V SA/Wa 365/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2012 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; oddala skargę Przedmiotem skargi z dnia 27 stycznia 2012 r. wniesionej przez T.S., (zwaną dalej stroną "skarżącą"), jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARIMR) w W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] odmawiająca T.S. przyznania płatności na rok 2009 w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: T.S. złożyła w dniu [...] maja 2009 r. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2009 na podstawie art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008, nr 170, poz. 1051, z późn. zm.). We wniosku T. S. zadeklarowała działki rolne o łącznej powierzchni 81,81 ha do przyznania jednolitej płatności obszarowej - JPO oraz do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych - UPO. W dniu 9 czerwca 2009 r. na podstawie art. 64 § 2 kpa do Skarżącej wystosowane zostało wezwanie do uzupełnienia braków formalnych tj. podpisania wniosku. Wezwanie zostało dwukrotnie awizowane, a następnie zwrócone do nadawcy. W dniu [...] lipca 2009 r. pismem nr [...] wniosek z dnia [...] maja 2009 r. pozostawiono bez rozpoznania. W dniu 16 sierpnia 2009 r. do organu wpłynął wniosek Skarżącej o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych. W dniu [...] sierpnia 2009 r. postanowieniem nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił Skarżącej przywrócenia terminu na uzupełnienie braku formalnego we wniosku. W wyniku złożonego zażalenia na ww. postanowienie, organ odwoławczy w dniu [...] października 2009 r. wydał postanowienie nr [...], w którym utrzymał w mocy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu na uzupełnienie braków wydane przez organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpatrzeniu skargi strony, wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2010r. o sygn. akt V SA/Wa 1970/09 uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające, wydane przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Po przekazaniu sprawy organ I instancji dokonał rozpatrzenia wniosku o przyznanie płatności, uznając tym samym, iż uzupełnienia na nim podpisu dokonano w terminie. W dniu 23 sierpnia 2010 r. na podstawie art. 50 § 1 kpa do Skarżącej wystosowano wezwanie do złożenia wyjaśnień w związku z wykrytym konfliktem kontroli krzyżowej wobec działki ewidencyjnej nr [...] (woj. [...], powiat [...], gmina [...], obręb [...]). W dniu 30 sierpnia 2010 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęła korekta wniosku, do której dołączono kopię umowy dzierżawy gruntów rolnych nr [...] zawartą w dniu [...] listopada 2008 r. pomiędzy T.S. - wydzierżawiającą, a J.M. oraz A. K. - dzierżawcą. W dniu [...] września 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją nr [...] odmówił wnioskodawcy przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych. Powodem odmowy przyznania płatności była różnica procentowa pomiędzy powierzchnią stwierdzoną i zadeklarowaną, przekraczająca 20%. Powierzchnia stwierdzona została ustalona w wyniku przeprowadzenia kontroli administracyjnej, w konsekwencji czego z wniosku wykluczono powierzchnię 17,10 ha działki ewidencyjnej nr [...], ponieważ wnioskodawca nie był jej faktycznym użytkownikiem w roku 2009. W dniu 5 października 2010 r. (data nadania pocztowego) D.S. - reprezentujący Skarżącą złożył odwołanie od wydanej decyzji. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Rozpoznając skargę na ww. decyzję z dnia [...] grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 czerwca 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 427/11 uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą decyzją organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku wyjaśniono, iż organy administracyjne nie uwzględniły wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia 20 kwietnia 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1970/09. Postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. przywrócił termin na usunięcie braków wniosku w sprawie o przyznanie płatności na rok 2009. Decyzją z dnia [...] października 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. odmówił przyznania T.S. jednolitej płatności obszarowej na rok 2009 nakładając przy tym sankcję w wysokości 41.476,03 zł oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych nakładając przy tym sankcję w wysokości 29.162,81 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż w przedmiotowej sprawie doszło do konfliktu kontroli krzyżowej bowiem jak wynika z ustalonego stanu faktycznego T.S. nie była faktycznym użytkownikiem działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych 250/07 i 250/08 na dzień 31 maja 2009 r. Wskazano przy tym, iż użytkownikami tych działek byli A.K. i J.M. Rozpoznając odwołanie T.S. od ww. rozstrzygnięcia organu I instancji Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy stan faktycznych sprawy oraz treść przepisów prawa stanowiących podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy podkreślił powołując się przy tym na art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. nr 170 poz. 1051 ze zm.), iż rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, które kwalifikują się do objęcia tą płatnością zgodnie z treścią przepisu art. 143 b ust. 5 rozporządzenia nr 1782/2003. Zdaniem organu skoro działki ewidencyjne zadeklarowane we wniosku zostały przez T.S. oddane w użytkowanie innemu rolnikowi na podstawie umowy dzierżawy, nie była ona ich użytkownikiem w roku 2009. W zakresie nałożonych sankcji organ wskazał, iż brak jest podstaw do zmiany stanowiska w tym zakresie. Wyjaśniono tutaj, że niewiedza wnioskodawcy w zakresie przepisów regulujących przyznanie płatności, nie jest świadectwem, iż wnioskodawca nie jest winny nieprawidłowości. Pismem z dnia 27 stycznia 2012 r. T.S. wniosła skargę na ww. decyzję organu II instancji wnosząc o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., iż organ nie zastosował się do wcześniejszych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego bowiem, pomimo wcześniejszego uchylenia przez Sąd poprzednich rozstrzygnięć wydanych w sprawie, ponownie odmówiono uwzględnienia złożonego wniosku. Skarżąca wskazała również, iż powoływana przez organ umowa dzierżawy uprawniała wydzierżawiającego czyli Skarżącą do pobierania przedmiotowych dopłat. Zaistniały błąd powstał z winy dzierżawcy a nie wydzierżawiającego, który nie wiedział nic o wnioskach o dopłaty dzierżawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). W oparciu o art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy stosują środki określone w ustawie. Regulacje te określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając argumenty przedstawione w skardze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że nie są one trafne, a w konsekwencji skarga nie jest zasadna, co skutkowało jej oddaleniem. Przede wszystkim wskazać należy, iż stan faktyczny w zakresie zawarcia powoływanej wyżej umowy dzierżawy jest pomiędzy stronami niesporny i nie budzi wątpliwości Sądu. Na wstępie stwierdzić także należy, że prawidłowo ustalony w sprawie stan faktyczny skutkował obowiązkiem organu zastosowania powołanych w zaskarżonej decyzji przepisów prawa. Istotę podejmowanego rozstrzygnięcia stanowiła zdaniem Sądu umowa dzierżawy gruntów rolnych nr 02/08 z dnia 10 listopada 2008 r. zawarta pomiędzy T.S. (wydzierżawiającą) a J.M. i A.K. (dzierżawcami). W świetle prezentowanych stanowisk stron bezsporne jest również, iż na dzień 31 maja 2009 r. skarżąca nie była posiadaczem użytkującym grunty stanowiące przedmiot wniosku. W związku ze złożeniem przez T.S. wniosku o płatności bezpośrednie za 2009 r. konieczne było ustalenie w sprawie czy Skarżąca była faktycznym użytkownikiem gruntów objętych wnioskiem o dopłaty. Okoliczności te zostały wyjaśnione, bowiem w toku postępowania administracyjnego przedłożono umowę dzierżawy gruntów rolnych nr [...] z [...] listopada 2008 r., z której wynika, iż Skarżąca nie była użytkownikiem działek ewidencyjnych nr [...] wskazanych we wniosku o dopłaty na rok 2009, bowiem te wydzierżawione zostały innemu producentowi rolnemu na rok 2009. Okoliczność wydania tych nieruchomości w użytkowanie innemu podmiotowi potwierdziła sama Skarżąca w odwołaniu złożonym w toku postępowania administracyjnego, jak również potwierdził tę okoliczność także dzierżawca A.K. Nie ulega wątpliwości Sądu, iż fakt posiadania działek rolnych i ich faktycznego użytkowania przez dzierżawcę przesądził o konieczności odmowy przyznania T.S. wnioskowanych płatności. Odnosząc się tutaj do stanowiska skarżącej jakoby fakt umieszczenia stosownego zapisu w umowie dzierżawy (§ 10 tej umowy) pozwalał na otrzymywanie wnioskowanych dopłat przez wydzierżawiającego za zgodą dzierżawcy wyjaśnić należy, iż organy administracyjne prawidłowo uznały w tym zakresie pierwszeństwo ustawy przed umową cywilną. Prawidłowo organy powołały się tutaj na treść przepisów art. 7 ust. 1, 2, i 6 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.), określającego zasady przyznawania tych płatności rolnikowi będącemu posiadaczem działek i słusznie wskazano, że chodzi o faktyczne ich użytkowanie przez posiadacza na dzień 31 maja danego roku. W pełni zasadną jest również argumentacja organu wskazująca, iż organy administracyjne nie są właściwe do rozstrzygania sporów cywilnych a przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy związane są treścią stosownych ustaw. Skoro zatem organy zbadały wszystkie przesłanki określone w przepisach regulujących objęte wnioskiem dopłaty, nie można czynić im zarzutu, że nie uwzględniły treści umowy dzierżawy zmieniającej de facto zasadniczą treść przepisu ustawy. Właściwie organ zastosował również treść art. 19 ust. 1 i 2 powoływanej wyżej ustawy, z którego wynika, że płatności obszarowe przyznaje się w drodze decyzji, w której określa się również zmniejszenia płatności obszarowych, w tym także w kolejnych latach, jeżeli zmniejszenia te wynikają z przepisów Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy. Zasadne było również nałożenie sankcji na kolejne lata, jak bowiem wynika z treści art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 dotyczącego zmniejszenia płatności i wykluczenia od płatności w przypadku przekroczenia powierzchni wnioskowanej jeżeli różnica ta przekracza 50% wówczas płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcję w wysokości stwierdzonej różnicy. W świetle powyższego niewątpliwe jest że różnica między obszarem zadeklarowanym przez wnioskodawcę we wniosku a obszarem stwierdzonym wyniosła 100%. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wyjaśnić należy, iż uprzednie rozstrzygnięcia Sądu administracyjnego nie przesądzały o zasadności dochodzonych wnioskiem dopłat. Wyrok z dnia 20 kwietnia 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1970/09 dotyczył odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, a więc jego treść nie odnosiła się w żadnej mierze do oceny złożonego wniosku o dopłaty lecz wyłącznie do kwestii postępowania administracyjnego skutkującego odmową przywrócenia terminu. Podobnie wyrok z dnia 14 czerwca 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 427/11 choć uchylał decyzje w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w istocie spowodowany był naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie uznane zostało za istotne. Podkreślić zatem należy, iż żadne z ww. uprzednio wydanych w sprawie orzeczeń nie zajmowało się kwestią oceny zasadności złożonego przez Skarżącą wniosku. Brak zatem podstaw do przyznania słuszności zarzutu pominięcia przez organy obecnie rozstrzygające w sprawie wytycznych wskazanych w poprzednich wyrokach Sądu. Na koniec podkreślić jeszcze raz należy, że bez znaczenia dla sprawy pozostaje zapis dokonany przez strony w umowie dzierżawy. Wzajemne ustalenie przez strony tej umowy, że płatności przysługiwać będą wydzierżawiającemu, nie może odnieść dla oceny sprawy żadnego skutku, bowiem ustalenia umowne nie mogą zmieniać ustawowych zasad przyznawania płatności. W tym stanie rzeczy uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę