V SA/Wa 374/09

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. D. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] stycznia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy cofnięcia kwoty indywidualnej oraz odmowy przyznania rekompensaty; postanawia: - oddalić wniosek W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi S. D. wystąpił z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 29 maja 2009 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną, utrzymuje się ze świadczeń rentowych swojego w wysokości 218 złotych i żony w wysokości 206 złotych oraz dochodów z gospodarstwa rolnego w wysokości 2000 złotych miesięcznie (rocznie 25000 złotych). Wskazał, iż obecnie posiada następujące zobowiązania: podatek rolny – 4000 złotych, energia elektryczna i telefon 6000 złotych, kredyt w Banku [...] na 1 rok – 15000 złotych, kredyt w [...] – 50000 złotych, kredyt [...] – 20000 złotych, kredyt [...] – 3000 złotych. Ponadto stwierdził, że poniósł stratę w wysokości 12000 złotych z tytułu zakazu zbytu mleka w okresie od października 2008 do czerwca 2009r. Oświadczył również, iż jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 30 ha, domu o powierzchni 140 m2, obory o powierzchni 140 m2 i stodoły o powierzchni 140 m2. Innych nieruchomości, oszczędności pieniężnych i przedmiotów wartościowych nie posiada. Z oświadczenia majątkowego wnioskodawcy złożonego 27 listopada 2008r., znajdującego się na stronie internetowej [...] wynika, iż skarżący uzyskuje również dochody jako Przewodniczący Rady Gminy i które na 31 grudnia 2007r. wynosiły 13248 złotych (zainteresowany do dnia dzisiejszego, zgodnie z informacją na stronie internetowej urzędu gminy[...], sprawuje ww. funkcję). Ponadto w ww. oświadczeniu wnioskodawca wskazał, iż posiada 772 akcje [...] Spółki [...] S.A. Natomiast żona skarżącego uzyskała dochód ze świadczenia rentowego w wysokości 5.771,52 złote. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym – wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że omawiana instytucja, powinna być stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. W przedmiotowej sprawie wpis od skargi wynosi, zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), 200 złotych. W tym kontekście uznano, iż złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wykazał, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na nierzetelność złożonego oświadczenia. Mianowicie skarżący nie wykazał, iż uzyskuje dodatkowe dochody z tytułu pełnienia funkcji Przewodniczącego Rady Gminy w wysokości 13.248 złotych rocznie. Ponadto z informacji zamieszczonej na stronach ARiMR wynika, iż za 2007 rok skarżący samych dopłat do gruntów otrzymał kwotę 19.333,35 złotych. Do powyższych dochodów należy doliczyć również dochody ze świadczeń rentowych i dochody jakie generuje 33 ha gospodarstwo rolne. W związku z powyższym porównując uzyskiwane dochody z kosztami jakie skarżący winien ponieść z tytułu wpisu sądowego, brak jest podstawa do uznania, że poniesienie wydatku na koszty sądowe (w tym wpisu), wiązałoby się z uszczerbkiem w utrzymaniu koniecznym rodziny. Ponadto należy zauważyć, iż wnioskodawca ponosi koszty udzielonych kredytów, które to wydatki nie mieszczą się w kategorii "wydatków niezbędnych do utrzymania". Zadłużenie w banku traktowane winno być, co najmniej na równi z obowiązkiem ponoszenia kosztów postępowania sądowego. Dlatego też nie można uznać skarżącego za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący może wygospodarować z własnego budżetu kwotę 200 złotych niezbędną do opłacenia wpisu sądowego od skargi. W tym miejscu przywołać należy utrwalone już orzecznictwo, zgodnie z którym, strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym winna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków nie będących niezbędnymi dla utrzymania. Ubiegający się o taką pomoc winien więc poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Wnioskodawca winien zatem, jeżeli dysponuje jakimikolwiek zasobami majątkowymi, partycypować w kosztach postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w tym postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.