V SA/Wa 3713/15
WyrokWSA w Warszawie2016-05-19
Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Barbara Mleczko-Jabłońska, Beata Krajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności rolnych, pozostawiając wniosek transferowy bez rozpoznania z powodu rzekomych braków formalnych dotyczących następstwa prawnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji nieprawidłowo umorzył postępowanie. Wniosek transferowy złożony przez następcę prawnego nie wszczyna nowego postępowania, lecz stanowi kontynuację pierwotnego postępowania. Brak skutecznego wstąpienia następcy prawnego do postępowania nie stanowi podstawy do jego umorzenia z powodu bezprzedmiotowości, lecz może skutkować odmową przyznania płatności w decyzji merytorycznej.Stan faktyczny
Spółka D. Sp. z o.o. jako następca prawny O. Sp. z o.o. złożyła wniosek transferowy o przyznanie płatności rolnych na rok 2013. Organ pierwszej instancji pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu braków formalnych dotyczących następstwa prawnego, a następnie umorzył postępowanie administracyjne. Dyrektor ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 105 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądzono od Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz D. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia ... lipca 2015 r. nr ... w przedmiocie umorzenia postepowania w sprawie wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. nr ....; 2. zasądza od Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie na rzecz D.Sp. z o.o. w W. kwotę ... tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej przez D. sp. z o.o. (dalej jako: "skarżąca") jest decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia .... lipca 2015 r. nr ..., wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 15 maja 2013 r. Spółka O. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2013, zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 z późn. zm.
W dniu 18 czerwca 2014 r. D.Sp. z o.o. z siedzibą w W. jako następca prawny O.Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie przedmiotowej płatności na rok 2013 (wniosek transferowy). Do wniosku dołączono nieuwierzytelnioną kopię postanowienia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie z dnia ... marca 2014 r., sygn. sprawy ...
Na podstawie w. wym wniosku wszczęto postępowanie administracyjne.
W związku z wykrytymi brakami formalnymi wniosku transferowego Skarżącej, w dniu 13 sierpnia 2015 r. organ administracji wystosował wezwanie do usunięcia braków formalnych, na które nie otrzymał w odpowiedzi.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Wojcieszynie w dniu ... pazdziernika 2014 r. wydał pismo Nr ... w sprawie pozostawienia wniosku transferowego na rok 2013 bez rozpoznania w całości
W piśmie Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jako okoliczność uzasadniającą powyższe wskazał, że spółka nie doprecyzowała żądania i nie złożyła dokumentu potwierdzającego zaistnienie następstwa prawnego albo kopii tego dokumentu, poświadczonej za zgodność z oryginałem przez notariusza albo przez upoważnionego pracownika Agencji i brak oświadczenia następcy prawnego przejmującego posiadanie gruntów rolnych, których dotyczył wniosek o przyznanie płatności ONW (...), mimo iż strona postepowania zaznaczyła checkbox na str. 2/2 wniosku, pkt. 17.
Decyzją z dnia ... lutego 2015r. Nr ... Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa umorzył postepowanie administracyjne z wniosku O. sp. z o.o. z dnia ...05. 2013r. o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013. W ocenie organu, brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia wniosku O. sp. z o.o. z dnia ...05. 2013r. z uwagi na to, że podmiot O. będący stroną niniejszego postępowania przestał istnieć, a jego następca prawny nie dopełnił braków formalnych we wniosku transferowym, w związku z czym, nie wstąpił skutecznie do toczącego się postepowania. Wskazał również, że jest w posiadaniu informacji z KRS z której wynika, iż podmiot O. sp. z o.o. został wykreślony z rejestru w dniu 07.05. 2014r. a ponadto, ze został on przejęty przez podmiot D. sp.z o.o.
Kierownik stwierdził, powołując się na przepis art. 105 § 1 kpa, bezprzedmiotowość postępowania, stąd powyższe rozstrzygnięcie.
Pismem z dnia 10 marca 2015 r. D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła odwołanie od powyższej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. r., wnosząc o jej uchylenie.
Zdaniem spółki stanowisko organu, który powołuje się przy wydawaniu skarżonej decyzji na pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia jest niezasadne. Dla skuteczności pozostawienia podania bez rozpatrzenia jest konieczne precyzyjne wskazanie braków formalnych w podaniu oraz precyzyjne określenie samego wniosku, którego braki mają być usunięte wskutek wezwania. Podniosła także, iż organ był i jest w posiadaniu dokumentu dotyczącego następstwa prawnego w oryginale, więc rzekomy brak nie może być podstawą do pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. W sprawie o płatności OB. Nie ma znaczenia brak oświadczenia o płatności ONW.
Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie (nazywany dalej: "Dyrektorem") decyzją z dnia ... lipca 2015 r. nr ..., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... lutego 2015 r.
W uzasadnieniu Dyrektor wyjaśnił, że tryb składania wniosków o przyznanie płatności oraz warunki uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007 r. Nr 35 poz. 217 z późn. zm.), w tym art. 7 ust. 1 cyt. ustawy, art. 22a ust. 1, ust. 3, ust. 5 i ust. 6.
Podniósł, iż Kierownik pod rygorem art. 64 § 2 k.p.a. wystosował do skarżącego wezwanie do usunięcia braków formalnych we wniosku transferowym określając w sposób precyzyjny, czego dotyczą. Skoro strona podała w sekcji 17 wniosku, że składa dokument potwierdzający następstwo prawne, to dokument ten powinien – zgodnie z art. 22a ust. 6 ustawy o płatnościach- spełniać określone warunki. Tymczasem przedłożone postanowienie SR dla m. st. W-wy ich nie spełnia.
Ponadto, w wezwaniu wskazano, że nieusunięcie braków we wniosku spowoduje pozostawienie bez rozpoznania wniosku w całości. Wobec nieusunięcia braków, poprzez dostarczenie dokumentów w zakresie następstwa prawnego, wniosek został pozostawiony bez\ rozpatrzenia pismem z dnia 1. 10. 2014r. W związku z tym , stwierdzono bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego z powodu braku strony postępowania. Podmiot O. sp. z o.o. będący stroną postępowania przestał istnieć, a jego następca prawny D. sp. z o.o. nie wyraził woli wstąpienia do toczącego się postepowania w zakresie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Dyrektora, spółka D. Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, zarzucając mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 105 k.p.a., wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości oraz poprzedzającej go decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skargi Spółka podała, że organ występując do strony z wezwaniem o przedstawienie oryginału albo poświadczonego za zgodność odpisu dokumentu poświadczającego następstwo prawne żądał świadczenia niemożliwego, gdyż oryginał dokumentu znajdował się w posiadaniu organu ( w sprawie Beta Agro sp. z o.o.). Samo złożenie wniosku transferowego nie wszczynało, w ocenie Spółki, nowego postępowania administracyjnego. Kwestia wstąpienia do postępowania jest ubocznym, związanym zagadnieniem, którego rozpoznanie nie kończy się wydaniem decyzji . Postępowanie główne toczy się.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2012r. poz. 270 , ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga jest zasadna.
Kwestie związane z następstwem prawnym regulowane były w art. 22a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2008 r. Nr 170 poz. 1051 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku rozwiązania albo przekształcenia rolnika albo wystąpienia innego zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistniało następstwo prawne, z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w art. 22 ust. 1, w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej, o której mowa w art. 7 ust. 2 i 2a, lub wsparcia specjalnego do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tych płatności lub tego wsparcia, płatności te lub wsparcie to przysługują następcy prawnemu, jeżeli:
1) odpowiednio grunty rolne, które były objęte wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej, o której mowa w art. 7 ust. 2 i 2a, lub specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, lub zwierzęta, które były objęte wnioskiem o przyznanie płatności do krów i owiec, były w dniu 31 maja roku, w którym został złożony ten wniosek, w posiadaniu rolnika lub następcy prawnego;
1a) przejmuje on zobowiązania wynikające z umowy na uprawę tytoniu lub umowy kontraktacji - w przypadku płatności do tytoniu;
2) spełnia on warunki do przyznania danej płatności lub wsparcia, z tym że w przypadku płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy chmielu niezwiązanej z produkcją i płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, płatności te przysługują, o ile rolnik spełniał lub następca prawny spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożył wniosek o wstąpienie odpowiednio do postępowania w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej lub wsparcia specjalnego.
Zgodnie z art. 22a ust. 3 w przypadku, o którym mowa w ust. 1, następca prawny wstępuje do toczącego się postępowania na miejsce rolnika na wniosek złożony w terminie 3 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne.
Następca prawny podaje we wniosku, o którym mowa w ust. 3, numer identyfikacyjny, nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, albo dołącza do tego wniosku kopię wniosku o przyznanie takiego numeru. Do wniosku, o którym mowa w ust. 3, następca prawny dołącza dokument potwierdzający zaistnienie następstwa prawnego albo kopię tego dokumentu potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji. Wniosek, o którym mowa w ust. 3, następca prawny składa do kierownika Biura Powiatowego Agencji, do którego rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności lub wsparcia, o których mowa w ust. 1. Termin, o którym mowa w ust. 3, nie podlega przywróceniu (art. 22a ust. 4,5, 6 i 7).
Z treści zacytowanych przepisów nie wynika, aby w przypadku wstąpienia następcy prawnego istniała konieczność prowadzenia postępowania tzw. wpadkowego i wydania postanowienia w przedmiocie wstąpienia następcy. Postępowanie w przedmiocie przyznania płatności jest z chwilą złożenia wniosku, o którym mowa w art. 22a ust. 3, prowadzone z udziałem następcy i o skuteczności wstąpienia tegoż organ zdecyduje decyzją w przedmiocie przyznania (lub odmowy przyznania) płatności.
Termin "toczące się postępowanie" użyty w cytowanym art. 22a ust. 3 oznacza każde postępowanie wszczęte złożeniem wniosku o płatność i niezakończone w rozumieniu art. 22a ust. 1 ustawy.
Z tych też względów brak było podstawy prawnej do pozostawienia wniosku z 18.06. 2014r. bez rozpoznania. Jak wspomniano wyżej, wniosek transferowy nie wszczął żadnego postępowania tzw. wpadkowego, ale powinno się toczyć postępowanie z wniosku złożonego w maju 2013r. W jego wyniku, w razie braku wykazania następstwa prawnego, organ mógł – rozpoznając sprawę merytorycznie – odmówić przyznania wnioskowanej płatności. WSA podziela pogląd zawarty w skardze, iż nie mamy tu do czynienia z zaistnieniem bezprzedmiotowości.
Z tych względów Sąd, w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a orzekł jak w wyroku.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło