V SA/Wa 3691/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA -Janusz Zajda, Sędzia WSA -Danuta Dopierała, Sędzia WSA -Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Protokolant -Piotr Kraczowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2005 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji; - oddala skargę - Dnia [...] lipca 1996 r. Dyrektor Urzędu Celnego w R. decyzją zawartą w dowodzie odprawy celnej przywozowej DOC nr[...] dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym silnik z podzespołami do samochodu marki [...]. Dnia [...] lipca 1996 r. Dyrektor Urzędu Celnego w W. decyzją zawartą w DOC nr [...] dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym nadwozie do samochodu ww. marki. W wyniku powtórnej weryfikacji akt sprawy ujawniono, że z dopuszczonych do obrotu na polskim obszarze celnym części zmontowano pojazd samochodowy marki [...] , który został zarejestrowany na nazwisko J.O. i następnie dopuszczony do ruchu. Wobec tego Dyrektor Urzędu Celnego w W. postanowieniem z dnia 15 kwietnia 1998 r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną (zawartą w DOC nr [...]). Natomiast Dyrektor Urzędu Celnego w R., po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia [...] maja 1998 r., decyzją nr [...] z dnia[...] czerwca 1998 r. uchylił swoją decyzję zawartą w dowodzie odprawy celnej DOC nr [...] i przekazał sprawę do rozpatrzenia przez Dyrektora Urzędu Celnego w W.. W dniu [...] lipca 1998 r. Dyrektor Urzędu Celnego w W. wydał decyzję nr [...], którą uchylił decyzję zawartą w DOC nr [...] i dokonał wymiaru należności celnych, prawidłowego dla rozmontowanego (nie zmontowanego) pojazdu samochodowego, objętego kodem [...]. Dnia 28 lipca 1998 r. J.O. złożył odwołanie od ww. decyzji. (uzupełnione pismem z dnia 7 czerwca 2000 r.). Postanowieniem nr [...]z dnia [...] sierpnia 2000 r. Prezes GUC pozostawił bez rozpatrzenia to odwołanie z powodu uchybienia 14-dniowego terminu do jego wniesienia. Na powyższe postanowienie J.O. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 27 lutego 2001 r. sygn. akt V SA 2922/00, sąd oddalił skargę. Dnia 15 marca 2001 r. pełnomocnik J. O. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora UrzęduCelnego w W. nr [...]z dnia [...] lipca 1998 r., powołując się na przesłankę rażącego naruszenia prawa przez organ celny. Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2001 r. Prezes GUC odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji organu I instancji z uwagi na uchybienie rocznego terminu, o którym mowa w art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej. Po rozpatrzeniu odwołania Prezes GUC decyzją nr [...] z dnia [...] maja 201 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na decyzję organu II instancji z dnia [...] maja 2001 r. strona wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 28 lutego 2002 r. sygn. akt V SA 1574/01 sąd uchylił zaskarżoną decyzję nr [...]z dnia [...] maja 2001 r. z powodu naruszenia przez organ II instancji przepisu art. 130 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej (niewyłączenie pracownika od rozstrzygania w postępowaniu odwoławczym). Rozpoznając ponownie odwołanie od decyzji z dnia[...]marca 2001 r. Dyrektor Izby Celnej w W. stanął na stanowisku, iż odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji znajduje uzasadnienie w art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej. Względy formalne, tj. uchybienie terminu do złożenia wniosku, zwalnia od jego merytorycznego badania. W wyniku rozpoznania skargi J. O. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił powyższą decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z [...] marca 2001r. NSA wskazał, iż ustawą z dnia 10 kwietnia 1999 r. o zmianie ustawy Kodeks celny (Dz.U. Nr 40, poz. 402) dodany został przepis art. 2652, który wszedł w życie 21 maja 1999 r. Zgodnie z tym przepisem, po upływie 3 lat od dnia powstania długu celnego organ celny nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawię stwierdzenia nieważności decyzji. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2002 r. sygn. FPS 7/02 wyrażono następujący pogląd, który skład orzekający podzielił : "W stosunku do postępowań zakończonych decyzją ostateczną termin 3-letni należy liczyć od dnia wejścia w życie art. 2652 Kodeksu celnego, gdyż przepis ten zawiera samodzielne uregulowanie, niezależnie od treści przepisów Ordynacji podatkowej. Należy uznać, że niezależnie od regulacji zawartej w Ordynacji, strony postępowania celnego nie utraciły prawa do żądania stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, a zmiana Kodeksu celnego zawiera jedynie późniejsze w stosunku do Ordynacji uregulowanie szczegółowe w zakresie prawa celnego. W przeciwnym wypadku naruszona zostałaby zawarta w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasada równości obywateli wobec prawa, gdyż tylko w oparciu o arbitralną decyzję ustawodawcy, w tym samym czasie do postępowań celnych stosowane byłyby różne terminy do wniesienia żądania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej". Z powyższego zaś wynika, że skarżący zachował termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, a tym samym organ orzekający zobligowany jest do merytorycznego rozpoznania sprawy. Decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. nr [...] z dnia [...].07.1998r. Po rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia [...].10.2004r. nr [...]utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Dyrektor wskazał, iż rażące naruszenie prawa (na tę przesłankę powołuje się Strona w swoim wniosku z dnia 15.03.2001r.) w myśl utrwalonego już orzecznictwa sądów, w tym również Sądu Najwyższego, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa (stanowiącego odpowiednik art.247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej ) zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej oczywistej sprzeczności z treścią przepisów prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, iż owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Zdaniem organu odwoławczego decyzja wymiarowa z dnia [...].07.1998r. nie narusza prawa rażąco, w związku z czym nie ma podstawy prawnej do stwierdzenia jej nieważności. Na powyższą decyzję J. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając jej niewłaściwą interpretację art. 166 Ordynacji podatkowej. W ocenie Skarżącego Dyrektor Urzędu Celnego w W.rażąco naruszył prawo poprzez niewydanie postanowienia o połączeniu spraw przed wydaniem decyzji o uznaniu zgłoszeń celnych za nieprawidłowe. Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważy co następuje : Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym zakresie Sąd uznał że zarzuty skarżącej nie są trafne. W pierwszym rzędzie należy zgodzić się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Celnej, że przy wydaniu decyzji z [...]..07.1998r. nie doszło do naruszenia art. 166 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten normuje łączne rozpoznanie w ramach jednego postępowania spraw różnych osób w ramach tzw. współuczestnictwa formalnego i nie ma zastosowania do połączenia w jedno postępowań dotyczących jednej osoby. Sąd podziela także wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko organu celnego, że decyzja z [...]..07.1998r. nie narusza prawa w sposób rażący. Sam Skarżący nie kwestionuje faktu, że sprowadzone części do samochodu [...] ( nadwozie i silnik ) pochodziły z jednego samochodu i następnie zostały zmontowane ponownie w jeden pojazd. Organy celne miały więc pełne podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w konsekwencji uchylenia decyzji zawartych w dowodach odpraw celnych przywozowych. Pojęcie rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1pkt 3 Ordynacji podatkowej doczekało się bogatego orzecznictwa oraz piśmiennictwa ( zwłaszcza dotyczy to odpowiednika cyt. przepisu w kodeksie postępowania administracyjnego - art. 156 § 1 pkt 2 ). Pojęcie to rozumiane jest szeroko, bo składają się na nie przepisy prawa materialnego i procesowego oraz przepisy charakterze ustrojowym i kompetencyjnym. Można wobec tego stwierdzić, że chodzi o wszystkie normy prawne regulujące działanie administracji publicznej w indywidualnych sprawach, niezależnie od tego z jakich przepisów prawa są one wywodzone. Muszą to być jednak wady o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Można powiedzieć, że czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie następuje w odniesieniu nie do stanu prawnego sprawy i jego elementów, lecz jak gdyby do ich kontratypów, do zanegowanych w całości lub w części treści przepisów regulujących stan prawny sprawy. ( tak B.Adamiak / J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C.H.Beck 6.wydanie str. 725-730 ). Po wznowieniu postępowania doszło co prawda do istotnego naruszenia prawa, ale dotyczy to decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w R. z [...].06.1998r. W decyzji tej organ celny uchylił swoją decyzję wydaną w Oddziale Celnym w S. i zawartą w dowodzie odprawy celnej przywozowej nr [...] z dnia [...] lipca 1996r. i orzekł o przekazaniu sprawy do rozpatrzenia przez Dyrektora Urzędu Celnego w W. Organ jako podstawę prawną powołał art. 245 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Jednak w wymienionym przepisie brak jest podstaw do takiego rozstrzygnięcia - zgodnie bowiem z jego treścią organ celny po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową , jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie. Należy jednak zauważyć, że decyzja ta jest odrębnym aktem administracyjnym i podlegała odrębnemu zaskarżeniu. Ze środka tego J.O. nie skorzystał. Nie złożył również wniosku o stwierdzenie nieważności w/w decyzji. W sytuacji, gdy decyzja powyższa została uchylona, Dyrektor Urzędu Celnego w W.- po uprzednim uchyleniu swojej decyzji zawartej w dowodzie odprawy celnej przywozowej z [...].07.1996r. - miał pełne podstawy do zmiany nazwy towaru, jego kodu taryfy i kwoty cła . Wady decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w R. w żaden sposób nie wpływają na poprawność rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z [...] .07.1998r. objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności. W konkluzji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga, jako niezasadna, podlega oddaleniu.