V SA/Wa 373/08
WyrokWSA w Warszawie2008-05-21
Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Barbara Mleczko-Jabłońska, Joanna Gierak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić decyzję przyznającą pomoc finansową na podstawie art. 162 § 2 k.p.a. z powodu niedopełnienia przez stronę czynności wynikających z przepisów prawa, a nie z samej decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może uchylić decyzji przyznającej pomoc finansową na podstawie art. 162 § 2 k.p.a., jeśli niedopełnione czynności wynikają bezpośrednio z przepisów prawa, a nie z treści samej decyzji. Ponadto, organy administracji miały obowiązek rzetelnie wyjaśnić stan faktyczny i prawny sprawy, w tym ustalić właściwy termin realizacji przedsięwzięć i ocenić, czy strona wywiązała się z nałożonych obowiązków w tym terminie, uwzględniając obowiązujące przepisy materialne i stanowisko strony.Stan faktyczny
Skarżący J. P. ubiegał się o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów UE, w tym na budowę urządzeń do przechowywania nawozów naturalnych. Decyzją z listopada 2006 r. przyznano mu pomoc w dwóch ratach, z zastrzeżeniem dopełnienia obowiązków wynikających z rozporządzenia. Po złożeniu oświadczenia o realizacji przedsięwzięcia, organ I instancji wszczął postępowanie z urzędu i uchylił decyzję przyznającą pomoc, uznając, że skarżący nie zrealizował przedsięwzięcia w terminie. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa i twierdząc, że przedsięwzięcie zostało wykonane w terminie, a nawet przedłużonym.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z [...] października 2007 r. Zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] na rzecz J. P. 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Asesor WSA - Joanna Gierak (spr.), Protokolant - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2008 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARIMR w [...] z dnia ...grudnia 2007 r. nr ... w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z ... października 2007 r.; 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARIMR w [...] na rzecz J. P. 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Przedmiotem skargi z [...] grudnia 2007 r., wniesionej przez J. P., jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] grudnia 2007 r. wydana w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE, w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] marca 2005 r. Pan J. P. wystąpił do ARiMR z wnioskiem o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, ubiegając się m.in. o przyznanie płatności na budowę urządzeń do przechowywania nawozów naturalnych, tj. [...]. W punkcie X wniosku określono, że termin realizacji tego przedsięwzięcia wynosi nie więcej niż 12 miesięcy od dnia przyznania płatności.
Do wniosku zainteresowany załączył Plan dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE.
Decyzją z [...] listopada 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. przyznał wnioskodawcy pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE, w łącznej wysokości [...] zł. Wskazał, iż przyznana pomoc zostanie wypłacona w dwóch równych ratach z zastrzeżeniem dopełnienia obowiązków wynikających z § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2005 r., Nr 17, poz. 142 ze zm.). Wyjaśnił przy tym, iż I rata zostanie wypłacona w terminie 60 dni od dnia, gdy decyzja stanie się ostateczna, natomiast II rata – w terminie 60 dni od dnia złożenia oświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia.
Do decyzji załączono informację o treści § 9 ust. 3 oraz § 10 i § 11 ww. rozporządzenia.
W dniu [...] sierpnia 2007 r. J.P. złożył oświadczenie, o którym mowa w § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia, tj. o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW.
Pismem z [...] września 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego na podstawie art. 61 § 4 w zw. z art. 162 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), w sprawie uchylenia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej, z uwagi na niedopełnienie obowiązków wskazanych w § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 r. Wyjaśnił, iż powodem wszczęcia postępowania z urzędu jest niezrealizowanie przez wnioskodawcę wszystkich przedsięwzięć zgodnie z Planem dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE z 28 lutego 2005 r., tzn. niewybudowanie [...], co wykazała wizytacja przeprowadzona w gospodarstwie rolnym strony w dniu ... września 2007 r. Organ podał także, że zgodnie z art. 162 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję w I instancji, uchyli decyzję, jeżeli została ona wydana w zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie.
W piśmie z [...] października 2007 r. rolnik wyjaśnił, iż nie wybudował [...] z uwagi na brak środków finansowych. Obecnie zaciągnął kredyt w banku celem zrealizowania tej inwestycji. Zapowiedział też, że do [...] listopada 2007 r. przedsięwzięcie polegające na wybudowaniu urządzeń do przechowywania nawozów naturalnych winno być zrealizowane.
Decyzją z [...] października 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O., na podstawie art. 162 § 2 i 3 k.p.a. w związku z § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, uchylił w całości decyzję z [...] listopada 2006 r. w sprawie przyznania pomocy finansowej.
W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, iż w związku z naruszeniem § 9 ust. 3 pkt 1 lit. a ww. rozporządzenia, zgodnie z którym II ratę płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny zrealizował w terminie przedsięwzięcie określone w planie dostosowania, oraz w związku z naruszeniem § 10 ust. 1 również ww. rozporządzenia, który mówi, że I rata płatności podlega zwrotowi, jeżeli producent rolny nie zrealizował w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, na skutek zebranych w trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego dowodów, potwierdzających niewykonanie przez zainteresowanego [...] zgodnie z Planem dostosowania z [...] lutego 2005 r., należało orzec o uchyleniu decyzji przyznającej pomoc finansową.
W odwołaniu od tej decyzji, datowanym na [...] listopada 2007 r., wnioskodawca oświadczył, iż uzyskał informację o przedłużeniu terminu na realizację przedsięwzięcia obejmującego wybudowanie płyty gnojowej i zbiornika na gnojówkę do końca roku 2007. Na dzień dzisiejszy, jak podał, cała inwestycja zgodnie z Planem dostosowania została wykonana.
Po rozpatrzeniu odwołania strony Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie decyzją z ... grudnia 2007 r., działając w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję z [...] października 2007 r.
W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy, począwszy od wniosku zainteresowanego o przyznanie pomocy finansowej. Następnie wskazał na § 9 i 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. W końcu stwierdził, iż po zapoznaniu się z całością akt sprawy utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję uznając, iż Pan S. J. nie spełnił przesłanki zawartej w § 9 ust. 3 pkt 1 lit. a ww. rozporządzenia z 18 stycznia 2005 r., tj. nie wykonał przedsięwzięć określonych w Planie dostosowania gospodarstwa.
W dniu ... grudnia 2007 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wydał postanowienie, którym na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w uzasadnieniu decyzji własnej z ... grudnia 2007 r. w ten sposób, że w wierszu... od dołu wyrazy "S. J." zastąpił wyrazami "J. P.".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału, J. P. wskazał, iż jest ona sprzeczna z prawem, w szczególności z § 9 i 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 r. oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 1 sierpnia 2006 r. zmieniającego powyżej powołane rozporządzenie (Dz. U. Nr 142, poz. 1016). Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
W uzasadnieniu skargi podał, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organów przedstawionym w sprawie. Oświadczył, iż zrealizował Plan dostosowania gospodarstwa rolnego w terminie. Termin na realizację przedsięwzięcia polegającego na wybudowaniu urządzeń do przechowywania nawozów naturalnych określono w Planie do 12 miesięcy od dnia wydania decyzji przez Kierownika Biura Powiatowego o przyznaniu pomocy finansowej. Decyzja ta została wydana [...] listopada 2006 r., a zatem -jak zaznaczył skarżący- termin realizacji przedsięwzięcia upływał [...] listopada 2007 r. W tym terminie [...] zostały wybudowane. Bez znaczenia jest, iż urządzenia te nie były gotowe [...] września 2007 r., kiedy to miała miejsce wizytacja w gospodarstwie rolnym skarżącego. Istotne jest także, zdaniem skarżącego, że rozporządzeniem zmieniającym z 1 sierpnia 2006 r. termin wybudowania urządzeń do przechowywania nawozów naturalnych wydłużony został do ... grudnia 2007 r. Dalej skarżący zaznaczył, iż ustawodawca wprowadzając obowiązek złożenia formalnego oświadczenia o zakończeniu realizacji przedsięwzięcia zakreślił jedynie końcowy termin wykonania tej czynności. Wcześniejsze złożenie takiego oświadczenia, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, nie może wywoływać negatywnych skutków dla zainteresowanego rolnika. W świetle powyższego skarżący stwierdził, iż obie decyzje wydane w sprawie są oczywiście bezzasadne, a w każdym razie przedwczesne skoro całość przedsięwzięcia wykonana została przed terminem jego realizacji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.
Stosownie zaś do treści art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, iż obie decyzje wydane w kontrolowanej sprawie są wadliwe i wymagają uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a.
Przede wszystkim należy zauważyć, iż organy orzekające w sprawie prowadziły postępowanie administracyjne w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art. 162 § 2 k.p.a. Zgodnie z jego treścią organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, uchyli decyzję, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie. Jak wynika z powyższego, organ administracji publicznej jest obowiązany uchylić decyzję, w której: a) nałożono na stronę obowiązek dopełnienia określonych czynności, b) wyznaczono termin dokonania tych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie. W piśmiennictwie przyjętą w omawianym przepisie konstrukcję prawną określa się jako rodzaj zlecenia. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 września 2001 r. (sygn. akt OPS 6/01, ONSA 2002/1/7), wskazano, iż "Dopuszczalność zastosowania art. 162 k.p.a. jest uzależniona od tego, czy w decyzji administracyjnej dokonano indywidualizacji dopełnienia określonych czynności. Brak takiego rozwiązania w decyzji uniemożliwia zastosowanie art. 162 k.p.a., albowiem zlecenie nie może wynikać z przepisów prawa. Wobec tego przepis art. 162 § 2 k.p.a. uzależnia uchylenie decyzji od niewykonania zlecenia zamieszczonego w treści samej decyzji". Zlecenie nie może więc -zgodnie z powyższym- dotyczyć czynności, czy obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa.
Organy orzekające w niniejszej sprawie w obu instancjach -stosując ten przepis- miały na względzie decyzję z [...] listopada 2006 r. o przyznaniu skarżącemu wnioskowanej pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów UE, w której to w sentencji wskazano, iż przyznana pomoc finansowa zostanie wypłacona w dwóch równych ratach z zastrzeżeniem dopełnienia obowiązków wynikających z treści § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Uznając, iż strona nie dopełniła obowiązków wynikających z powyżej wskazanego przepisu -poprzez niewykonanie Planu dostosowania- Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. uchylił na podstawie art. 162 § 2 k.p.a. decyzję z ... listopada 2006 r., a Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w W. uznał takie rozstrzygnięcie za prawidłowe.
W ocenie Sądu, kierując się powyżej zaprezentowanym stanowiskiem NSA, należy stwierdzić, iż normatywny charakter obowiązków wskazanych w decyzji z ... listopada 2006 r. wyklucza uznanie ich za czynności, o których mowa w art.162 § 2 k.p.a. W konsekwencji należy przyjąć, iż brak jest podstaw do zastosowania trybu nadzwyczajnego uregulowanego w ww. art. 162 k.p.a. w niniejszej sprawie.
Nadto, Sąd zaznacza, iż z powoływanego rozporządzenia wynika, że w przypadku, gdy producent rolny nie zrealizuje w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, pierwsza rata płatności podlega zwrotowi (§ 10 ust. 1, § 11), natomiast druga rata nie podlega wypłacie (§ 9 ust. 3). Wskazane przepisy określają więc skutki niedopełnienia przez stronę czynności, którą powinna była wykonać w oznaczonym w decyzji terminie, a to zaś -zgodnie z literaturą przedmiotu- także wyłącza stosowanie trybu przewidzianego w art. 162 § 2 kpa (por. A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II, teza 9 do art. 162).
