V SA/Wa 377/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-05-22
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy, a sąd ocenia jego sytuację materialną w kontekście wysokości obciążeń finansowych postępowania oraz jego możliwości finansowych.Stan faktyczny
K. K. złożył skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych). Wnioskodawca wykazał, że jego pięcioosobowa rodzina utrzymuje się z dochodów z gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,4524 ha i dochodowości 5.107,52 zł za 2006 rok, a także korzysta z pomocy GOPS w postaci zasiłków rodzinnych. Sąd rozpoznał wniosek, oceniając możliwości finansowe skarżącego w kontekście obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] stycznia 2009r. Nr [...] w przedmiocie płatności obszarowej; postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
K. K. wnosząc skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] stycznia 2009 r. wystąpił z wnioskiem na urzędowym formularzu PPF z 12 lutego 2009 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych
W uzasadnieniu wniosku, jako fakty z których wynika, iż wniosek jest zasadny wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną i trójką uczących się dzieci. Oświadczył, iż cała rodzina utrzymuje się z dochodów pochodzących z gospodarstwa rolnego o powierzchni 3,2 ha (przeliczeniowych) w rocznej wysokości 7104 złotych. Oświadczył ponadto, iż posiada dom o powierzchni 100 m2 i dwa budynki drewniane w słabym stanie technicznym. Wnioskodawca wskazał również, iż jego rodzina korzysta z pomocy Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. Do wniosku załączył zaświadczenia o wielkości gospodarstwa rolnego, z których wynika, iż małżonkowie K. są właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,4524 ha (2,6910 ha przeliczeniowego) i dochodowości za 2006 rok w wysokości 5.107,52 złote oraz, iż żona wnioskodawcy jest podatnikiem podatku rolnego z gospodarstwa rolnego o powierzchni 0,9118 ha (0,5681 ha przeliczeniowego). Ponadto załączył dwie decyzje z [...] października 2008r. i z [...] stycznia 2009r. Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. przyznające na dzieci skarżącego zasiłki rodzinne, dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, dodatek do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła, dodatek z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej oraz przyznano dla dwóch córek pomoc w postaci zakupu posiłków od dnia 1 stycznia do 30czerwca 2009r.
W odpowiedzi na zarządzenie z 28 kwietnia 2009r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu, skarżący złożył pismo z 15 maja 2009r. (data nadania) zatytułowane "zażalenie", które Sąd z uwagi na podnoszoną w nim tylko kwestię nie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy potraktował, jako ponaglenie w tym przedmiocie.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej ustawy p.p.s.a. – prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe.
Mając na względzie znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniem wynikającym z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 złotych należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym.
Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, iż cała pięcioosobowa rodzina utrzymuje się z dochodów z gospodarstwa rolnego należało uznać, iż skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Już sama okoliczność, iż rodzina skarżącego otrzymuje pomoc z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej świadczy o jego trudnej sytuacji materialnej. W przytoczonych okolicznościach skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść pełnych kosztów sądowych w sprawie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło