V SA/Wa 372/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-17
Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Małgorzata Dałkowska - Szary, Beata Krajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w organizacji, która nie posiada jeszcze wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, może ubiegać się o pomoc finansową w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, jeśli do wniosku dołączyła umowę spółki i wniosek o wpis do KRS?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka w organizacji posiada zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych, co pozwala jej na składanie wniosków o pomoc finansową, nawet przed wpisem do KRS. Dołączenie umowy spółki i wniosku o wpis do KRS było wystarczające na etapie składania wniosku. Odmowa przyznania pomocy z powodu braku odpisu z KRS była niezasadna, ponieważ spółka w organizacji może prowadzić działalność i nabywać prawa przed rejestracją, a wyłączenie jej z możliwości ubiegania się o środki unijne byłoby sprzeczne z zasadą równego traktowania.Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. w organizacji złożyła wniosek o pomoc finansową w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW). Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła przyznania pomocy, wskazując na brak odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Spółka argumentowała, że jako spółka w organizacji ma zdolność prawną i może prowadzić działalność przed wpisem do KRS. Agencja podtrzymała swoje stanowisko, uznając wniosek za niekompletny. Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. w L. na rozstrzygnięcie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawarte w piśmie z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy ze środków z budżetu UE; uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie.
Przedmiotem skargi z 3 lutego 2009 r. (data nadania) wniesionej przez B. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością L., doprecyzowanej pismem z dnia 22 kwietnia 2009 r. jest rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa znak [...] z [...] lipca 2008 r. r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013 w zakresie działania 123 "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej".
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z 9 maja 2008 r., złożonym w [...] Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w C. w ramach PROW na lata 2007-2013, B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji zwróciła się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o pomoc finansową w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej".
Pismem z [...] lipca 2008 r. znak: [...] Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła ww. Wnioskodawcy przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 200, poz. 1444, ze zm.). Organ wskazał, iż powodem odmowy przyznania pomocy było nie dołączenie do wniosku odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego.
Pismem z dnia 7 sierpnia 2008 r. B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wystąpiła z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wskazując, iż w dniu 9 maja 2008 r. złożyła kompletny wniosek o przyznanie pomocy. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie B. Sp. z o.o. wskazała, iż program PROW w części dotyczącej "Rodzaj i wielkość przedsiębiorstwa beneficjenta wyraźnie przywołuje fakt, że w rozumieniu programu jest to: osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej która posiada zarejestrowaną działalność w zakresie przetwórstwa lub wprowadzania do obrotu produktów". Wnioskodawczyni wskazała, iż złożenie wniosku o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) oraz kopia umowy spółki spełniają w jej ocenie przesłanki do utworzenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, która może prowadzić działalność już przed wpisaniem jej do KRS.
Pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. znak: [...] Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdziła, że nie doszło do naruszenia prawa, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w piśmie z [...] lipca 2008 r. Powołując się na przepisy rozporządzenia z dnia 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 200, poz. 1444, ze zm.) organ wskazał, iż załączniki wniosku były obowiązkową częścią wniosku. Zdaniem organu we wszystkich przypadkach podmioty uprawnione do składania wniosku, które nie załączają obowiązkowych dokumentów nie mogą otrzymać pomocy z danego Działania. Wskazano, iż zgodnie ze stanem faktycznym B. Sp. z o.o. w organizacji składając wniosek o dofinansowanie zakupów nie została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego, jednocześnie zaznaczając we wniosku jego posiadanie. W konsekwencji organ rozpatrujący wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie podzielił zdania B. Sp. z o.o. i uznał, iż złożony w dniu 9 maja 2008 r. wniosek był niekompletny.
Odnosząc się natomiast do podnoszonej okoliczności dołączenia do wniosku przez B. Sp. z o.o. wniosku o rejestrację podmiotu w KRS, organ stwierdził, iż dokument ten nie został ustalony we wniosku o przyznanie pomocy jako załącznik obligatoryjny, w związku z tym należało uznać, iż dokument ten nie był wystarczający na etapie wstępnej weryfikacji wniosku.
Pismem z dnia 3 lutego 2009 r. doprecyzowanym pismem z dnia 22 kwietnia 2009 r. B. Sp. z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lipca 2008 r., wnosząc o jego uchylenie w całości. Uzasadniając skargę B. Sp. z o.o. wskazała, iż w jej ocenie wniosek z dnia [...] maja 2008 r. był kompletny, bowiem spółka w organizacji, którą Skarżąca była na etapie składania wniosku, może prowadzić działalność już przed wpisaniem jej do KRS.
W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniósł o oddalenie skargi. Prezes ARiMR wskazał, iż w jego ocenie nie można w pełni podzielić twierdzeń strony Skarżącej w zakresie dotyczącym kompletnego złożenia wniosku, bowiem wnioskodawca zaznaczył w formularzu wniosku dołączenie brakującego złącznika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne, w tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 07 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 08 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie.
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania prowadzącego do oceny, czy zaskarżone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej odpowiadają prawu i czy postępowanie poprzedzające ich wydanie nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji.
Rozpatrując sprawę w oparciu o wskazane kryteria Sąd stwierdza, iż skarga B. Sp. z o.o. jest zasadna.
W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do jednoznacznego przyjęcia, wbrew stanowisku organu, iż Skarżący złożył w dniu 9 maja 2008r. niekompletny wniosek o pomoc finansową w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej", niespełniający wymogu z § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Należy bowiem pamiętać, że obowiązujące przepisy - Kodeks Spółek Handlowych z dnia 15 września 2000r. (Dz.U. Nr 94, poz. 1037) z poźn. zm.- w art. 11 stanowi, że spółki kapitałowe w organizacji mogą we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywane. Tak więc spółka w organizacji cechuje się posiadaniem zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych. Spółka z o. o w organizacji powstaje z chwilą zawarcia umowy spółki i zgodnie z art. 14 ustawy z 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) może podjąć działalność gospodarczą przed uzyskaniem wpisu do rejestru przedsiębiorców. Trudno więc uznać za zasadny pogląd, że przed wpisem do KRS spółka kapitałowa w organizacji ( w tym przypadku sp. z o. o.) jest w ogóle wyłączona z pewnych działań, w tym z możliwości złożenia wniosku o uzyskanie przyznania pomocy ze środków z budżetu UE. Byłoby to
zaprzeczeniem zasady równego traktowania podmiotów, w tym także składających wniosek o pomoc finansową w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej".
Sąd ma na uwadze, iż zapis przywołanego wyżej przepisu § 10 ust 1 rozporządzenia skutek w postaci nieprzyznania pomocy wiąże:
- ze złożeniem wniosku po terminie,
- z niedołączeniem do niego określonych dokumentów,
- z niewypełnieniem formularza we wszystkich wymaganych pozycjach,
jednakże należało w tej konkretnej sytuacji rozważyć, czy w ogóle w dacie składania wniosku (9 maja 2008r) było możliwe złożenie odpisu z rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, skoro spółka została zarejestrowana dopiero 30 czerwca 2008r i po tej dacie stosowny odpis złożyła. Co więcej, należy mieć na względzie, iż na datę wniosku o pomoc finansową Skarżąca złożyła niezbędne, w jej wypadku, dokumenty, to jest wniosek o wpis do KRS i kopię umowy spółki. Żaden zobowiązujących przepisów, także dotyczących przedmiotowego programu PROW nie wyłączał z możliwości w nim udziału takiego podmiotu, jak spółka kapitałowa w organizacji.
Odnosząc się do stanowiska organu, który podkreślił, że proces przyjmowania wniosków nie przewiduje sprawdzania, czy wszystkie obowiązkowe załączniki i strony wniosku zostały dołączone i wypełnione przez wnioskodawcę, sąd zauważa, iż najnowsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczące środków unijnych, wyrażone m. innymi w sprawie o sygn. II GSK 466/08, której przedmiotem były płatności bezpośrednie do gruntów rolnych, wskazuje na konieczność wykształcenia praktyki stosowania przez organy zasady uwzględniania przy załatwianiu spraw słusznego interesu obywateli.
Zdaniem NSA, tam, gdzie pracownik organu administracji może wychwycić w momencie przyjmowania wniosku narzucającą się już na pierwszy rzut oka rozbieżność między intencją wnioskodawcy a zapisem powinien poinformować o tym składającego wniosek. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w takiej sytuacji wyciągnięcie negatywnych dla strony konsekwencji w wyniku późniejszej kontroli nie daje się pogodzić z zasada wyrażoną w art. 7 i 8 kpa.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002r.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło