V SA/Wa 358/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant: specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2013r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez R. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2012r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2012r o odmowie umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Skarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] marca 2012r. Nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej ,,Prezes ARiMR") ustalił R. D kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w wysokości 81.039,20 zł. Decyzja stała się ostateczna. Wnioskiem z dnia 5.07.2012r R. D. wystąpił do Prezesa ARiMR o umorzenie nienależnie pobranych płatności. Wniosek został uzasadniony niezwykle trudną sytuacją majątkową, zdrowotną i rodzinną. Podniósł również, iż istnieje uzasadnione przypuszczenie, iż w ewentualnym postępowaniu egzekucyjnym wierzyciel nie uzyska żadnej kwoty, a już tym bardziej kwoty wyższej od kosztów dochodzenie i egzekucji należności. Wnioskodawca wskazał, że z uwagi na problemy zdrowotne brak jest pozytywnych prognoz co do możliwości podjęcia przez niego pracy zarobkowej, ponadto na leki wydaje miesięcznie ok. 300 zł., na rehabilitację 3 razy w roku po 600 zł, a na niezbędne wyjazdy nawet do kilku tysięcy złotych. Oświadczył także, że zdecydowaną większość uzyskiwanych z dotacji unijnych środków, przeznaczył na gospodarstwo rolne. Decyzją z dnia [...] lipca 2012r. nr [...] Prezes ARiMR odmówił umorzenia należności. W uzasadnieniu wskazał, że nie wystąpiły tu przesłanki do umorzenia zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz.U. Nr 258 poz. 1747 z 2010r.),dalej:,,rozporzadzenie’’, wskazane w § 3 ust.1 pkt 5,6, § 4 ust.1, § 6 i § 9 tego rozporządzenia. W wyniku złożonego w przepisanym terminie odwołania , po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzja z dnia [...] listopada 2012r. utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. Organ podkreślił, że zgodnie z przepisem § 4 ust. 1 rozporządzenia należność pieniężna umarzana jest z urzędu, o ile należność ta nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania agromoneternego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającym niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 356 z 21.12. 2006r, str. 52 z póżn. zm.). Z przepisu art. 11 w zw. z art. 8 pkt f tego rozporz. wynika, iż kurs wymiany euro to ostatni kurs wyznaczony przez Europejski Bank Centralny przed pierwszym dniem miesiąca, w którym wydana została decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranej płatności. W przedmiotowej sprawie kwota przyznanych płatności wielokrotnie przekroczyła równowartość 100 euro, a należność mogłaby zostać umorzona, jeśli byłaby równa lub mniejsza od kwoty 412,12 zł. Prezes wskazał także, iż zgodnie z § 3 ust.1 pkt 5 krajowego rozporządzenia, może z urzędu umarzać w całości lub w części należności z tytułu wypłacanych przez agencje środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ,,Sekcja Gwarancji’’, Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji oraz krajowych środków publicznych, a także z tytułu zabezpieczeń i kar nieobjętych klasyfikacją budżetową Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich, w przypadku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności. Tymczasem organ wskazał, że Strona jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w miejscowości J.. Nieruchomość ta została zajęta przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w W., który prowadzi postępowanie egzekucyjne, a fakt ten nie wyklucza możliwości wszczęcia administracyjnego postępowania egzekucyjnego do tej samej nieruchomości. Ponadto Prezes podniósł, że zarówno przepis art. 64 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i regulujący koszty egzekucji należności cywilnoprawnych art. 49 ustawy z dnia 29 sierpnia 1999r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. z 2011r. Nr 231, poz. 1376) określają wysokość kosztów egzekucyjnych procentowo, proporcjonalnie do egzekwowanej, czy tez uzyskanej kwoty lub wartości przedmiotów, z których prowadzona jest egzekucja. Składa się na nie opłata manipulacyjne w wysokości 1 % oraz opłata za czynności egzekucyjne w wysokości od 4% do 8% w zależności od rodzaju dokonanego zajęcia w stosunku do egzekwowanej należności. Odnosząc się do zarzutu Strony, że nie uzasadniono w uzasadnieniu pierwszoinstancyjnym braku przesłanek z § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, Prezes wskazał, że Strona uzyskuje środki z dotacji unijnych , że wydaje pieniądze na leki, rehabilitację, wyjazdy, a więc posiada środki oraz nieruchomość, które mogą zostać zajęte przez organ egzekucyjny. Ponadto w uzasadnieniu podkreślono, ze w 2012r. Strona ponownie złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, ONW i rolnośrodowiskowych, a także bierze udział w programie Systemy Jakości Żywności. Ponadto organ stwierdził, że fakt znajdowania się strony w trudnej sytuacji materialnej nie stanowi przesłanki umorzenia kwoty nienależnie pobranych płatności, przewidzianej w rozporządzeniu RM z dnia 21 grudnia 2010r., a także podkreślił, ze agencja płatnicza i Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zobligowani są do ochrony interesów budżetu wspólnotowego, zapobiegania i należytego traktowania każdej nieprawidłowości popełnionej przez beneficjenta pomocy. Wskazał też, że zgodnie z § 6 rozporządzenia, w przypadku gdy zachodzą przesłanki dla umorzenia należności o których mowa w § 3-5 , umorzenie obejmuje także odsetki za zwłokę oraz poniesione koszty dochodzenia należności. W skardze na powyższą decyzję, wniesionej przez R. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucił on decyzji naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności: - art. 7 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie sytuacji materialnej Skarżącego, - art. 8 k.p.a. poprzez nie prowadzenie postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę– pobieżnie wzięto pod uwagę okoliczność, że wnioskodawca oparł wniosek o § 3.1. pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dn.21.12. 2010r w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej polityki Rolnej traktując wniosek wnioskodawcy jakoby był oparty o § 4 tegoż rozporządzenia, - art. 11 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia przesłanek leżących u podstaw podjętej decyzji, zwłaszcza pobieżne odniesienie się do stanowiska strony wyżej wymienionego. - art. 107 § 3 k.p.a.poprzez brak w uzasadnieniu wyczerpującego wyjaśnienia przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia. Rozwijając powyższe zarzuty w motywach skargi, Skarżący ponownie wskazał na swoja ciężką sytuację materialną, na toczące się z jego udziałem sprawy sądowe dotyczące nieruchomości wymienianej przez organ II instancji jako część majątku, która mogłaby być przedmiotem egzekucji, czy przywłaszczenia przez jego córkę kwoty ponad 80.000 zł z dotacji unijnych. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270 - dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Funkcją sądownictwa administracyjnego jest zatem sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Należy na wstępie przypomnieć, że przesłanki do umorzenia zawarte są w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz.U. Nr 258 poz. 1747 z 2010r.), i wskazane w § 3 ust.1 pkt 5,6, § 4 ust.1, § 6 i § 9 tego rozporządzenia. Zgodnie z przepisem § 4 ust. 1 rozporządzenia należność pieniężna umarzana jest z urzędu, o ile należność ta nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania agromoneternego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającym niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 356 z 21.12. 2006r, str. 52 z późn. zm.). Z przepisu art. 11 w zw. z art. 8 pkt f tego rozporz. wynika, iż kurs wymiany euro to ostatni kurs wyznaczony przez Europejski Bank Centralny przed pierwszym dniem miesiąca, w którym wydana została decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranej płatności. W przedmiotowej sprawie kwota przyznanych płatności wielokrotnie przekroczyła równowartość 100 euro, a należność mogłaby zostać umorzona, jeśli byłaby równa lub mniejsza od kwoty 412,12 zł. Należy wskazać także, iż zgodnie z § 3 ust.1 pkt 5 krajowego rozporządzenia, można z urzędu umarzać w całości lub w części należności z tytułu wypłacanych przez agencje środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ,,Sekcja Gwarancji’’, Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji oraz krajowych środków publicznych, a także z tytułu zabezpieczeń i kar nieobjętych klasyfikacją budżetową Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich, w przypadku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności. Tymczasem zostało przez organ ustalone, że Strona jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w miejscowości J. Nieruchomość ta została zajęta przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w W., który prowadzi postępowanie egzekucyjne, a fakt ten nie wyklucza możliwości wszczęcia administracyjnego postępowania egzekucyjnego do tej samej nieruchomości. Zarówno przepis art. 64 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i regulujący koszty egzekucji należności cywilnoprawnych art. 49 ustawy z dnia 29 sierpnia 1999r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. z 2011r. Nr 231, poz. 1376) określają wysokość kosztów egzekucyjnych procentowo, proporcjonalnie do egzekwowanej, czy tez uzyskanej kwoty lub wartości przedmiotów, z których prowadzona jest egzekucja. Składa się na nie opłata manipulacyjne w wysokości 1 % oraz opłata za czynności egzekucyjne w wysokości od 4% do 8% w zależności od rodzaju dokonanego zajęcia w stosunku do egzekwowanej należności. Obecnie prowadzone jest wobec Skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie innych tytułów wykonawczych. Zasadnie organ, zdaniem sądu przyjął, że w przedmiotowej sprawie nie zaszła przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia. Również fakt znajdowania się R. D. w ciężkiej sytuacji materialnej nie stanowi przesłanki do umorzenia kwoty nienależnie pobranych płatności, ustalonych Skarżącemu decyzją Prezesa ARiMR z dnia [...] marca 2012r. Taka bowiem przesłanka nie jest przewidziana jako mogąca spowodować umorzenie należności zgodnie z rozporządzeniem krajowym. Z analizy akt postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ wynika, że zostało ono prawidłowo przeprowadzone i prawidłowo zastosowano przepisy § 4 ust. 1 oraz § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 21 grudnia 2010r. Zasadnie także organ przyjął, że umorzenie odsetek za zwłokę może nastąpić tylko wówczas, gdy zachodzą przesłanki umorzenia należności głównej. Ponadto organ wziął pod uwagę, przy gromadzeniu materiału dowodowego, całość spraw sądowych toczących się wobec Skarżącego. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, wymienione przez Skarżącego zarzuty naruszenia art. 7, 8 11 k.p.a. są nieuprawnione; tak samo niezasadny jest zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zostały wskazane fakty, które organ uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł, a także została szeroko wyjaśniona podstawa prawna z przytoczeniem stosownego przepisu. Decyzja, będąca przedmiotem kontroli sądowej, zawiera wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 107 § 1 k.p.a. Z tych wszystkich względów na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.