V SA/Wa 3657/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA Monika Kramek, Asesor WSA Joanna Dąbrowska, , Protokolant ref. Agnieszka Kwiecień, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2026r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 11 września 2020 r. nr 18/20 w przedmiocie odmowy uznania za organizację producentów owoców i warzyw oddala skargę. Przedmiotem skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca", "Spółka" lub "Grupa") jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR") z 11 września 2020 r. nr 18/20, utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 8 czerwca 2020 r. nr 9007/673/17/20, w przedmiocie odmowy uznania strony za organizację producentów owoców i warzyw w kategorii produktów lub grup produktów "warzywa". Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Decyzją Marszałka Województwa Kujawsko – Pomorskiego z 30 grudnia 2011 r. znak RG-I-P.7166.2.562.2011 skarżąca została wstępnie uznana za grupę producentów w grupie produktów "warzywa" i zatwierdzono jej plan dochodzenia do uznania na lata 2012 – 2016. W latach 2012 – 2016 skarżąca realizowała plan dochodzenia do uznania. 29 grudnia 2016 r. skarżąca złożyła, do Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w B., wniosek o uznanie za organizację producentów owoców i warzyw. Grupa została skierowana do kontroli w zakresie spełnienia warunków uznania i 3 kwietnia 2017 r. do Oddziału Terenowego ARR wpłynął raport z kontroli na miejscu, przeprowadzonej w okresie 28.02.2017 r. - 30.03.2017 r. W dniu 12 kwietnia 2017 r., do Dyrektora Oddziału Terytorialnego Agencji Rynku Rolnego w B. (dalej: "Dyrektor ARR") wpłynęło pismo Policji z informacją, że pod nadzorem Prokuratury Rejonowej T. prowadzone jest postępowanie w sprawie dążenia do uzyskania nienależnego wsparcia finansowego przez grupę. Dyrektor ARR postanowieniem z 28 kwietnia 2017 r. nr 1/BY/UZN/Z/P zawiesił postępowanie w sprawie uznania grupy producentów owoców i warzyw oraz postanowieniem nr 1/BY/2017/Z/WUZN zawiesił wstępne uznanie grupy producentów owoców i warzyw. W dniu 13 czerwca 2017 r. umorzono dochodzenie w stosunku do strony wobec braku znamion czynu zabronionego. Postanowieniem z 27 lipca 2017 r. nr 222/CE/2017 Dyrektor ARR uchylił w całości postanowienie zawieszające postępowanie administracyjne. Decyzją nr 68/CE/2017 z 27 lipca 2017 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego (dalej: "Prezes ARR") uchylił w całości decyzję o zawieszeniu wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw, i przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. 31 sierpnia 2017 r. Prezes ARR wydał decyzję nr 85/CE/2017, stwierdzającą nieważność decyzji ostatecznej wydanej przez Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego z 30 grudnia 2011 r., znak: RG-I-P.7166.2.56.2.2011, którą dokonano wstępnego uznania grupy dla produktów "warzywa" oraz zatwierdzono plan dochodzenia do uznania. W wyniku rozpoznania odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z 20 kwietnia 2018 r. nr RR.pl.027.30.2017, utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARR z 31 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 lutego 2019 r., sygn. akt: V SA/Wa 1469/18 uchylił decyzję Ministra z 20 kwietnia 2018 r. W dniu 2 lipca 2019 r. spółka została ponownie wpisana do rejestru wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw. 30 października 2019 r. Dyrektor Mazowieckiego OR ARiMR skierował Grupę do kontroli na miejscu w zakresie spełniania przez wstępnie uznaną grupę producentów owoców i warzyw warunków uznania za organizację producentów owoców i warzyw w okresie od 1.01.2017 r. do 30.12.2019 r. W dniu 26 lutego 2020 r. wpłynął raport z czynności kontrolnych nr UOP/OR07/0087/19 z dnia 24.01.2020 r., które zostały przeprowadzone w okresie 12.12.2019 r. – 24.01.2020 r. Decyzją z 8 czerwca 2020 r. nr 9007/673/17/20, Dyrektor Mazowieckiego OR ARiMR odmówił uznania organizacji producentów w kategorii produktów lub grup produktów "warzywa". Po rozpoznaniu odwołania Grupy, Prezes ARiMR decyzją z 11 września 2020 r. nr 8/20, utrzymał w mocy decyzję z 8 czerwca 2020 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżąca w celu uznania za organizację producentów powinna spełnić warunki uznania określone w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1308/2013 oraz rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2017/891, natomiast wstępnie uznana grupa producentów w celu uzyskania uznania za organizację producentów powinna spełnić warunki uznania określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 oraz w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 543/2011. Prezes ARiMR wyjaśnił, że rozstrzygnięcie w sprawie uznania grupy za organizację producentów, winno być wydane na podstawie stanu faktycznego istniejącego na dzień wydawania decyzji w sprawie, a zatem, zastosowanie w tej sprawie znajduje art. 7 lit. e rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2017/891. Prezes ARiMR wskazał, że w raporcie z kontroli, przeprowadzonej w dniach od 28 lutego do 30 marca 2017 r., podano, że część towarów sprzedawanych przez Grupę pochodziła od innych producentów niebędących jej członkami, przy czym raport nie ustalił jednoznacznie wartości WPS. Natomiast z raportu z czynności kontrolnych, przeprowadzonych w dniach od 12 grudnia 2019 r. do 24 stycznia 2020 r., wynika, że Grupa nie wydziela w systemie księgowym sprzedaży produktów pochodzących od jej członków, a tym samym kontrola nie była w stanie wyliczyć wartości WPS osiągniętej przez samych wspólników. Organ odwoławczy ustalił, że Grupa prowadzi zestawienie sprzedaży produktów przez poszczególnych jej członków jedynie w formie pliku w formacie Excel i nie ma odrębnego konta księgowego. Organ powołał się na treść art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, art. 9a ust. 14 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu, oraz art. 24 rozporządzenia delegowanego 2017/89. W ocenie organu odwoławczego prowadzenie księgowości w arkuszu kalkulacyjnym programu Excel, który nie zapewnia automatycznej kontroli ciągłości zapisów nadawania numerów pozycji, czy tez nie pozwala na ustalenie osoby odpowiedzialnej za treść zapisu oraz brak odrębnego konta księgowego stoi w sprzeczności z zasadą wyodrębniania w rachunkowości wszystkich zdarzeń istotnych dla oceny sytuacji majątkowej i finansowej i może podważać rzetelność zamieszczonych w pliku danych. Prezes ARiMR uznał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli nie doszło do ustalenia wartości produktów sprzedanych pochodzących od członków Grupy, wobec czego nie można było potwierdzić, że zostało spełnione jedno z kryteriów uznania, o jakim mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 września 2013 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw i ich zrzeszeń oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2017 r. poz. 1823); dalej jako "rozporządzenie z 19 września 2013 r.". W skardze na decyzję Prezesa ARiMR z 11 września 2020 r., złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z ewidencji księgowej spółki za rok 2015 oraz 2016, zawierającej wyodrębnione konta dotyczące sprzedaży towarów nabytych od członków skarżącej i towarów nabytych od nie-członków. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 7 lit e w zw. z art. 11 pkt 1 w zw. z art. 24 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z 13 marca 2017 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (zwanego dalej "rozporządzeniem delegowanym 2017/891") poprzez ich bezzasadne zastosowanie w sprawie, mimo że zgodnie z treścią przepisu przejściowego tj. art. 80 ust. 3 tego rozporządzenia "W odniesieniu do grup producentów utworzonych zgodnie z art. 125e rozporządzenia (WE) nr 1234/2007 skreślone przepisy rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011, o których mowa w art. 79 niniejszego rozporządzenia, mają nadal zastosowanie, dopóki te grupy producentów nie zostaną uznane za organizacje producentów lub zainteresowane państwo członkowskie nie odzyska pomocy wypłaconej na podstawie art. 116 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011."; 2) art. 7 lit. e w zw. z art. 11 pkt 1 w zw. z art. 24 rozporządzenia delegowanego 2017/891, poprzez ich bezzasadne zastosowanie w sprawie, mimo że to rozporządzenie weszło w życie 1 czerwca 2017 r., a zatem nie może mieć zastosowania do wniosku o uznanie, który został złożony 29 grudnia 2016 r.; 3) art. 7 lit. e w zw. z art. 11 pkt 1 w zw. z art. 24 rozporządzenia delegowanego 2017/891, poprzez ich bezzasadne zastosowanie, mimo że to rozporządzenie weszło w życie 1 czerwca 2017 r., a zatem organ nie można skarżącej zarzucać, iż w 2015 r. nie spełniała obowiązku posiadania "scentralizowanej rachunkowość opartej na kosztach i systemu fakturowania zgody z prawem krajowym", którego obowiązek posiadania wynika z rozporządzenia, które