V SA/Wa 3702/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-03-15
Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu według nieobowiązującego już wzoru, bez wymaganej klauzuli o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie i bez dokumentu potwierdzającego uprawnienie do reprezentacji strony, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega pozostawieniu bez rozpoznania, jeżeli nie został złożony na obowiązującym urzędowym formularzu, nie zawiera wymaganej klauzuli o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie, a strona nie wykazała uprawnienia do reprezentowania podmiotu składającego wniosek. Niespełnienie tych wymogów formalnych, mimo wezwania sądu, skutkuje brakiem możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu według nieobowiązującego już wzoru. Sąd wezwał spółkę do złożenia wniosku na aktualnym formularzu oraz do przedstawienia dokumentu potwierdzającego uprawnienie do reprezentacji spółki przez prezesa zarządu. Spółka ponownie złożyła wniosek na starym formularzu i nie przedstawiła wymaganego dokumentu. Wcześniej skarga spółki została odrzucona z powodu braku wykazania uprawnienia do jej podpisania przez prezesa zarządu.Rozstrzygnięcie
Pozostawiono wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska po rozpoznaniu w dniu 13 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi i. Sp. z o.o. w G. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: pozostawić wniosek bez rozpoznania.
Spółka z o.o. [...] z siedzibą w G. wystąpiła z wnioskiem z dnia 26 października 2015 r. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek został sporządzony na urzędowym formularzu PPPr według wzoru ustalonego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2003 r. Nr 227, poz. 2245). Pod wnioskiem podpisał się Prezes Zarządu W. S.
Postanowieniem z dnia 29 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Spółki, z uwagi na nieuzupełnienie jej braku formalnego poprzez wykazanie uprawnienia do podpisania skargi w imieniu Spółki przez Prezesa Zarządu W. S.
Zarządzeniem z dnia 8 stycznia 2016 r. wezwano wnioskującą Spółkę do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu oznaczonym symbolem "PPPr" według obowiązującego wzoru, ustalonego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257). Ponadto wezwano również Spółkę do złożenia dokumentu, z którego wynika uprawnienie do podpisania wniosku w imieniu strony skarżącej, tj. odpisu pełnego z krajowego rejestru sądowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopii.
Wezwanie z dnia 13 stycznia 2016 r., wykonane zgodnie z powyższym zarządzeniem, zostało doręczone Spółce w dniu 19 stycznia 2016 r. (potwierdzenie na k. 32 akt sądowych).
W odpowiedzi Spółka złożyła ponownie wniosek z dnia 26 stycznia 2016 r. o prawo pomocy, sporządzony na formularzu PPPr – według wzoru ustalonego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., podpisany przez Prezesa Zarządu W. S.
Zarządzeniem z dnia 9 lutego 2016 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek o prawo pomocy bez rozpoznania, wskazując w uzasadnieniu, iż Spółka – mimo wezwania – nie złożyła wniosku na obowiązującym formularzu PPPr, a nadto nie złożyła dokumentu, z którego wynika uprawnienie do podpisania wniosku w imieniu skarżącej Spółki przez Prezesa Zarządu W. S.
W sprzeciwie z dnia 24 lutego 2016 r. skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia referendarza oraz zwolnienie od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.") – w brzmieniu mającym zastosowanie do postępowań wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015 r. – wniesienie sprzeciwu na zarządzenie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc a wniosek skarżącego podlega ponownemu rozpatrzeniu.
Stosownie do treści art. 252 § 2 p.p.s.a., wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru.
Na podstawie delegacji ustawowej – zawartej w art. 256 pkt 1 p.p.s.a. – Rada Ministrów wydała w dniu 19 sierpnia 2015 r. rozporządzenie w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy. Rozporządzenie to zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw z dnia 28 sierpnia 2015 r. pod pozycją 1257 i weszło w życie w dniu 29 sierpnia 2015 r., stosownie do treści § 5 tego rozporządzenia.
W wezwaniu z dnia 13 stycznia 2016 r. – sporządzonym na zarządzenie z dnia 8 stycznia 2016 r. – wyraźnie wskazano Spółce, iż należy złożyć wniosek sporządzony na urzędowym formularzu oznaczonym symbolem "PPPr", zgodnym z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. Co więcej, blankiet tego formularza został załączony do wezwania.
Wobec tego, iż mimo wezwania oraz przesłania obowiązującego formularza PPPr, Spółka nie złożyła – ani w zakreślonym terminie 7 dni ani też występując ze sprzeciwem z dnia 24 lutego 2016 r. – wniosku na formularzu PPPr według obowiązującego od dnia 29 sierpnia 2015 r. wzoru, należało wniosek pozostawić bez rozpoznania. Stosownie bowiem do treści art. 257 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Niezależnie od powyższego wniosek podlega pozostawieniu bez rozpoznania również z innej przyczyny. Spółka, której skarga została odrzucona z uwagi na niewykazanie uprawnienia Prezesa Zarządu do jej reprezentowania w postępowaniu sądowym, została wezwana również do wykazania uprawnienia do podpisania wniosku o prawo pomocy, którego to wezwania nie wykonała w zakreślonym terminie. Wskazać bowiem trzeba, iż postępowanie z wniosku o prawo pomocy jest postępowaniem wpadkowym w ramach toczącego się postępowania sądowego ze skargi. Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Oznacza to, że postępowanie w ramach prawa pomocy jest ściśle związane z postępowaniem sądowoadministracyjnym, zaś ustalenia poczynione w toku postępowania ze skargi nie mogą pozostawać obojętne dla postępowania w sprawie wniosku. Mając na uwadze powyższe, w pierwszej kolejności zbadać należało, czy W. S., który podpisał wniosek PPPr, był uprawniony do wystąpienia o prawo pomocy w imieniu Spółki. Skoro zatem, mimo wezwania, Spółka nie złożyła dokumentu, z którego wynika uprawnienie Prezesa Zarządu do podpisania wniosku, uznać należało, że jako obarczony brakiem formalnym, podlega on pozostawieniu bez rozpoznania na podstawie art. 257 p.p.s.a.
Niejako na marginesie zauważyć należy, iż na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), która weszła wżycie od dnia 15 sierpnia 2015 r., wprowadzono do p.p.s.a. przepis art. 252 § 1a. Przepis ten nałożył na stronę ubiegającą się o prawo pomocy obowiązek złożenia oświadczenia o następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia". Klauzula ta zastępuje pouczenie sądu o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Zauważyć należy, iż wzory formularzy PPF i PPPr ustalone nieobowiązującym już rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., klauzuli wymaganej przez art. 252 § 1a p.p.s.a. nie zawierały. Została ona natomiast wprowadzona do wzoru urzędowego formularza stanowiącego załącznik do obowiązującego obecnie rozporządzenia z dnia 19 sierpnia 2015 r. Niezależnie zatem od wyłuszczonych wyżej powodów pozostawienia wniosku bez rozpoznania, dodatkowo należało mieć na uwadze to, że Spółka nie dopełniła obowiązku, o którym mowa w art. 252 § 1a p.p.s.a., t.j. występując z wnioskiem o prawo pomocy nie zawarła w nim klauzuli wyrażonej w tym przepisie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjna w Warszawie – opierając się na przepisach art. 254 § 1, art. 257 i art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło