V SA/Wa 370/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Mirosława Pindelska po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowa stwierdzenia nieważności decyzji wymierzającej karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego[...] w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] Pismem z 28 stycznia 2016 r. M. M. (dalej jako: "skarżący", "wnioskodawca" lub "strona"), zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] grudnia 2015 r. nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wymierzającej karę pieniężną w wysokości [...] zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Autor skargi wniósł jednocześnie o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], wskazując iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż skarżący nie jest w stanie sfinansować kary pieniężnej w kwocie [...] zł a bezskuteczność przepisów ustawy o grach hazardowych jest przesłanką do stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W świetle art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Przy czym chodzi tu o szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. O możliwości przyznania ochrony na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. decyduje to czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w graniach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona strony przed skutkami o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy zatem rozważyć jakie skutki prawne i faktyczne może wywołać objęta wnioskiem o wstrzymanie decyzja. Powołany art. 61 § 3 p.p.s.a. rozszerza możliwość wstrzymywania zaskarżonych aktów, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Użyte w jego treści sformułowanie "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 p.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i 135 p.p.s.a., które regulują zakres sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Należy więc stwierdzić, że terminy "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne. W związku z tym art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt FPS 12/99 (ONSA 2001, nr 1, poz. 7), stwierdzając, że określenie "we wszystkich postępowaniach" użyte w art. 29 ustawy o NSA oznaczało, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie, mogą być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc odrębnych postępowaniach prowadzonych "w granicach danej sprawy". Dotyczy to zatem zarówno postępowań zaliczanych do trybu głównego, jak i postępowań należących do trybu nadzwyczajnego. Przepis art. 61 p.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 roku, GZ 138/2004). Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 roku, FZ 496/2004). To wnioskujący ma więc obowiązek dokładnego przytoczenia okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie Sądu, które także musi dokładnie wskazywać przyczyny wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub aktu. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi zostać zatem w sposób dostateczny uzasadniony, tj. należy wskazać na okoliczności, z których wynikałoby, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (tak: J. P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 188, również postanowienie NSA z 30 listopada 2004 r., GZ 120/04). Tymczasem wniosek złożony w niniejszej sprawie nie zawiera w tym względzie dostatecznego uzasadnienia. Skarżący wskazał jedynie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia Mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż nie jest w stanie sfinansować kary pieniężnej w kwocie [...] zł. Nie zobrazował jednak okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną. Obowiązkiem wnioskodawcy było uprawdopodobnienie, że na skutek egzekucji kary pieniężnej grozi Mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Tego jednak skarżący nie wykazał. W tym miejscu wskazać wypada, iż w orzecznictwie przyjmuje się, że obowiązek uregulowania należności w każdym przypadku, niezależnie od zamożności podatnika, łączy się z obniżeniem jego dochodu, co może niewątpliwie pogorszyć jego sytuację finansową, ale nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków. Te przesłanki mają bowiem swe następstwo jeżeli powstała szkoda nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, nie będzie możliwe przywrócenie wcześniejszego stanu rzeczy lub przywrócenie do stanu poprzedniego będzie możliwe, ale po długim czasie oraz przy dużych nakładach. Warto również przypomnieć prezentowany w orzecznictwie pogląd, iż rodzaj nałożonego przez decyzję obowiązku, nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne z natury rzeczy przecież odwracalnego (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt. GZ 138/04). Z wyłożonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji postanowienia.