weszło w życie dopiero w 2017 r. (byłoby to niezgodne chociażby z zasadami logiki); 4) art. 7 lit. e w zw. z art. 11 pkt 1 zw. z art. 24 rozporządzenia delegowanego 2017/891, poprzez ich bezzasadne zastosowanie w sprawie, mimo że z samego uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż wobec wstępnie uznanej grupy zastosowanie winno mieć rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 oraz rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 (vide: strona 4 zaskarżonej decyzji, drugi akapit); 5) § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 19 września 2013 roku, poprzez bezzasadne uznanie, iż grupa nie spełnia warunku określonego w tym przepisie; 6) § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z 19 września 2013 r. w zw. z art. art.152, art. 153, art. 154 ust. 1 oraz art. 160 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 671, ze zm.), poprzez bezpodstawne uznanie, iż skarżąca nie spełnia jakiegokolwiek warunku określonego w tych przepisach, w tym poprzez bezpodstawne uznanie, iż brak posiadania "scentralizowanej rachunkowość opartej na kosztach i systemu fakturowania zgodnego z prawem krajowym" stanowi o niespełnieniu przesłanek ustanowionych w § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z 19 września 2013 r.; 7) § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 19 września 2013 r., poprzez bezzasadne uznanie, iż Grupa nie spełnia warunku określonego w tym przepisie; 8) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia strony przez organ II instancji o możliwości zapoznania się z aktami postępowania i wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji przez organ II instancji, co uniemożliwiło skarżącej wypowiedzenie się co do zgromadzonego w sprawie materiały dowodowego, w tym do złożenia wniosków dowodowych; 9) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym faktur sprzedażowych (dokumentujących sprzedaż warzyw od członków do grupy) niemożliwym było wyliczenie "wartości WPS osiągniętej jedynie przez samych wspólników" (vide: strona 5 uzasadnienia decyzji), mimo że na podstawie tych faktur można z łatwością wyliczyć wartość produktów wytworzonych przez producentów; 10) art. 80 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. oraz 75 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż na podstawie zestawienia w formie pliku excel nie można było wyliczyć "wartości WPS osiągniętej jedynie przez samych wspólników" (vide: strona 5 uzasadnienia decyzji organu I instancji), mimo że na podstawie tego zestawienia można z łatwością wyliczyć wartość produktów wytworzonych przez producentów w 2015 r. a dowodem w postępowaniu administracyjnym może być "wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem", a zatem również zestawienie w pliku excel przedstawione przez skarżącą może być dowodem w niniejszej sprawie; 11) art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a., ponieważ organy administracyjne nie informowały skarżącej, iż w związku z wejściem w życie rozporządzenia delegowanego 2017/891, zaistniał obowiązek posiadania "scentralizowanej rachunkowość opartej na kosztach i systemu fakturowania zgody z prawem krajowym"; 12) art. 7 lit e rozporządzenia delegowanego 2017/891 w związku z art. 8 ust. 1 ustawy o rachunkowości z 29 września 1994 r., poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, iż skarżąca nie posiada system fakturowania "zgodnego z prawem krajowym", albo że nie posiadała takiego systemu w 2015 r.; 13) art. 7 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i niezwrócenie się do skarżącej o przedstawienie ewentualnych dodatkowych dowodów na okoliczność wartość produktów sprzedawanych pochodzących od członków grupy w 2015 r.; 14) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, a przede wszystkim pominięcie przy dokonywaniu ustaleń faktycznych faktur sprzedażowych od członków na rzecz skarżącej; 15) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak odniesienia się przez organ II instancji do zarzutów zawartych w odwołaniu oraz poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, a jedynie poprzestanie na przytoczeniu przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie. WSA w Warszawie, wyrokiem z dnia 13 grudnia 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 2205/20, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 8 czerwca 2021 r. Rozpoznając sprawę w następstwie skargi kasacyjnej Prezesa ARiMR Naczelny Sąd Administracyjny Wyrokiem z 25 września 2025 r., sygn. akt I GSK 1442/22 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. NSA wskazał, iż WSA nie uwzględnił w swoich wywodach prawnych przepisów rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 a w szczególności art. 135 ust. 2 lit. f) tego aktu który należy powiązać z obowiązkiem spełniania celów organizacji (art. 152 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013) i spełniania kryteriów uznania (art.154 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013), czyli koncentracją sprzedaży określonych produktów, stabilizacją rynku, prowadzeniem działalności o określonej wielkości, a także możliwością łatwej i rzetelnej weryfikacji przedmiotowych aspektów. WSA powinien także rozważyć jakie znaczenie dla wykładni tych uregulowań ma to, że obowiązki zostały doprecyzowane w przepisach tytułu II (organizacje producentów) rozdziału I (wymogi i uznawanie) sekcji 2 (kryteria uznania oraz inne wymogi) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891. Jak również mieć na względzie regulację zawartą w art. 59 ust. 1 ww. rozporządzenia. Należy też mieć na uwadze, że kryterium uznania organizacji producentów polegające na prowadzeniu scentralizowanej księgowości zostało powtórzone w art. 7 lit. e) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891. Dopiero kompleksowa interpretacja w pierwszej kolejności art. 153 ust. 2 lit. f Rozporządzenia 1308/2013, a następnie przepisów krajowych pozwoli na stwierdzenie czy stan faktyczny ustalony przez organ w zakresie wartości produktów sprzedanych pochodzących od członków grupy był ustalony w sposób prawidłowy czy też – jak stwierdzono obecnie przedwcześnie – z przekroczeniem granic swobody oceny dowodów. Innymi słowy, w toku ponownego rozpoznania sprawy, przy uwzględnieniu powyższego stanowiska NSA, należy powtórnie ocenić zaniechanie dopuszczenia przez organ dowodu z nieautoryzowanego zestawienia sprzedaży produktów przez poszczególnych członków grupy w formie pliku arkusza kalkulacyjnego na okoliczność możliwości ustalenia wartości produktów sprzedanych pochodzących od członków grupy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie podnosi organ, że z art. 154 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 wynika jednoznacznie, że kryteria uznania za organizację producentów powinny być spełnione bezpośrednio przed rozpoznaniem wniosku o uznanie, a nie kilka lat wstecz. Państwa członkowskie posiadają uprawnienie do określenia wysokości obrotu i nie posiadają upoważnienia do dowolnego określania okresu referencyjnego. Ze względu na cele organizacji producentów, które zostały określone w art. 152 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, dane muszą obrazować stan jak najbardziej zbliżony do aktualnego na dzień uznania, a nie – stan z przeszłości. To trafne stanowisko organu ma oparcie w przepisach dotyczących uznania. Przepisy wymagają bowiem, aby organizacja spełniała warunki uznania na bieżąco, a nie tylko w przeszłości, ponieważ status ten ma skutki prawne i finansowe na bieżąco. Kryteria uznania dotyczą bieżącej działalności organizacji, a nie jej historii z kilku lat wstecz, dlatego ocena musi opierać się na aktualnych danych. NSA zauważył przy tym, iż na gruncie tej sprawy (w dniu 2 lipca 2019 r. spółka została ponownie wpisana do rejestru wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw) ustalanie stanu faktycznego na podstawie danych o znaczeniu już tylko historycznym, a nie na danych aktualnych nie jest uzasadnione, ponieważ uznanie musi być oparte na aktualnej sytuacji wnioskującego podmiotu. Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a." sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Stosownie do przepisu art. 190 p.p.s.a. wykładnia prawa - ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że WSA jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do wykładni - oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Przez wykładnię - ocenę prawną, o której mowa w art. 190 p.p.s.a. rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję tej oceny. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia jego wadliwości, np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Niewątpliwie wskazana wykładnia – ocena prawna to osąd o prawnej wartości sprawy i może ona dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2014 r. II GSK 1602/12, Lex nr 145763). Mając na względzie powyższe, podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie WSA w Warszawie związany jest wykładnią prawa zawartą w wyroku NSA z dnia 25 września 2025 r., sygn. akt I GSK 1442/22. Rozpoznając sprawę ponownie – skutkiem tego wyroku - Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż NSA wyjaśnił, że z art. 154 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 wynika jednoznacznie, iż kryteria uznania za organizację producentów powinny być spełnione bezpośrednio przed rozpoznaniem wniosku o uznanie, a nie kilka lat wstecz. Państwa członkowskie posiadają uprawnienie do określenia wysokości obrotu i nie posiadają upoważnienia do dowolnego określania okresu referencyjnego. Ze względu na cele organizacji producentów, które zostały określone w art. 152 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, dane muszą obrazować stan jak najbardziej zbliżony do aktualnego na dzień uznania, a nie – stan z przeszłości. Jako nietrafne ocenić należy zatem stanowisko Spółki zaprezentowane w piśmie procesowym z 4 lutego 2026 r., iż nie można uznać za prawidłowe stanowiska organu, iż kryteria uznania za grupę producentów powinny być spełnione bezpośrednio przed rozpoznaniem wniosku, a nie "kilka lat wstecz", gdyż obowiązek taki nie wynika z art. 154 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013. NSA zauważył przy tym, iż stanowisko organu w zakresie wykładni art. 154 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 ma oparcie w przepisach dotyczących uznania. Przepisy wymagają bowiem, aby organizacja spełniała warunki uznania na bieżąco, a nie tylko w przeszłości, ponieważ status ten ma skutki prawne i finansowe na bieżąco. Kryteria uznania dotyczą bieżącej działalności organizacji, a nie jej historii z kilku lat wstecz, dlatego ocena musi opierać się na aktualnych danych. Odnosząc się natomiast do kwestii dopuszczalności przeprowadzenie dowodu z nieautoryzowanego zestawienia sprzedaży produktów przez poszczególnych członków grupy w formie pliku arkusza kalkulacyjnego na okoliczność spełniania kryteriów uznania organizacji producentów owoców i warzyw, w tym możliwości ustalenia wartości produktów sprzedanych pochodzących od członków grupy, NSA wyjaśnił, że WSA nie uwzględnił w swoich wywodach prawnych przepisów rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, a w szczególności art. 135 ust. 2 lit. f) tego aktu, który należy powiązać z obowiązkiem spełniania celów organizacji (art. 152 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013) i spełniania kryteriów uznania (art. 154 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013), czyli koncentracją sprzedaży określonych produktów, stabilizacją rynku, prowadzeniem działalności o określonej wielkości, a także możliwością łatwej i rzetelnej weryfikacji przedmiotowych aspektów. WSA powinien także rozważyć jakie znaczenie dla wykładni tych uregulowań ma to, że obowiązki zostały doprecyzowane w przepisach tytułu II (organizacje producentów) rozdziału I (wymogi i uznawanie) sekcji 2 (kryteria uznania oraz inne wymogi) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891. Jak również mieć na względzie regulację zawartą w art. 59 ust. 1 ww. rozporządzenia. Ponadto, kryterium uznania organizacji producentów polegające na prowadzeniu scentralizowanej księgowości zostało powtórzone w art. 7 lit. e) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891. Wskazać w powyższym kontekście należy, iż z art. 153 ust. 2 lit. f) rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 wynika, że na organizacji producentów spoczywa obowiązek prowadzenia rachunkowości niezbędnej dla funkcjonowania organizacji. Należy podzielić stanowisko Prezesa ARiMR, iż obowiązku tego nie można ograniczać do realizacji celów obowiązujących w każdym państwie członkowskim, czyli umożliwienia oceny sytuacji ekonomicznej i fiskalnej, lecz należy wiązać z obowiązkiem spełniania celów organizacji (art. 152 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013) i spełniania kryteriów uznania (art. 154 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013), czyli koncentracją sprzedaży określonych produktów, stabilizacją rynku, prowadzeniem działalności o określonej wielkości, a także możliwością łatwej i rzetelnej weryfikacji przedmiotowych aspektów. Powyższe obowiązki zostały doprecyzowane w przepisach tytułu II (organizacje producentów) rozdziału I (wymogi i uznawanie) sekcji 2 (kryteria uznania oraz inne