V SA/Wa 364/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2010 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie: wydalenia z terytorium RP; oddala skargę. W dniu [...].08.2009r. Komendant Placówki Straży Granicznej w Z. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wydanie decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej A.K., podnosząc, iż wobec Cudzoziemca zachodzą przesłanki z art. 88 ust. 1 pkt 1, pkt 2 oraz pkt 7 lit. b ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (j.t. Dz.U. z 2006r., Nr 234, poz. 1694 z późn. zm) . Decyzją z dnia [...].08.2009r. Nr [...] Wojewoda [...] powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 88 ust. 1 pkt 1, pkt 2 oraz pkt 7 lit. b ustawy o cudzoziemcach orzekł o wydaleniu A.K. z terytorium Rzeczypospolite] Polskiej. Postanowieniem z dnia [...].09.2009r. [...] Wojewoda [...] orzekł o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności w/w decyzji. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż Cudzoziemiec przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Polski, wykonywał pracę niezgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (j.t Dz. U. z 2008r, Nr 69 poz. 415 ), a także dobrowolnie nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie określonym w decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...].01.2008r. Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].11.2007r. Nr [...], orzekającą o odmowie udzielenia Cudzoziemcowi zgody na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r. Nr 120 poz. 818) oraz zobowiązaniu Strony do opuszczenia Polskiej w terminie 7 dni od dnia otrzymania decyzji i nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Ponadto Wojewoda [...] stwierdził, że wobec Strony nie zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany na podstawie art. 97 ustawy dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Polskiej (Dz.U. z 2006r., Nr 234, poz. 1695 z późn. zm.). Po rozpoznaniu odwołania Cudzoziemca decyzją z dnia [...].11.2009 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że A.K., obywatel [...], został zatrzymany przez funkcjonariuszy Straży Granicznej w dniu [...].08.2009 r. w miejscu zamieszkania. Funkcjonariusze Straży Granicznej ustalili, iż Cudzoziemiec przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu pobytu na terytorium Polski. Ponadto przeprowadzona przez nich w dniu [...].08.2009r. kontrola legalności wykonywania pracy wykazała, iż A.K. pracując na stanowisku prezesa w firmie "A." Sp. z o.o. wykonywał pracę niezgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Dalej organ wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że A.K. 8 lat przebywał na terytorium [...], a następnie od 1995r. przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W dniu [...].12.1995r. Cudzoziemiec wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzją z dnia [...].04.1996r. Minister Spraw Wewnętrznych odmówił mu nadania statusu uchodźcy, a następnie decyzją z dnia [...].07.1998r. po ponownym rozpatrzeniu wniosku utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie. W dniu [...].02.1999r. oraz w dniu [...].12.2001r. A.K. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskami o udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Oba postępowania zakończyły się odmową udzielenia wnioskowanego zezwolenia. Pozytywnym rozstrzygnięciem Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców, zakończył się kolejny wniosek z dnia [...].05.2003r. skierowany do Wojewody [...], w którym Cudzoziemiec powoływał się na fakt zawarcia związku małżeńskiego z obywatelką polską – zezwolenie zostało udzielone z terminem do dnia [...].11.2004 r. W dniu [...].08.2007 r. Cudzoziemiec złożył wniosek do Wojewody [...] o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie z powołaniem się na art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw. Decyzją z dnia [...].11.2007r. Nr [...] Wojewoda [...] odmówił udzielenia Cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia oraz zobowiązał Stronę dopuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 7 dni od dnia otrzymania decyzji i nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja ta w całości została utrzymana w mocy przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, który rozpatrywał odwołanie. Ponieważ Cudzoziemiec nie zastosował się do obowiązku opuszczenia terytorium RP, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].08.2008r. Nr [...], powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 88 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 7 lit b ustawy o cudzoziemcach, orzekł o wydaleniu A.K. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Od powyższego rozstrzygnięcia pełnomocnik Cudzoziemca złożył odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Ponadto w dniu [...].08.2008r. A.K. wystąpił do właściwego organu z kolejnym wnioskiem o nadanie mu statusu uchodźcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z uwagi na powyższe Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...].09.2008r. Nr [...] postanowił uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie w przedmiocie wydalenia. Decyzją z dnia [...].01.2009r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił: rozpatrzeć wniosek A.K. jako oczywiście bezzasadny, odmówić nadania statusu uchodźcy, odmówić udzielenia ochrony uzupełniającej i stwierdzić, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...].06.2009r. utrzymała w mocy powyższe rozstrzygnięcie, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1231/09 oddalił skargę Cudzoziemca. W dniu [...].08.2009 r. Cudzoziemiec złożył do Wojewody [...] wniosek o udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Decyzją z dnia [...].10.2009r. Wojewoda [...] postanowił umorzyć postępowanie w sprawie udzielenie powyższego zezwolenia. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podzielił pogląd organu I instancji, iż w sprawie niniejszej zachodzą przesłanki do wydalenia Cudzoziemca z terytorium RP wskazane wart. 88 ust.1 pkt 1, pkt 2, pkt 4, pkt 7 lit b ustawy cudzoziemcach. W ocenie organu odwoławczego nie zachodzą w sprawie przesłanki określone w art. 89 ust. 1 ustawy, a które powodują niemożność orzeczenia wydalenia lub wykonania już orzeczonego . W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, w przedmiotowej sprawienie nie zachodzą przesłanki do udzielania A.K. zgody na pobyt tolerowany na podstawie art. 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Powoływana w odwołaniu podstawa do udzielenia takiej zgody – grożąca w [...] odpowiedzialność karna za wyjazd z kraju bez odbycia służby wojskowej, nie może być uwzględniona. W pierwszym rzędzie Szef Urzędu wskazał, kwestia dot. obaw przed powrotem do kraju pochodzenia oraz karą za uchylanie się od obowiązku służby wojskowej była już badana podczas postępowań prowadzonych przez Ministra do Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców podczas procedur o nadanie statusu uchodźcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organy te stwierdziły, że nie może ta kwestia stanowić podstawy do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Organ odwoławczy zwrócił też uwagę na fakt, iż wnioskodawca nie unika kontaktów z władzami swojego kraju – np. legitymuje się paszportem wydanym przez Ambasadę [...] w W. Od powyższego rozstrzygnięcia A.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Decyzji zarzucił naruszenie : - art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ; - art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa, - art. 104 ust 1 pkt. 1 ppkt a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP w związku z art.97 ust 1 pkt 1 oraz 1a ww. ustawy poprzez nieuwzględnienie przesłanek udzielenia pobytu tolerowanego. Skarżący podniósł, że decyzja o wydaleniu została wydana oraz wykonana w trybie natychmiastowym mimo, iż złożył wniosek o udzielenie mu zgody na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Podstawą wystąpienia z tym wnioskiem był zamiar zawarcia związku małżeńskiego z obywatelką RP. Wyjaśnił, że z osoba tą pozostaje w konkubinacie od wielu lat, a zawarcie przez nich związku małżeńskiego zostało opóźnione przedłużającą się sprawą rozwodową jego konkubiny, która ostatecznie uzyskała rozwód w listopadzie ubiegłego roku. W ocenie skarżącego fakt długoletniego pozostawania w konkubinacie z obywatelką RP winien stanowi dla organu wydającego decyzję o wydaleniu samodzielną przesłankę do udzielenia pobytu tolerowanego. A.K. podniósł także, stwierdzenie organu wydającego decyzję o braku istnienia podstaw do udzielenia zgody na pobyt tolerowany na podstawie art. 97 ust.1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest całkowicie bezzasadne i świadczące o nieznajomości realiów syryjskich w odniesieniu do przestrzegania praw człowieka przez władze [...]. Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie [...] z dnia [...] mają 2007 roku bezspornie dowodzi, w jego ocenie, że prawa człowieka są w tym kraju łamane notorycznie i na szeroką skalę. Zdaniem Skarżącego organ bezpodstawnie powołuje się na podstawę wydalenia związaną z wykonywaniem pracy bez wymaganego przepisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zezwolenia. Wskazał, że przebywając na terytorium RP nielegalnie nie może uzyskać takiego zezwolenia. W jego ocenie prawo w tym zakresie jest nielogiczne i niemoralne, gdyż z jednej strony zezwala każdemu cudzoziemcowi, także przebywającemu nielegalnie, na założenie spółki prawa handlowego, następnie ZUS i urząd skarbowy pobierają podatki, ale to samo prawo nie daje cudzoziemcowi możliwości uzyskania zezwolenia na pracę w tej spółce i legalizacji pobytu. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie . Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi stwierdzić należy, że jest ona nieuzasadniona . W ocenie Sądu Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w sposób prawidłowy zastosował prawo materialne, w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie, które zostało zakończone wydaniem decyzji zawierającej wszystkie elementy określone w art. 107 k.p.a. Stanowiący podstawę prawną decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2009 r. przepis art. 88 ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 7 lit. b ustawy o cudzoziemcach z dnia 13 czerwca 2003 r. i jednoznacznie stwierdza, iż cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli: - przebywa na tym terytorium bez ważnej wizy, jeżeli jest wymagana, lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na tym terytorium; - wykonywał pracę niezgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy albo podjął działalność gospodarczą niezgodnie z przepisami obowiązującymi