V SA/Wa 3578/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2016 r. sprawy ze skargi F.U. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... czerwca 2015 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej oddalono skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez F. U. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: Minister) z dnia ... czerwca 2015r. nr ... utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... marca 2015r.o odmowie umorzenia należności w wysokości ... zł. Rozstrzygniecie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu ... października Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. wydał decyzję o ustaleniu F. U. kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w kwocie ... zł. W wyniku odwołania, po rozpoznaniu sprawy, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Krakowie utrzymał w mocy decyzję ustalającą kwotę nienależnie pobranych płatności. Na powyższą decyzję skargę do WSA w Krakowie złożył F.U. Sąd Administracyjny oddalił tę skargę. Pismem z dnia 12 lutego 2015r., uzupełnionym pismem z dnia 16 lutego 2015r. F. U. (dalej:Wnioskodawca) zwrócił się o umorzenie kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich ustalonych decyzją Kierownika BP ARiMR z dnia ... pażdziernika 1014r. Decyzję z dnia ... marca 2015r. Prezes ARiMR odmówił wnioskowanego umorzenia. W rezultacie złożonego odwołania, po ponownym rozpoznaniu sprawy, Minister decyzją z dnia ... czerwca 2015r. utrzymał zaskarżona decyzję w mocy. W jej uzasadnieniu organ wskazał, iż problematykę umarzania na wniosek dłużnika należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej regulują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz.U.Nr 258, poz.1747), (dalej: rozporządzenie). Minister powołał się na art. 54 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) 485/ 2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12. 2013r, str. 549, z póżn. zm.) stanowiący o przypadkach, w których państwa członkowskie mogą zadecydować o zaprzestaniu odzyskiwania. Podał, że zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia, Prezes ARiMR z urzędu umarza należności o ile należność w ramach jednego programu pomocy nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającym niektóre rozporządzenia. Wskazał również, iż na łączną kwotę ... zł składają się Jednolita Płatność Obszarowa w wysokości ... zł i Uzupełniająca Płatność Obszarowa w wysokości ... zł. Ww kwoty przekraczają wartość kwoty 100 euro. Zdaniem organu nie zachodzi tu także przypadek całkowitej nieściągalności i nie zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności (§ 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia). Minister podał, że Wnioskodawca jest właścicielem gruntów o pow. ... ha fizycznych, w tym ... ha użytków rolnych oraz ... ha lasów. Za rok 2014 otrzymał płatności w wysokości odpowiednio ... zł i ... zł. Dochodowość gospodarstwa wynosi ... zł rocznie. Wobec tych danych uznał, iż nie zostały spełnione przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia. W skardze na decyzję Ministra F. U. (dalej: Skarżący) zarzucił organowi, że ocenił jego sytuację majątkową i możliwość spłaty w stosunku do kwoty wynikającej z poszczególnych decyzji każdej osobno tj. ONW i OB. W ramach jednego roku, a żąda się zwrotu łącznie za wszystkie lata. Podkreślił, że otrzymane dopłaty (które teraz musi zwrócić – wynikają z 8 decyzji) wynoszą łącznie za wszystkie lata, ponad ... zł, a zwrot takiej kwoty przekracza jego możliwości. Wskazał, że pieniądze zużył zgodnie z przeznaczeniem, a zawyżony obszar gruntu podał w dobrej wierze, opierając się na danych o wielkości gospodarstwa rolnego z zaświadczenia z Urzędu Gminy. Przedstawił też postanowienie o zawieszeniu postepowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia ... czerwca 2015r. W piśmie procesowym z dnia 15 lutego 2015 r. Skarżący dodatkowo zarzucił, że organy nie podjęły próby oszacowania wartości posiadanych przez Skarżącego gruntów oraz pozostałych składników majątku, co w przypadku badania przesłanki umorzenia należności z § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, jest nieodzowne. Organy abstrakcyjnie odwołały się do średnich cen gruntów ornych w obrocie prywatnym w woj. Małopolskim wg GUS. Błędem jest także nie wzięcie pod uwagę faktu, że wobec Skarżącego toczy się jeszcze kilka postępowań administracyjnych i egzekucyjnych w związku z żądaniem zwrotu nienależnie pobranych płatności przypadających agencjom płatniczym. Tak więc w związku z powyższym Skarżący podnosi zarzut naruszenia art. 7, 77§1, 80, 107§3 k.p.a. i wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga, analizowana w świetle powyższych kryteriów, nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Sąd przypomina, iż problematykę umarzania na wniosek dłużnika należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej regulują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz.U.Nr 258, poz.1747). Zasadnie organy uznały iż nie został spełniony warunek z § 4 ust. 1 rozporządzenia, gdyż należność w ramach jednego programu pomocy nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającym niektóre rozporządzenia. Jak wynika bowiem z materiału dowodowego, na łączną kwotę ... zł składają się Jednolita Płatność Obszarowa w wysokości .... zł i Uzupełniająca Płatność Obszarowa w wysokości ... zł. Ww kwoty przekraczają wartość kwoty 100 euro. Zostało ustalone, że dochodowość roczna gospodarstwa Skarżącego, wg aktualnego stanu, wynosi ... zł ; za rok 2014 otrzymał on płatności w wysokości ... zł oraz ... zł. więc organ przyjął, iż nie została spełniona przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, tj. w postepowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności. Nie można zgodzić się z zarzutem braku prawidłowego ustalenia sytuacji majątkowej Skarżącego, co mogłoby się przekładać na zaistnienie – jak uważa Skarżący – przesłanki z § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia. Należy się zgodzić, że sytuacja materialna Skarżącego jest trudna, jednakże, jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ – wartość nieruchomości w obrocie prywatnym w woj. małopolskim w IV kwartale 2014r. wg. GUS wynosi ok. ... zł , bez uwzględnienia powierzchni lasu. Otrzymał także wskazane wyże dopłaty. Zatem prawidłowe jest przyjęcie przez organ orzekający, że dłużnik posiada majątek podlegający egzekucji o wartości znacznie przekraczającej wysokość zadłużenia i potencjalnych kosztów prowadzenia tej egzekucji. Należy także pamiętać, iż sam fakt znajdowania się dłużnika w trudnej sytuacji materialnej , nie jest przesłanką do umorzenia zgodnie z obowiązującym w tej kwestii rozporządzeniem. Ponadto, prawodawca pozostawił do uznania organu orzekającego rozstrzygnięcie w kwestii umarzania zaległości oraz odsetek. Jest to więc tzw. decyzja uznaniowa, co nie znaczy że może być ona dowolna. Musi być zawsze poprzedzona wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia wraz z ich analizą. Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie zostało to dopełnione. W sprawie nie ma także znaczenia fakt podniesiony przez Skarżącego w skardze, iż dopłaty zostały zużyte zgodnie z przeznaczeniem. WSA nie mógł się w niniejszej sprawie zajmować przyczynami ustalenia kwoty do zwrotu i dobrą wiara rolnika we wskazaniu powierzchni gruntów przy składaniu wniosków o otrzymanie dofinansowania. Te kwestie zostały zbadanie przez organy i sąd administracyjny w innej sprawie, a mianowicie o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Z uwagi na to, że wszystkie zarzuty skargi okazały się niezasadne, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.