wymogi) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891. Ze względu na regulację zawartą w art. 59 ust. 1 ww. rozporządzenia na szczególną uwagę zasługują kryteria uznania określone w art. 5 (minimalna wielkość), art. 7 (minimalna struktura w tym scentralizowana księgowość), art. 11 ust. 1 i 2 (koncentracja podaży i wprowadzanie do obrotu produktów przede wszystkim swoich członków) oraz art. 17 (demokratyczna odpowiedzialność). Spełnianie kryterium scentralizowanej księgowości pozwala nie tylko na audyt ekonomiczny (art. 24 ww. rozporządzenia), ale także weryfikację innych kryteriów uznania. Urządzenia księgowe wraz z przynależnymi kartotekami i dowodami księgowymi pozwalają na ustalenie całkowitej ilości produktów wyprodukowanych przez poszczególnych członków oraz ilości i wartości sprzedaży tych produktów. Powyższe dane stanowią materiał do oceny czy organizacja spełnia kryteria uznania określone w art. 5 i art. 11 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891, z uwzględnieniem ilości, które mogą być przeznaczone na potrzeby własne albo wprowadzanie do obrotu bezpośrednio. Wyżej wskazane przepisy regulujące kryteria uznania organizacji producentów owoców i warzyw należy zakwalifikować jako przepisy szczególne, które uniemożliwiają dopuszczenie dowolnych dowodów w rozumieniu art. 75 § 1 zdanie pierwsze k.p.a. Dotyczy to w szczególności nieautoryzowanych zestawień tworzonych w oparciu o niezidentyfikowane zasady i dane. Podkreślenia wymaga, iż obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepisy rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 częściowo różniły się od przepisów rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011. Z art. 24 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/892 wynika jednoznacznie, że kontrola odnośnie spełniania kryteriów uznania organizacji producentów powinna być przeprowadzona przed uznaniem, a nie po zakończeniu okresu realizacji PDU. Weryfikacja kryteriów uznania regulowanych przepisami dawnymi lub w oparciu o nieaktualne dane, mogłaby skutkować uznaniem za organizację producentów podmiotu, który nie spełnia kryteriów uznania ustanowionych przepisami nowszymi. Zasadne jest zatem stanowisko organu odwoławczego, iż skoro rozpoznanie wniosku o uznanie organizacji producentów miało miejsce w roku 2020, to weryfikowane powinny być dane z okresu 2017-2019, a nie z okresu 2014-2016. Należy podkreślić, iż postanowienia ustawy o rachunkowości mają charakter ogólny, a zatem ich stosowanie wymaga uwzględnienia specyfiki danego podmiotu i rodzaju prowadzonej działalności. Dostosowanie do specyfiki podmiotu polega m.in. na stworzeniu odpowiedniego dla danego podmiotu zakładowego planu kont, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3) lit. a) ustawy o rachunkowości ("Jednostka powinna posiadać dokumentację opisującą w języku polskim przyjęte przez nią zasady (politykę) rachunkowości, a w szczególności: a) dotyczące sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym co najmniej zakładowego planu kont, ustalającego wykaz kont księgi głównej, przyjęte zasady klasyfikacji zdarzeń, zasady prowadzenia kont ksiąg pomocniczych oraz ich powiązania z kontami księgi głównej"). Konieczność prowadzenia rachunkowości, jako kryterium uznania, i to z uwzględnieniem specyfiki danego rodzaju podmiotów, wynika także wprost z art. 153 ust. 2 lit. f) rozporządzenia (UE) nr 1308/2013. Zatem system księgowy organizacji producentów nie tylko musi odpowiadać wymogom stawianym generalnie w prawie krajowym, lecz także musi być dostosowany do specyfiki działalności organizacji producentów i umożliwiać uzyskiwanie sprawozdań istotnych m.in. z punktu widzenia kryteriów uznania. W myśl art. 7 lit. e) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 "Państwa członkowskie kontrolują, czy organizacje producentów posiadają do dyspozycji personel, infrastrukturę oraz wyposażenie niezbędne do spełnienia wymogów ustanowionych w art. 152, 154 i 160 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 oraz do zapewnienia ich funkcjonowania w zakresie podstawowych zadań, w szczególności w odniesieniu do: f) scentralizowanej rachunkowości opartej na kosztach i systemu fakturowania zgodnych z prawem krajowym". Pojęcie scentralizowanej rachunkowości nie może być przy tym utożsamiane z powieleniem obowiązku prowadzenia rachunkowości. Skoro regulacja prawna i kryteria uznania odnoszą się nie tylko do podmiotu uznanego za organizację producentów, lecz także do członków tej organizacji (w tym - wynikające z art. 160 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 ("Statut organizacji producentów w sektorze owoców i warzyw wymaga od ich członków będących producentami wprowadzania całej odnośnej produkcji do obrotu poprzez organizację producentów") - ograniczenie w dysponowaniu zebranymi owocami lub warzywami), to przedmiotowa centralizacja musi być pojmowana jako nałożenie także na członków organizacji producentów obowiązków w zakresie ewidencjonowania zbiorów w celu wykazania realizacji powyższego obowiązku, a także wyliczenia wartości produkcji sprzedanej, o której mowa w art. 8 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 ("Na potrzeby art. 154 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 wartość lub wielkość produkcji zbywalnej obliczana jest na tej samej podstawie co wartość produkcji sprzedanej ustanowiona w art. 22 i 23 niniejszego rozporządzenia."). Zatem część dokumentów źródłowych (odnośnie ilości wytworzonych produktów) musi pochodzić od członków organizacji. Ponadto, obowiązek ustalenia wartości produkcji sprzedanej, stanowiącej odrębne kryterium uznania organizacji producentów, wynika z art. 22 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 "Wartość produkcji sprzedanej danej organizacji producentów oblicza się na podstawie produkcji samej organizacji producentów oraz jej członków będących producentami i obejmuje ona wyłącznie produkcję tych owoców i warzyw, w odniesieniu do których organizacja producentów została uznana", a także możliwość indywidualnego rozliczenia z każdym członkiem organizacji z tytułu uzyskanej ceny sprzedaży produktów tego członka. W świetle powyższych ustaleń, trafnie wywiódł Prezes ARiMR, iż w kontrolowanej sprawie aktualizuje się obowiązek określony w art. 17 ust. 2 pkt 1) ustawy o rachunkowości ("Kierownik jednostki, uwzględniając rodzaj i wartość poszczególnych grup rzeczowych składników aktywów obrotowych posiadanych przez jednostkę, podejmuje decyzję o stosowaniu jednej z następujących metod prowadzenia kont ksiąg pomocniczych dla tych grup składników: 1) ewidencję ilościowo-wartościową, w której dla każdego składnika ujmuje się obroty i stany w jednostkach naturalnych i pieniężnych;") odnośnie rodzaju prowadzonej metody ewidencji. Obowiązek zaprowadzenia ewidencji ilościowo-wartościowej musi znajdować odbicie w urządzeniu księgowym, a ściślej w zakładowym planie kont. Dopiero w oparciu o księgę rachunkową prowadzoną według wyżej opisanych reguł możliwe jest wygenerowanie sprawozdania pozwalającego ocenić czy organizacja producentów spełnia kryteria uznania, a także ewentualnie przestrzeganie ograniczeń określonych w art. 12 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 ("Jeżeli statut grupy producentów na to zezwala i jeżeli jest to zgodne z warunkami określonymi przez dane państwo członkowskie i daną grupę producentów, jej członkowie będący producentami mogą: a) sprzedawać produkty bezpośrednio w gospodarstwach lub poza nimi konsumentom na ich własne potrzeby; b) wprowadzać do obrotu - we własnym zakresie lub za pośrednictwem innej organizacji producentów wyznaczonej przez ich własną organizację producentów - produkty, których ilości lub wartość mają charakter marginalny w porównaniu do wielkości produkcji zbywalnej danego produktu ich własnej organizacji; c) wprowadzać do obrotu - we własnym zakresie lub za pośrednictwem innej organizacji producentów wyznaczonej przez ich własną organizację producentów, produkty, które ze względu na ich charakter lub ze względu na ograniczoną wielkość produkcji lub wartości producentów będących członkami, zwykle nie są objęte działalnością handlową danej organizacji producentów."). Należy wskazać, iż zgodnie z art. 24 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/891 państwa członkowskie gwarantują, że organizacje producentów przestrzegają krajowych standardów rachunkowości opartej na kosztach, które umożliwiają niezależnym audytorom szybką identyfikację, sprawdzenie i poświadczenie ich wydatków i dochodów. Zacytowany przepis został ulokowany w sekcji poświęconej regulacji wartości produkcji sprzedanej i odnosi się do jednego z kryteriów uznania organizacji producentów. Z przedmiotowego przepisu wynika, że celem prowadzenia rachunkowości przez organizację producentów jest zapewnienie możliwości szybkiego wygenerowania sprawozdania pozwalającego na ocenę m.in. wartości produkcji sprzedanej, który ze względu na zastosowaną politykę rachunkowości ma charakter wiarygodny i weryfikowalny. Zatem, jak trafnie zauważył organ odwoławczy, sposób prowadzenia rachunkowości przez organizację producentów, w tym zakładowego planu kont, nie może być uznany za pozostawiony dowolnemu uznaniu zarządu spółki, gdyż jest określony przepisami prawa. Zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/892 przed przyznaniem uznania organizacji producentów lub zrzeszeniu organizacji producentów na podstawie art. 154 ust. 4 lit. a) lub art. 156 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 państwa członkowskie przeprowadzają kontrolę administracyjną i kontrolę na miejscu w odniesieniu do organizacji producentów lub zrzeszenia organizacji producentów w celu sprawdzenia zgodności z kryteriami uznania. Trafnie przyjął zatem organ odwoławczy, iż ocenę spełnienia kryteriów uznania można opierać wyłącznie na materiale dowodowym zgromadzonym w toku kontroli, a więc musi on powstać przed wydaniem decyzji w przedmiocie uznania organizacji producentów. Ustalenia okoliczności faktycznych zostały prawidłowo dokonane przede wszystkim na podstawie dowodu z raportu z czynności kontrolnych nr UOP/OR07/0087/19 z 24 stycznia 2020 r., które miały miejsce w okresie od 12 grudnia 2019 r. do 24 stycznia 2020 r. W załączniku nr 1 do raportu wskazano, iż kontrola fizyczna wykazała, że system księgowania nie pozwala w sposób nie budzący wątpliwości zidentyfikować sprzedaż produktów pochodzącą od członków (karta 1008 akt adm.). Załącznikiem nr 5 do raportu były plany kont na lata 2017-2019 (karta 1009 akt adm.). W świetle zarówno art. 103 w zw. z art. 143 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011, jak również art. 28 w zw. z art. 24 ust. 1 w zw. z art. 34 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/892, powyższy dokument ma charakter urzędowy, z którym łączą się określone walory dowodowe. Taki zakres postępowania dowodowego i wyjaśniającego, w ocenie Sądu, jest wystarczający dla dokonania prawidłowych ustaleń na relewantną prawnie okoliczność braku posiadania przez Spółkę wyodrębnionych kont, które pozwalałyby na ocenę spełnienia kryterium uznania odnoszącego się do wielkości produkcji i sprzedaży produktu, ze względu na który skarżąca domaga się uznania za organizację producentów. Istotnym jest, że skarżąca Spółka nie wskazuje, jakie jeszcze działania organ mógł podjąć i jakie dowody pozyskać na tę okoliczność, tym bardziej, że sama Spółka w trakcie postępowania administracyjnego takich dowodów nie zaoferowała. Należy zauważyć, iż w odwołaniu Spółka wskazała, iż ani w 2015 ani w 2016 roku nie miała obowiązku posiadania scentralizowanej rachunkowości opartej na kosztach i systemu fakturowania, zgodnie z prawem krajowym (karta 1060 akt adm.). Samo więc twierdzenie o pozbawieniu Spółki czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym jest gołosłowne. Gdyby Spółka dysponowała jakimiś dowodami, to z pewnością by je przedłożyła. Dowodu takiego nie mogą również stanowić, dołączone do pisma procesowego z 1 lipca 2021 r., wydruki sporządzone przy pomocy programu księgowego – wersja z roku 2021, które zostały opatrzone datami programu księgowego z lat 2014-2016, ale nie posiadają żadnej autoryzacji, ani potwierdzenia, że są to wpisy rzeczywiste i ostateczne, a nie projektowane. Organ I instancji nie podjął rozstrzygnięcia w oparciu o dowody i okoliczności nieznane Spółce. Dlatego nie mógł odnieść skutku zarzut braku zawiadomienia Spółki przed wydaniem zaskarżonej decyzji o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Spółka, poza sformułowaniem tego zarzutu, nie wykazała związku przyczynowego między tym naruszeniem a treścią decyzji. Tymczasem samo naruszenie prawa procesowego nie jest wystarczające do uwzględnienia skargi, konieczne jest wykazanie, że gdyby nie to naruszenie treść decyzji mogłaby być inna. Nieuprawniony jest zarzut naruszenia art. 79a § 1 i 2 k.p.a. Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), która weszła w życie z dniem 1 czerwca 2017 r., do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1. W kontrolowanej sprawie postępowanie zostało wszczęte wnioskiem Spółki z 29 grudnia 2016 r., dlatego też art. 79a k.p.a., który został dodany na mocy nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego z 7 kwietnia 2017 r., nie mógł znaleźć zastosowania w sprawie. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.