Z wymienionych powodów w ocenie Sądu w sprawie nie zasadnie zastosowano tryb uregulowany w przepisie art. 162 § 2 k.p.a.
Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, iż materialno-prawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie -na gruncie prawa krajowego- stanowiły przepisy powyżej już powoływanego rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 r., wydanego z upoważnienia zawartego w art. 3 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) .
Z treści § 9 ww. rozporządzenia -określającego szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE- wynika, iż płatność na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów UE jest wypłacana w dwóch ratach (ust. 1). Pierwszą ratę płatności wypłaca się w terminie 60 dni od dnia, gdy decyzja, o której mowa w § 7 ust. 1, stała się ostateczna (ust. 2). Stosownie zaś do pkt 1 ust. 3 omawianego przepisu, drugą ratę płatności wypłaca się jeżeli producent rolny:
a) zrealizował w terminie przedsięwzięcie określone w planie dostosowania oraz nie później niż w dniu, w którym upłynął termin zakończenia realizacji tego przedsięwzięcia, osiągnął wielkość ekonomiczną gospodarstwa rolnego wynoszącą co najmniej 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji Komisji (EWG) nr 85/377 z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L 220 z 17.08.1985, z późn. zm.2)),
b) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, nie później niż w terminie 14 dni od dnia, w którym upłynął termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, na formularzu udostępnionym przez Agencję, oświadczenie o:
– zakończeniu realizacji tego przedsięwzięcia,
– tym, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego wynosi co najmniej 4 EJW (ESU).
W decyzji wydanej w I instancji na podstawie art. 162 § 2 k.p.a., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, iż skarżący nie wykonał przedsięwzięcia zgodnie z Planem dostosowania, czym -jak należy wnioskować z treści uzasadnienia- naruszył § 9 ust. 3 pkt 1 lit. a cyt. rozporządzenia. Również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Oddziału ARiMR podał, iż zainteresowany nie spełnił przesłanki wynikającej z ww. przepisu, tj. nie wykonał przedsięwzięć określonych w Planie dostosowania gospodarstwa.
Uzasadnienia ww. decyzji sprowadzają się jedynie do powyższych stwierdzeń. Nie wyjaśniają w sposób rzetelny ani stanu faktycznego sprawy, ani stanu prawnego, na podstawie którego zostały wydane. W szczególności z uzasadnień tych nie wynika na jakiej podstawie przyjęto, iż skarżący naruszył ww. przepis.
W tym miejscu Sąd wyjaśnia, iż przepis § 9 ust. 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 r. wskazuje m.in. na konieczność zachowania przez rolnika, który otrzymał pomoc finansową, terminu realizacji przedsięwzięcia. Z obu wydanych w sprawie decyzji nie wynika jednak jaki był termin realizacji tych przedsięwzięć, które w niniejszej sprawie zostały zakwestionowane, a więc przedsięwzięć polegających na wybudowaniu urządzeń do przechowywania nawozów naturalnych. Zarówno Kierownik Biura Powiatowego jak i Dyrektor Oddziały Regionalnego ARiMR w W. kwestii tej nie wyjaśnili. Nie przywołano w ogóle obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Nie wskazano jakie terminy miały tutaj zastosowanie.
Tymczasem, z przepisów omawianego rozporządzenia -w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku przez skarżącego o pomoc finansową- wynika zaś, iż termin realizacji przedsięwzięcia polegającego na wyposażeniu gospodarstwa rolnego w [...] wynosił 12 miesięcy od dnia przyznania płatności (§ 6 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 r.). Z dniem 9 sierpnia 2006 r. termin ten został zmieniony, tj. wskazano, że przedsięwzięcia ww. winny być zrealizowane do [...] grudnia 2007 r. (§ 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 1 sierpnia 2006 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 142, poz. 1016)). Taki też termin obowiązywał w dacie orzekania przez organ o przyznaniu skarżącemu pomocy finansowej.
W uzasadnieniu skarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał na powyższą zmianę, natomiast zupełnie nie określił jej znaczenia w sprawie z uwagi na istniejący stan faktyczny. Nie podał, czy termin ten znajdował zastosowanie wobec skarżącego, czy też obowiązywał go inny termin realizacji przedsięwzięć z zakresu budowy urządzeń do przechowywania nawozów naturalnych.
Nadto, organy obu instancji orzekając w sprawie pominęły stanowisko strony przedstawione przez nią tak w toku I, jak i w II instancji. Z pism skarżącego jednoznacznie wynika, że zasugerował się udzieloną mu informacją o zmianie przepisów wprowadzonej rozporządzeniem Rady Ministrów z 1 sierpnia 2006 r., określającej nowy termin realizacji przedsięwzięć powyżej opisanych. Organy nie odniosły się również i do tej kwestii.
Organ odwoławczy nie dostrzegł też, iż w dacie złożenia odwołania, tj. w dniu ... listopada 2007 r., skarżący oświadczył, iż zrealizował przedsięwzięcia, których termin we wniosku określony był na "nie więcej niż 12 miesięcy od dnia przyznania płatności", a płatność została przyznana ... listopada 2006 r. Nie dokonał oceny tej okoliczności. Stwierdził zaś, iż "(...) S. J. nie spełnił przesłanki (...)", a to w ocenie Sądu świadczy -dodatkowo- o braku rzetelności organu w prowadzeniu i rozpatrzeniu niniejszej sprawy, dotyczącej J. P.
W konsekwencji, Sąd stwierdza, iż nawet przy założeniu, że tryb z art. 162 § 2 k.p.a. prawidłowo został przez organy zastosowany, nie sposób uznać, aby rozstrzygnięcia wydane w niniejszej sprawie spełniały wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a., a odnoszące się do uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Należy także wskazać, że decyzje te, będące przedmiotem oceny, podjęte również zostały z istotnym naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. z uwagi na brak wyjaśnienia i rozważenia wszystkich okoliczności występujących w sprawie, w tym podnoszonych przez skarżącego w piśmie z ... października 2007 r. oraz w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej.
Przede wszystkim organy winny były ustalić termin realizacji spornych przedsięwzięć dotyczących budowy urządzeń do przechowywania nawozów naturalnych. Winny określić, czy termin ten w dniu złożenia przez stronę oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia już upłynął, czy też strona miała jeszcze wówczas czas na wywiązanie się z Planu dostosowania. Należało również poddać odpowiedniej ocenie -w kontekście przepisów materialnych w tym zakresie obowiązujących- podnoszony przez skarżącego fakt wybudowania spornych urządzeń do dnia ... listopada 2007 r. oraz złożenia oświadczenia o zrealizowaniu Planu dostosowania przed tą datą.
Z wymienionych powodów obie decyzje wydane w niniejszej sprawie, w I oraz w II instancji, należało uznać za wadliwe nie tylko z powodu istotnego naruszenia ww. przepisów postępowania administracyjnego, ale także omówionych powyżej przepisów prawa materialnego, na podstawie których przedwcześnie stwierdzono niewykonanie przez skarżącego w terminie Planu dostosowania gospodarstwa.
W ponownie prowadzonym przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR postępowaniu w trybie art. 162 § 2 k.p.a. -wszczętym z urzędu w dniu 19 września 2007 r. (data doręczenia zawiadomienia stronie) i wymagającym załatwienia- należy uwzględnić powyższe uwagi Sądu. W pierwszej kolejności należy jednak rozważyć, czy istnieją podstawy prawne do wydania decyzji w tym zastosowanym tutaj, nadzwyczajnym trybie wzruszania decyzji administracyjnej. Rozważając tą kwestię należy pamiętać o treści § 10 oraz § 11 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 r. Ten ostatni przepis odsyła do przepisów ustawy z 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 31, poz. 264 ze zm.), na co również organ I instancji winien zwrócić uwagę.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135, art. 200 i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło