V SA/Wa 371/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Krystyna Madalińska-Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 16 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. Sp. j. w M. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej; postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W zażaleniu na postanowienie z dnia 2 kwietnia 2012 r. o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, skarżąca zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych związanych z tym zażaleniem. W złożonym następnie formularzu PPPr skarżąca rozszerzyła swój wniosek na zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu tegoż wniosku wskazano, iż skarżąca spółka nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych ze względu na brak dostatecznych środków finansowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano natomiast, że wartość środków trwałych wnioskodawczyni wynosi 7.000 zł (sprzęt komputerowy i drobne wyposażenie), a wysokość zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi 9.850 zł. Skarżąca oświadczyła ponadto, iż posiada dwa rachunki bankowe w B. S.A. ze stanem konta minus 35.000 zł (kredyt) oraz w N. S.A. ze stanem konta: 0 zł. Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2012 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia wskazano w szczególności, iż skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą i brak jest informacji aby utraciła płynność finansową. Zaznaczono również, że skarżąca nie wskazała wysokości uzyskiwanych środków finansowych z bieżącej działalności gospodarczej. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżąca podkreśliła, że prawidłowo wykazała stan swoich finansów, a jeżeli do rozpoznania wniosku konieczne były bardziej szczegółowe informacje – skarżąca powinna być wezwana do ich uzupełnienia. Zarządzeniem z dnia 28 sierpnia 2012 r. skarżąca została wezwana do udzielenia informacji: jak przedstawiają się jej obecne zobowiązania finansowe wobec wierzycieli (banków i innych podmiotów) oraz jakie miesięczne wydatki związane z funkcjonowaniem ponosi. Ponadto skarżąca została wezwana do złożenia wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, a także innych dokumentów, które mogłyby potwierdzić jej aktualną sytuację materialną w szczególności umów dotyczących zaciągniętych kredytów i pożyczek. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca oświadczyła, że ciążące na niej zobowiązania opiewają na sumę 320.000 zł w tym 210.200 zł stanowią zobowiązania kredytowe. Miesięczne koszty prowadzonej działalności (dostęp do mediów, najmy, wynagrodzenia i podatki) wynoszą natomiast 21.000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a. – wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc, a wniosek skarżącej podlega ponownemu rozpatrzeniu. W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.) Określenie "gdy osoba prawna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Wskazać także należy, iż przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej nie jest obligatoryjne, mimo spełnienia przez nią przesłanek, na co wskazuje zawarty w treści 246 § 2 p.p.s.a. zwrot ,,może być przyznane". Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd nie widzi podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła, że jej sytuacja charakteryzuje się brakiem dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania - a tylko taka sytuacja, co wskazano wyżej, może być podstawą dla przyznania prawa pomocy. Sąd zauważa, iż w oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca wskazała, iż wartość jej środków trwałych wynosi 7.000 zł, a zysk za ostatni rok obrotowy wynosi 9.850 zł. W dodatkowym oświadczeniu wskazała natomiast, iż ciążące na niej zobowiązania to suma około 320.000 zł, a na stałe miesięczne koszty prowadzenia działalności przeznaczane jest około 21.000 zł. Dane te wskazują, iż co prawda skarżąca prowadzi działalność w małym zakresie, jednak w porównaniu z wysokością kosztów wpisu od zażalenia w niniejszej sprawie (100 zł) – jedynym na tym etapie postępowanie kosztem sądowym zasadność wniosku może budzić wątpliwości. Podkreślenia wymaga, iż regulowanie przez skarżącą swoich zobowiązań prywatnoprawnych m.in. z tytułu posiadanych kredytów, nie powinno negatywnie wpływać na ponoszenie przez nią ciężarów publicznoprawnych, jakimi są np. koszty postępowania sądowego. Przyznania prawa pomocy nie może bowiem uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez skarżącą. Za odmową przyznania prawa pomocy przemawia jednak przede wszystkim okoliczność, iż skarżąca - pomimo że była do tego zobowiązana - nie przedłożyła, na wezwanie Sądu, dodatkowych informacji zaświadczających o sytuacji materialnej. Skarżąca nie nadesłała w szczególności wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, ani innych dokumentów mogących potwierdzić jej aktualną sytuację materialną. Wnioskodawczyni ograniczyła się jedynie do oświadczenia o wysokości ciążących na niej zobowiązań nie wskazując jednocześnie wysokości środków uzyskiwanych z prowadzonej działalności gospodarczej. Skoro skarżąca nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, jaka jest jej sytuacja majątkowa złożony przez nią wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić jeszcze raz należy, iż literalna wykładnia przywołanego powyżej art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca nałożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił referendarzowi lub sądowi rozpatrującemu wniosek. Za wystarczające wykazanie tych przesłanek nie może być uznane złożenie ogólnego oświadczenia o ciążących na wnioskodawczyni zobowiązaniach bez wskazania wysokości środków przeznaczanych na finansowanie tych zobowiązań. Wnioskodawczyni będąca profesjonalnym podmiotem gospodarczym reprezentowanym przez profesjonalnego pełnomocnika nie powinna poprzestawać na złożeniu ww. oświadczenia, zwłaszcza w sytuacji skierowania do niej wezwania o nadesłanie dodatkowych dokumentów mających potwierdzić jej aktualną sytuację finansową. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 254 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.