacją materialną, stanem zdrowia oraz brakiem wiedzy dotyczącej obowiązku odprowadzania składek. Decyzją z dnia ... września 2012 r. ZUS odmówił umorzenia powyższych należności i powołał się na niestwierdzenie całkowitej nieściągalności zadłużenia oraz uznaniowość podjętej decyzji. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia ... listopada 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ ustalił, że jedynym źródłem dochodu wnioskodawcy jest świadczenie emerytalne wypłacane od ...08.1993r. przez Oddział ZUS w P., które przysługuje na stałe. Zgodnie z informacją pozyskaną w dniu 20.08.2012r. z Wydziału Świadczeń Emerytalno-Rentowych Oddziału ZUS w P. aktualna wysokość emerytury wynosi ... zł brutto. Z powyższego świadczenia nie są dokonywane żadne potrącenia. Po uwzględnieniu obowiązkowych obciążeń, tj. składki na ubezpieczenie zdrowotne i zaliczki na podatek dochodowy w łącznej kwocie ... zł do wypłaty pozostaje kwota ... zł. Zgodnie ze złożonym w dniu ...08.2012r. oświadczeniem o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką, która uzyskuje dochód z tytułu wypłacanej przez Oddział ZUS w P. emerytury w wysokości ... zł brutto miesięcznie. Wysokość świadczenia wypłacanego żonie stanowi kwotę ... zł netto miesięcznie. Małżeństwo M. nie ma na utrzymaniu innych osób. Organ ustalił średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego na poziomie ok. ... zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej złożonego w dniu ...08.2012r. wynika, iż stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem kształtują się na poziomie ok. .. zł miesięcznie, w tym: czynsz - ... zł, energia elektryczna - ... zł, woda -... zł, gaz - ... zł, media - ... zł oraz rachunki za telefon - ... zł. Ponadto opłacane są składki na ubezpieczenie grupowe w .... SA w łącznej wysokości kwartalnej - ... zł, tj. ok. ... zł miesięcznie oraz składki z tytułu ubezpieczenia mienia w kwocie ... zł rocznie, jak również składki z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia samochodu OC w kwocie ... zł rocznie, tj. ok. ... zł miesięcznie. Wnioskodawca leczony jest z powodu różnorodnych przewlekłych schorzeń. Również jego małżonka przebywa pod stałą opieką lekarską ze względu na występujące przewlekłe schorzenia. W związku ze stanem zdrowia małżonkowie ponoszą wydatki, których wysokość wnioskodawca określił na kwotę ok. ... zł miesięcznie, w tym zakup leków dla strony - ok. ... zł, zakup leków dla małżonki - ok. ... zł, koszty wizyt u lekarzy specjalistów (3 wizyty rocznie) - ok. ... zł. Ponadto wnioskodawca wskazał, iż w 2012r. poniósł koszty związane z leczeniem stomatologicznym swoim i żony w wysokości ok. ... zł, tj. ok. ... zł miesięcznie oraz koszty za pobyt w sanatorium w okresie od ...06.2012r. do ...06.2012r. w wysokości ... zł. Z powyższych kwot udokumentował jedynie wydatki ponoszone na zakup Icków na kwotę ok. ... zł przedkładając faktury VAT wystawione w dniu ...08.2012r. przez ... w P. oraz koszty pobytu w sanatorium (faktura VAT z dnia ...06.2012r.). Organ wspomniał, że strona wskazała także na koszty związane z remontem mieszkania (wymiana okien, terakota, itp.), naprawą ... samochodu, sprzętu RTV i AGD zakupem biletów MPK, paliwa, kosztów podróży do rodziny zamieszkującej w ..., pomocy w opłacie kursu języka angielskiego dla wnuka oraz innych wydatków życia codziennego. Ustalił też, że poza zadłużeniem z tytułu nieopłaconych składek strona nie posiada żadnych innych zobowiązań i nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej. Na podstawie pisma P. w P. z dnia ...10.2011 r. organ ustalił, iż stronie przysługuje na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego i na dzień ...10.2011 r. nie figurowała w ewidencji dłużników Spółdzielni. Ponadto z informacji z rejestru gruntów i budynków Urzędu Miasta P. wynika, iż wraz z małżonką jest on właścicielem działki o nr ewidencyjnym ... i pow. ... ha wraz z prawem własności do usytuowanego na niej budynku o pow. ... m2. Z informacji uzyskanej w dniu ...09.2011 r. z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynika, iż strona figuruje jako właściciel samochodu osobowego marki ... r. produkcji 1998 r. Organ wskazał, że wnioskodawca zaprzestał trwale prowadzenia działalności gospodarczej, a jedynym jego dochodem obecnie jest emerytura w łącznej wysokości ... zł brutto. Po uwzględnieniu obowiązkowych obciążeń, tj. składki na ubezpieczenie zdrowotne i zaliczki na podatek dochodowy w łącznej kwocie ... zł do wypłaty pozostaje kwota ... zł. Do należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne zostało wdrożone postępowanie egzekucyjne. Dyrektor Oddziału ZUS w P. dokonał zajęcia otrzymywanego świadczenia. Na poczet zaległości będą dokonywane potrącenia w kwocie ... zł. miesięcznie. Na nieruchomościach strony Zakład Ubezpieczeń Społecznych może dokonać zabezpieczenia hipotecznego wierzytelności z tytułu nieopłaconych składek. Wobec powyższego w przypadku braku możliwości dochodzenia zadłużenia z innego majątku nieruchomości te mogą stanowić źródło wyegzekwowania zaległości. Biorąc zatem pod uwagę fakt, iż sytuacja majątkowa strony umożliwia spłatę należności z tytułu składek, czy to w ramach zawartego układu ratalnego, czy też prowadzonych czynności egzekucyjnych, brak jest podstaw dla stwierdzenia całkowitej nieściągalności zadłużenia, a tym samym dla podjęcia pozytywnej decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek w oparciu o art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zdaniem organu strona nie udowodniła także w dostatecznym stopniu, iż opłacenie przedmiotowych należności pozbawiłoby ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Na poparcie wniosku strona nie przedłożyła dokumentów, które uzasadniałyby twierdzenie o wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej. Analiza zebranej w sprawie dokumentacji wskazuje, iż nie istnieje zagrożenie dalszej egzystencji poprzez niezapewnienie minimum socjalnego czyli niezbędnych środków finansowych na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego ustalono na poziomie ok... zł. Dochód ten jest prawie trzykrotnie wyższy od minimum socjalnego ustalonego przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych w grudniu 2011 r. Zgodnie z informacją IPiSS z dnia 29.02.2012r. kwota minimum socjalnego dla dwuosobowego gospodarstwa emeryckiego wynosi 1.639,07 zł, tj. na osobę 819,53 zł. W ocenie organu uzyskiwanie środków finansowych na dotychczasowym poziomie daje możliwości podjęcia spłaty zaległej należności z tytułu składek chociażby w układzie ratalnym bez znacznego wpływu na zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych. W ocenie organu w niniejszej sprawie nie stwierdzono wystąpienia okoliczności, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że poniósł jakieś straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić strone możliwości dalszego prowadzenia działalności. Ponadto należy zaznaczyć, iż działalność gospodarcza uległa likwidacji z dniem ...02.2012r. Omawiana przesłanka znajduje natomiast zastosowanie wówczas, gdy płatnik znalazł się w tak trudnej sytuacji finansowej, iż bezwzględna konieczność uregulowania ciążących na nim zobowiązań mogłaby się wiązać w likwidacją przedsiębiorstwa i w konsekwencji utratą dla rodziny jedynego źródła finansowania. W niniejszym przypadku zadłużenie wobec Zakładu nie powstało w wyniku nadzwyczajnych zdarzeń losowych, a wynika z nie wywiązania się z ustawowego obowiązku opłacania składek. Organ powołał się także na przewidzianą w przepisach uznaniowość podejmowanej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona obszernie przedstawiła historię powstałego zadłużenia. Skarżący wyjaśnił m.in., że jego problem w opłacaniu składek pojawił się z dniem 1 czerwca 2005 r., kiedy to nie przyjęto jego druku NIP-1 w Urzędzie Skarbowym. Wyjaśnił, że od tej daty nie mając formalnego zawieszenia postanowił ograniczyć przychody, by nie płacić składki zdrowotnej. Wskazał, że jego emerytura była zaliczana do tzw. starego portfela (12 lat) i że rozliczał się z podatku w Urzędzie Skarbowym. We wrześniu 2009 r. złożył wymówienie w PZU Życie, a rozwiązanie umowy nastąpiło z dniem 31 stycznia 2010 r. W tym czasie przesyłano na jego konto prowizje, których nie mógł zwrócić do PZU. Wskazał, że brak zgody na umorzenie chociażby częściowe ze strony ZUS jest dlań krzywdzące, a jego warunki życia przemawiają nie tylko za rozłożeniem należności na raty. Przedstawił propozycję częściowego umorzenia długu lub zobowiązania do spłaty tylko należnych składek zdrowotnych, bez odsetek i powstałych kosztów egzekucyjnych (o czym, jak wskazał, nie był informowany). Podniósł, iż jego przychody w rozpatrywanym okresie 2005-2009 na ... miesięcy w ... były niższe, niż należne składki zdrowotne, zaś na ... miesięcy w ... miesiącach były poniżej ... Wskazał, że jego dwunastoletnia emerytura była w tym czasie trochę wyższa niż najniższe miesięczne wynagrodzenie. Podkreślił, że pieniądze były mu potrzebne na pokrycie kosztów studiów ... poza miejscem zamieszkania; pozbył się na 5 lat samochodu, a obecnie używa samochodu piętnastoletniego, podarowanego przez córkę w 2003 r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy Sądy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2012 r., poz. 270 tekst jednolity/; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Z art. 28 ust.2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. nr 205, poz.1585 ze zm.); wynika zasada według której należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem postanowień ust. 3a. Sytuacje całkowitej nieściągalności zostały wyliczone w art. 28 ust. 3 ustawy. Wyliczenie zawarte w przepisie art. 28 ust. 3 ustawy jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2 i 3 zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Od zasady możliwości umorzenia składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności ustawa przewiduje dwa wyjątki. Pierwszy wyjątek został określony w art. 30 ustawy, który stanowi, że przepisów dotyczących możliwości umorzenia należności z tytułu składek nie stosuje się do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, czyli np. do składek pracowników w części przez nich finansowanej. Składek takich (ale nie już nie należności ubocznych) nie można umorzyć. Na mocy art. 32 powyższej ustawy do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Należy wskazać, iż w przypadku skarżącego nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności składek, ponieważ ani naczelnik urzędu skarbowego, ani komornik sądowy nie stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję (art. 28 ust 3 pkt 5 ustawy o sus). Skarżący oraz jego żona otrzymują świadczenia emerytalne, przysługuje im spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz posiadają działkę. Co więcej, jak słusznie zauważył organ, do majątku skarżącego zostało skierowane postępowanie egzekucyjne – Dyrektor Oddziału ZUS w P. dokonał zajęcia otrzymywanego przez skarżącego świadczenia w kwocie 544,77 zł miesięcznie. Na nieruchomościach strony Zakład Ubezpieczeń Społecznych może dokonać zabezpieczenia hipotecznego wierzytelności z tytułu nieopłaconych składek. Drugi wyjątek został opisany w art. 28 ust. 3a. ustawy, który stanowi, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Tym samym ustawodawca dopuścił możliwość umorzenia, pomimo braku całkowitej nieściągalności, należności z tytułu składek tych ubezpieczonych, którzy są równocześnie płatnikami składek. Należy również zauważyć, że szczegółowe zasady umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wymienionych w art.28 ust.3a ustawy zostały określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ( Dz.U. Nr 141, Poz. 1365) dalej: jako rozporządzenie. W myśl § 3 powołanego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Umorzenie może nastąpić w przypadku: 1. gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości prowadzenia działalności; 3. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Jak wynika z akt sprawy organy dokonał oceny wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne pod kątem wystąpienia wyżej wymienionych przesłanek. Zdaniem Sądu organ prawidłowo uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności przewidziane w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń i społecznych (Dz.U.09.205.1585 ze zm.) oraz rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki i Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 ze zm.) bowiem po stronie skarżącego nie istnieją wystarczające, szczególne okoliczności dające podstawę do umorzenia zadłużenia, związane z wykazaniem, że ze względu na stan majątkowy i sytuację zdrowotną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to dla niego zbyt ciężkie skutki. Jak prawidłowo zauważył organ, skarżący nie wykazał jednak wystąpienia przewlekłej choroby lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawiającej go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Z racji wieku oraz występujących chorób pozostaje pod stałą opieką lekarską. Dla wystąpienia powyższej przesłanki konieczne jest jednak nie tylko zaistnienie choroby osoby zobowiązanej, ale również jej skutek w postaci pozbawienia tej osoby możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W przypadku skarżącego powyższa sytuacja nie ma miejsca, gdyż uzyskuje dochód w postaci świadczenia emerytalnego, z którego może być zrealizowanie zadłużenie z tytułu składek. Skarżący nie udowodnił także w dostatecznym stopniu, iż opłacenie należności pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych i nie przedłożył dokumentów uzasadniających twierdzenie o wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Jak wynika z ustaleń organu, dochód rodziny skarżącego jest trzykrotnie wyższy od minimum socjalnego ustalonego przez Instytut Pracy i spraw Socjalnych z grudniu 2011 r., które dla dwuosobowego gospodarstwa emeryckiego wynosi 1639,07 zł. W uzasadnieniu wniosku o umorzenie wskazał, iż nieuregulowanie składek z tytułu prowadzonej działalności związane było z brakiem wiedzy o konieczności ich opłacania. Przedmiotem postępowania w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek nie jest ustalenie kwestii odpowiedzialności lub jej braku za powstałe zadłużenie, lecz zaistnienie w danym przypadku przesłanek uzasadniających umorzenie zaległości. Obowiązkiem osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, będących z tego tytułu płatnikami składek, jest terminowe i w pełnej wysokości opłacanie składek zgodnie z art. 46 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W złożonych pismach podnosi kwestię opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne z kilku tytułów. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących działalność gospodarczą wynika z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27.08.2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2004r. Nr 210 poz.2135 ze zm.). W przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana z każdego tych tytułów odrębnie. Słusznie również organ zauważył, że skarżący nie spełnił jednocześnie dwóch warunków pozwalających na zwolnienie z konieczności opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. W związku z powyższym skarżący był zobowiązany do zgłoszenia się do ubezpieczenia zdrowotnego i opłacania składek. Słusznie w tym kontekście zauważył organ, iż osoba prowadząca działalność gospodarczą nie może uchylić się od obowiązku uregulowania należności składkowych poprzez powołanie się na nieznajomość obowiązujących przepisów prawa. Ponadto z zawartych również w skardze twierdzeń strony wynika, iż świadomie podejmowała ona działania mające na celu uniknięcie obowiązku regulowania składek na ubezpieczenie zdrowotne, ograniczając przychody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Podkreślenia wymaga, że zarówno w przypadku należności, o których mowa w art. 28 ust.2, jak też w art.28 ust.3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych występuje tzw. uznanie administracyjne. Prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, o ile inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu. Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy. Organ orzekający prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, w szczególności sytuację majątkową zobowiązanego i w sposób uzasadniony przyjęły, że w sprawie nie występuje całkowita nieściągalność zadłużenia w rozumieniu przepisów art. 28 ust. 3 ustawy. Wydana decyzja odpowiada przepisowi art.107 §1 K.p.a., a jej uzasadnienie przepisowi art.107 § 3 K.p.a. Z powyższych przyczyn Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło