V SA/Wa 358/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej; oddala skargę Przedmiotem skargi Województwa [...] jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], podjęte w sprawie sprostowania oczywistej omyłki w uzasadnieniu postanowieniu tegoż Naczelnika z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], wydanego w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec Województwa [...] na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. wystawionego przez Ministra Finansów, obejmującego należności z tytułu wpłaty z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw na 2014 r. za miesiąc grudzień 2014 r. w kwocie należności głównej 53.877.324,50 zł plus odsetki. Tytuł wykonawczy nr [...] został doręczony zobowiązanemu w dniu [...] kwietnia 2015. Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. pełnomocnik Strony wniósł zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, podnosząc nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr [...] oraz wskazując na niespełnienie przez ten tytuł wymogów określonych w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 599). Naczelnik Urzędu Skarbowego W., po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela, postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. W związku z wniesionym przez Stronę zażaleniem, Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Pełnomocnik reprezentujący Województwo [...] wniósł zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie. Postanowieniem z [...] marca 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. nr [...], sprostował z urzędu oczywiste omyłki pisarskie zawarte w uzasadnieniu swojego postanowienia z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], w ten sposób, że na stronie dziewiątej, wiersz 33 zamiast "[...]", wskazał, że powinno być "[...]", na stronie 9 wiersz 35 zamiast "nr [...]" powinno być "nr [...]" oraz na stronie dziewiątej wiersz 41 i na stronie 10 wiersz 14 zamiast "[...] 2014" powinno być "[...] 2014 r." Od powyższego postanowienia pełnomocnik Strony złożył zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisu art. 113 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanawiania i umorzenie postępowania w sprawie sprostowania z urzędu przedmiotowego postanowienia. W ocenie Strony sprostowanie dotyczy zupełnie innego przedmiotu postępowania, co odnosi się do sfery stanu faktycznego danej sprawy. Ponadto stwierdził, że nie bez znaczenia dla kwalifikacji braku możliwości sprostowania stwierdzonych wad postanowienia w trybie art. 113 § 1 k.p.a. jest również fakt, że wady te ujawnione zostały dopiero na etapie postępowania zażaleniowego dotyczącego postanowienia organu I instancji (Naczelnika Urzędu Skarbowego) z dnia [...] lutego 2016 r. w sprawie uznania zarzutów za nieuzasadnione, co ma istotne znaczenie dla rozpoznania zażalenia i jako takie wymaga podjęcia rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym, a nie jego rektyfikacji. Postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] marca 2016 r. W uzasadnieniu swego postanowienia organ odwoławczy przytoczył treść art. 113 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Dyrektor Izby wskazał, że w orzecznictwie sądowym ugruntował się pogląd, że błąd pisarski to widoczne wbrew zamierzeniu organu niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia oraz niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Omyłka pisarska to między innymi widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazów, zwrotów czy daty (np. tak w wyroku NSA z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1439/08). Przy czym istotną cechą błędu lub innej omyłki pozwalającą na zastosowanie sprostowania jest jego oczywistość, którą można stwierdzić porównując treść decyzji z zawartymi w aktach sprawy dokumentami (np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 grudnia 2012 r. sygn. II SA/Kr 1414/12). Zdaniem Dyrektora IS w rozpatrywanej sprawie doszło do oczywistej pomyłki w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...]. Wskazał, że nie można uznać, że przedmiotem sprostowania zawartego w postanowieniu z dnia [...] marca 2016 r. był istotny błąd. W niniejszej sprawie omyłka polegała na podaniu błędnego numeru tytułu wykonawczego, błędnego numeru postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2015 r. oraz miesiąca, którego dotyczył egzekwowany obowiązek. Organ wskazał, że zarówno z sentencji jak i uzasadnienia prostowanego postanowienia jednoznacznie wynika, że zostało ono wydane w sprawie zarzutów wniesionych do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. i odnosi się ono do zaległości strony z tytułu wpłaty z przeznaczeniem na część regionalną subwencji dla województw za grudzień 2014 r. Nie ulega również wątpliwości, że ostateczne stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów nosi numer "[...]" zaś w prostowanym postanowieniu podano numer tego postanowienia różniący się jedną cyfrą i stanowi to oczywistą omyłkę pisarską. Pomyłki te nie mają wpływu na merytoryczną treść rozstrzygnięcia i mogą być prostowane na każdym etapie postępowania, w tym w toku postępowania zażaleniowego. Od powyższego postanowienia Strona wniosła skargę, wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia i o zasądzenie kosztów sądowych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 113 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z oczywistymi omyłkami pisarskimi pomimo tego, że sprostowanie dokonało merytorycznych zmian w treści uzasadnienia postanowienia z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik rozwinął powyższy zarzut i powołał się na liczne orzeczenia sądów administracyjnych, z których wynika, że sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a., nie mogą podlegać błędy i omyłki istotne. Wskazał, że rozbieżności między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem – jak w niniejszej sprawie – należy zakwalifikować do omyłki istotnej. Podkreślił, że instytucja sprostowania nie może być wykorzystywana przez organ administracji publicznej, jako instrument służący konwalidacji popełnionego przez organ błędu proceduralnego. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów prawa postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2016 r., utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z [...] marca 2016 r., którym dokonano sprostowania postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lutego 2016 r. w zakresie: - na stronie dziewiątej, wiersz 33 zamiast "[...]" wpisano "[...]", - na stronie dziewiątej postanowienia wiersz 35 słowa "nr [...]" zmieniono na nr "[...]",oraz - na stronie dziewiątej wiersz 41 i na stronie 10 wiersz 14 "[...] 2014" zastąpiono słowami "[...] 2014 r." Należy wskazać, że podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowił przepis art. 113 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Wprowadzone w powołanym przepisie pojęcia "błędów pisarskich i rachunkowych" oraz innych "oczywistych pomyłek", nie mają swojej ustawowej definicji. W związku z tym, stosując ten przepis, należy mieć na uwadze potoczne znaczenie tych pojęć, a więc takie, jakie jest stosowane w życiu codziennym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 1998 r. sygn. akt SA/Lu 1091/96, niepubl.), jak również znaczenie nadane przez doktrynę i orzecznictwo. W literaturze jak i orzecznictwie co wynika z przytoczonych w zaskarżonym postanowieniu orzeczeń sądów przyjmuje się, że błąd pisarski to "widoczne wbrew zamierzeniu organu niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia albo widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów itp., wskazanie mylnej daty". Z kolei błąd rachunkowy oznacza "omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, np. dodawania lub dzielenia", a inna oczywista omyłka to "co do istoty swojej stojące na równi z błędami pisarskimi lub rachunkowymi omyłki polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną przez organ, a zostało wskazane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słów itp.". Takie rozumienie oczywistej omyłki wskazuje Czesław Martysz w komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego rok wydania 2010. Na gruncie wyżej przedstawionych poglądów, nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że sprostowanie uzasadnienia wydanego postanowienia w zakresie zmiany numeru tytułu wykonawczego, na podstawie którego prowadzona jest egzekucja, miesiąca, którego dotyczy egzekwowane roszczenie, czy błąd w numerze postanowienia w zakresie jednej cyfry stanowi naruszenie art. 113 § 1 k.p.a. Dokonana korekta objęła swym zakresem jedynie fragment uzasadnienia znajdujący się na dziewiątej i w odniesieniu do jednego z błędów na dziesiątej stronie postanowienia z dnia [...] lutego 2016 r. Omyłki, te można i należy zakwalifikować do grupy omyłek "oczywistych". Zasada ta obowiązuje w stosunku do numerów i dat wydania prostowanych decyzji, tym bardziej więc należy stosować ją w zakresie błędów w materii mniej istotnej, a więc w tym wypadku w zakresie nr tytułu wykonawczego, na podstawie którego prowadzona jest egzekucja (zob. wyrok WSA w Warszawie z 3.7.2007 r., VII SA/WA 672/07, Legalis; wyr. WSA w Poznaniu z 13.3.2008 r., III SA/PO 756/07, Legalis) jak również podanego w nim miesiąca, którego dotyczy zobowiązanie. Ponieważ sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji (postanowienia), stąd podstawą klasyfikacji wadliwości aktu administracyjnego jest wpływ wad na treść aktu. Wadliwość istotna musi spowodować uchylenie decyzji (postanowienia) w trybie środków zaskarżenia (zwyczajnych i nadzwyczajnych), natomiast usunięcie wad nieistotnych następuje w trybie rektyfikacji decyzji (postanowienia) - zob. wyrok NSA z dnia 1 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1451/10. W tym miejscu Sąd podkreśla, iż dokonana postanowieniem z [...] marca 2016 r., utrzymanym w mocy zaskarżonym postanowieniem, korekta postanowienia z dnia [...] lutego 2016 r., w żaden sposób nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia, a jego uzasadnienie nie pozostaje z nim w sprzeczności, skoro w jego treści wskazano wielokrotnie w sposób poprawny numer tytułu wykonawczego jak również miesiąc, którego dotyczy określona w tym tytule egzekwowana należność. Jeśli chodzi o numer postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2015 r., to błąd dotyczy jedynie jednej cyfry i jak najbardziej może on zostać zakwalifikowany jako oczywista omyłka. Błędy, które podlegały sprostowaniu wbrew zarzutom skargi, w żadnym razie nie stanowią – odniesienia do "innego przedmiotu postępowania" i nie są istotne. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.