w tym zakresie w Rzeczypospolitej Polskiej; - jego dane są wpisane do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, jeżeli wjazd cudzoziemca na to terytorium nastąpi w okresie obowiązywania wpisu; - dobrowolnie nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie określonym w decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Na jego gruncie powstało jednolite orzecznictwo (przykładowo wyrok WSA z dnia 15 maja 2007 r., sygn. VSA/Wa 1794/06 ) stojące na stanowisku, iż artykuł 88 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 128, poz. 1175 ze zm.) należy do kategorii przepisów dla organu wiążących, a to oznacza, że jeżeli ustalony stan faktyczny sprawy odpowiada treści przepisu - skutek jest określony w przepisie, a organ nie ma wyboru, co do treści rozstrzygnięcia. W sprawie niniejszej bezsporne, przyznane przez Skarżącego były okoliczności związane z jego nielegalnym pobytem na terenie Polski oraz wykonywaniem w momencie zatrzymania pracy bez wymaganego zezwolenia. Organ wydając decyzję o wydaleniu Cudzoziemca z terytorium RP miał na względzie, czemu dał wyraz w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, przesłanki negatywne określone w art. 89 ustawy o cudzoziemcach z dnia 13 czerwca 2003 r. oraz rozważył przesłanki z art. 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w szczególności brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń Szefa Urzędu co do braku podstaw do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany. Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, decyzji o wydaleniu cudzoziemca nie wydaje się, a wydanej nie wykonuje, jeżeli zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany na podstawie art. 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. Zgodnie z art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285, z 1995 r. Nr 36, poz. 175, 176 i 177, z 1998 r. Nr 147, poz. 962 oraz z 2002 r. Nr 127, poz. 1084). Należy przypomnieć, że kwestia nieodbycia służby wojskowej w kontekście przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany była przedmiotem oceny zarówno organów administracji, jak też WSA w Warszawie przy okazji rozpatrywania złożonego w dniu wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1231/09 wskazał, że żadne przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany nie istnieją i sytuacja ta nie uległa zmianie. Należy przypomnieć, że sądy administracyjne, w tym Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyrażały pogląd, iż instytucja pobytu tolerowanego nie może służyć unikaniu odpowiedzialności za naruszenia porządku prawnego w kraju pochodzenia. Organ II instancji, w ocenie Sądu, w sposób wyczerpujący w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił dlaczego możliwość poniesienia konsekwencji prawnych za nieodbycie służby wojskowej nie może być uznana za naruszenie Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W zaskarżonym decyzji trafnie przyjęto, że żadna ze wskazanych przez stronę okoliczności (chęć ułożenia sobie życia w Polsce) nie uzasadniają zastosowania dyspozycji tego przepisu. Udzielenie zgody na pobyt tolerowany wiąże się, co do zasady, z ustaleniem, że fundamentalne prawa cudzoziemca byłyby zagrożone w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. Okoliczności wskazujących na tego typu niebezpieczeństwo w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono. Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, omawiany przepis nie może być postrzegany jako ustanawiający obowiązek państwa poszanowania wyboru miejsca zamieszkania cudzoziemców poprzez zapewnienie im legalizacji pobytu ( tak NSA w wyroku z dnia 16 maja 2008 r. II OSK 438/07 Lex nr505306 ) . Za nietrafny należy uznać zarzut Skarżącego, że decyzja o wydaleniu została wydana po złożeniu przez niego wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie w trybie art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Należy podkreślić, że złożenie przez Cudzoziemca wniosku w tym trybie nie legalizuje jego pobytu na terytorium RP i nie może stanowić podstawy do zaniechania prowadzenia postępowania wydaleniowego, co jak wspomniano wyżej, stanowi obowiązek właściwego organu. Jedynie zaistnienie okoliczności wymienionych w art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach może stanowić taką podstawę, a te, jak też wyżej wyjaśniono, nie zachodzą. Nie mogły znaleźć uznania Sądu także wywody skargi na temat "niemoralności" czy też "nielogiczności" przepisów dotyczących uzyskiwania zezwolenia na pracę. Należy wyjaśnić, iż prawo do posiadania udziałów czy też akcji w spółkach prawa handlowego nie musi się łączyć z koniecznością pracy w nich. Każdy cudzoziemiec przed decyzją o zaangażowaniu się w działalność gospodarczą na terytorium Polski, która zasadniczo nie jest reglamentowana, winien rozważyć czy jest to dla niego celowe i możliwe, jeśli nie będzie mógł podjąć pracy . Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż organ dokonał dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, uzasadnił podstawę prawną wskazaną w i dokonując właściwej interpretacji przepisów wydał decyzję zgodną z prawem. Tym samym nie nastąpiło w sprawie naruszenie prawa materialnego oraz prawa procesowego, na co powołuje się strona skarżąca. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało oddalić skargę jako niezasadną.