V SA/Wa 377/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2009r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych; oddala skargę. W dniu 15 maja 2007 r. K.K. złożył do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. wniosek o przyznanie płatności na rok 2007, w tym o przyznanie płatności do roślin energetycznych. Do wniosku dołączył m.in. "Wieloletnią Umowę Kontraktacyjną Nasion Rzepaku nr [...]" zawartą w dniu 15 maja 2007 r. pomiędzy Wnioskodawcą a podmiotem kontraktującym Olejarnia [...]. Pismem z dnia 28 września 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał Wnioskodawcę do usunięcia braków ww. wniosku z dnia 15 maja 2007 r., bowiem dołączona do wniosku umowa nie zawierała zobowiązania podmiotu skupującego/pierwszej jednostki przetwórczej oraz zobowiązania producenta rolnego. K.K. w ustawowym terminie złożył korektę wniosku dołączając przy tym Aneks do Umowy Kontraktacyjnej nr [...] zawierający stosowne oświadczenie. Pismem z dnia 10 grudnia 2007 r. organ I instancji zwrócił się do Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W. z prośbą o weryfikację umów na dostarczenie roślin energetycznych oraz deklaracji na wykorzystanie lub przetworzenie roślin energetycznych. Agencja Rynku Rolnego (ARR) Oddział Terenowy w W. odpowiadając na ww. wezwanie organu I instancji pismem z dnia 11 stycznia 2008 r. poinformowała, iż zatwierdzona pierwsza jednostka przetwórcza nie złożyła do dyrektora Oddziału Terenowego ARR żadnej z wymienionych umów na dostarczenie roślin energetycznych podanych w piśmie organu. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., Nr [...], na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) oraz na podstawie art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz.U. Nr 44, poz. 262) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), przyznał K.K. płatność do gruntów rolnych na rok 2007 w wysokości 4921,43 zł, w tym; z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości 2364,07 zł, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 1719,33 zł, płatności uzupełniającej do roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 838,03 zł oraz odmówił przyznania płatności do upraw roślin energetycznych. W uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że kwoty jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce) zostały przyznane stronie zgodnie z jej żądaniem. Uzasadniając odmowę przyznania płatności do upraw roślin energetycznych, organ I instancji powołał się na treść przepisu art. 32 ust. 1 lit b rozporządzenia Komisji WE nr 1973/2004, zgodnie z którym umowa kontraktacji zawarta pomiędzy producentem a pierwszą jednostką przetwórczą winna zostać złożona do Dyrektora Oddział Terenowego Agencji Rynku Rolnego, czego jednak w tej sprawie nie uczyniono. K.K. w ustawowym terminie złożył odwołanie od decyzji organu I instancji, wnosząc przy tym o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie mu płatności do roślin energetycznych. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie podniósł, iż dokonał ze swojej strony wszystkich wymaganych prawem czynności, natomiast odpowiedzialność za nie uzyskanie od pierwszej jednostki przetwórczej stosownych umów ponosi Dyrektor ARR w W. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ odwoławczy przytoczył ustalony w sprawie stan faktyczny oraz powołał przepisy prawa kształtujące obowiązek złożenia przez pierwszą jednostkę przetwórczą kopii umowy kontraktacyjnej w Terenowym Oddziale Agencji Rynku Rolnego. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu K.K. organ odwoławczy podniósł, iż w świetle określonych przepisami prawa obowiązków wnioskodawcy, brak jest podstaw do przyrzucenia odpowiedzialności za niedopełnienie przez pierwszą jednostkę przetwórczą obowiązku złożenia przedmiotowej umowy. W dniu 14 lutego 2009 r. K.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, domagając się uchylenia tej decyzji w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi K.K. podniósł, iż dopełnił wszelkich formalności względem ARiMR do przyznania dopłat energetycznych, a podmiot skupujący nadal jest uprawnionym na liście Agencji Rynku Rolnego do skupu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przede wszystkim Sąd zauważa, iż spór w niniejszej sprawie dotyczył ustalenia czy Skarżącemu przysługuje płatność do upraw roślin energetycznych. Wskazać tutaj należy, iż ustalony przez organ stan faktyczny sprawy jest pomiędzy stronami niesporny i nie budzi żadnych wątpliwości Sądu. Zasadniczą kwestią dla wydanego rozstrzygnięcia było natomiast zagadnienie odpowiedzialności za nie wywiązanie się z obowiązku przedstawienia umowy kontraktacyjnej do Oddziału Terenowego ARR. Zdaniem organu konsekwencje niedopełnienia tego obowiązku obciążają Wnioskodawcę, w ocenie Skarżącego zaś, brak jest podstaw do uznania jego odpowiedzialności w tym zakresie. Zagadnienie płatności do upraw roślin energetycznych zostało uregulowane w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) oraz w rozporządzeniu Komisji Wspólnot Europejskich (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz.U. UE.L.2004.345.1) – w brzmieniu obowiązującym w przedmiotowej sprawie. Podkreślić należy, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o płatnościach w brzmieniu obowiązującym w 2007 r., co wynika z art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz.U. Nr 44 poz. 262), zgodnie z którym "Do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, o których mowa w ustawie wymienionej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe." Stosownie do art. 7 ust. 3 ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej w brzmieniu obowiązującym w 2007 r. "Rolnikowi, który spełnia warunki określone w rozdziale 8 rozporządzenia nr 1973/2004, przysługuje płatność do upraw roślin energetycznych, z tym że: 1) umowa, o której mowa w art. 26 rozporządzenia nr 1973/2004, powinna być zawarta z podmiotem skupującym albo pierwszą jednostką przetwórczą, które zostały zatwierdzone w rozumieniu tego rozporządzenia; 2) płatność przysługuje również w przypadkach, o których mowa w art. 25 ust. 1 rozporządzenia nr 1973/2004; 3) ilość roślin energetycznych, którą wnioskodawca: a) dostarczył do zatwierdzonych podmiotów, o których mowa w pkt 1, lub b) wykorzystał lub przetworzył na cele energetyczne w gospodarstwie - jest równa co najmniej plonowi reprezentatywnemu." Przechodząc na grunt przepisów prawa wspólnotowego należy wskazać, że zgodnie z art. 24 ust. 1 ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 "Na areałach objętych pomocą można uprawiać wszelkie surowce rolne, pod warunkiem że są one przeznaczone przede wszystkim do wykorzystania w produkcji produktów energetycznych na warunkach określonych w ust. 2-8." Zgodnie natomiast z treścią art. 26 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 jako uzasadnienie wniosków o pomoc, wnioskodawcy przedstawiają właściwym organom umowy jakie zawarli z podmiotem skupującym lub pierwszą jednostką przetwórczą. Z powyższej regulacji wynika, że płatność przysługuje m.in. gdy producent zawrze stosowną umowę na dostawę surowców energetycznych z pierwszą jednostką przetwórczą względnie z zatwierdzonym podmiotem skupującym. W przedmiotowej sprawie Skarżący zawarł umowę kontraktacji z Olejarnią [...]. Odpis umowy dołączony został do wniosku Skarżącego o przyznanie wnioskowanych płatności, dlatego też zdaniem Skarżącego dopełnił On wszystkich formalności wymaganych prawem. Jak wynika natomiast z poczynionych ustaleń, Olejarnia [...] nie przedstawiła umowy zawartej z Wnioskodawcą w Oddziale Terenowym Agencji Rynku Rolnego w W., co jednakże zdaniem Skarżącego nie ma znaczenia dla rozpoznania jego wniosku o przyznanie płatności. W ocenie Sądu w zakresie skutku zaistniałego uchybienia rację przyznać tutaj należy organowi. Przede wszystkim wskazać tutaj należy, iż jak wynika z treści przepisu art. 8 pkt 5 ww. ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej; m.in. pierwsze jednostki przetwórcze lub podmioty skupujące, składają informacje i powiadomienia określone w przepisach rozporządzenia nr 1973/2004 do dyrektora oddziału terenowego Agencji Rynku Rolnego, na formularzach opracowanych i udostępnionych przez Agencję Rynku Rolnego właściwego według miejsca zamieszkania lub siedziby podmiotu. Jak wynika natomiast z treści przepisu art. 32 rozporządzenia nr 1973/2004 pomoc może być wypłacona wnioskodawcom dopiero po spełnieniu określonych warunków m.in. po złożeniu egzemplarza umowy we właściwym organie podmiotu skupującego lub pierwszej jednostki przetwórczej zgodnie z przepisami art. 34 ust. 1 tego rozporządzenia i spełnieniu warunku z art. 24 ust. 1. W art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1973/2004 wskazano zaś, iż podmioty skupujące lub pierwsze jednostki przetwórcze składają egzemplarz umowy we właściwych organach zgodnie z harmonogramem do ustalenia przez dane państwo członkowskie i nie później niż w dniu, w którym upływa termin składania wniosków o pomoc za dany rok w danym państwie członkowskim. Mając na uwadze ww. uregulowania nie może ulegać zatem żadnej wątpliwości, iż w sytuacji stwierdzenia w toku postępowania administracyjnego, że podmiot skupujący bądź pierwsza jednostka przetwórcza nie wywiązał się z obowiązku przedstawienia umowy kontraktacyjnej, organ administracyjny nie może przyznać wnioskowanej płatności w spornym zakresie. Nadto odnosząc się do zarzutu Skarżącego wskazać także należy, iż jak słusznie podniósł organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, w świetle brzmienia art. 26 ust. 3 rozporządzenia 1973/2004, zgodnie z którym wnioskodawcy zapewniają, aby umowy były zawierane w odpowiednim terminie, który umożliwi podmiotowi skupującemu lub pierwszej jednostce przetwórczej złożenie egzemplarza umowy we właściwym organie w terminach określonych w art. 34 ust. 1 tego rozporządzenia, brak jest możliwości przerzucenia odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązku złożenia umowy na inny podmiot. Stanowisku takiemu przeczy bowiem zarówno treść art. 26 ust. 3 ww. rozporządzenia jak również wykładnia celowościowa art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej. Niewątpliwie bowiem, określony ww. przepisami rozporządzenia nr 1973/2004 obowiązek złożenia egzemplarza umowy kontraktacyjnej przez pierwszą jednostkę przetwórczą lub podmiot skupujący celem wypłaty przedmiotowej płatności Wnioskodawcy, znajduje swoje dopełnienie w regulacji wyrażonej w art. 8 ust. 5 ww. ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., co umożliwia przeprowadzenie przez organy administracyjne weryfikacji składanych przez Wnioskodawców oświadczeń w zakresie zawieranych z innymi podmiotami umów kontraktacyjnych. Reasumując wskazać zatem należy, że w przedmiotowej sprawie brak dowodu złożenia egzemplarza umowy przez pierwszą jednostkę przetwórczą do Oddziału Terenowego ARR stwarza stan, w którym organ administracyjny nie może przyznać dopłaty do uprawy roślin energetycznych. W każdym zatem przypadku, w którym producent ubiega się o płatności i zawarł umowę kontraktacji wymagane jest potwierdzenie Oddziału Terenowego o złożeniu egzemplarza umowy przez pierwszą jednostkę przetwórczą. Odnosząc się do przedstawionego przez Skarżącego na rozprawie w dniu 24 września 2009 r. wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów dojazdu do Sądu i drogi powrotnej, wskazać należy, iż zgodnie z art. 200 p.p.s.a. zwrot kosztów postępowania może nastąpić jedynie na rzecz skarżącego i tylko w sytuacji, gdy skarga została uwzględniona (odstępstwa od tej zasady zawiera tylko art. 201 p.p.s.a. tj. w razie umorzenia postępowania z przyczyn określonych w art. 54 § 3 i 118 § 2 p.p.s.a. – żaden z tych przypadków w przedmiotowej sprawie nie zachodzi). Wypadki uwzględnienia skargi wymienione zostały w art. 145-150 p.p.s.a. Nie jest więc możliwe zasądzanie poniesionych kosztów podróży na rozprawę skarżącego, gdy skarga zostanie oddalona. Ponieważ w przedmiotowej sprawie skargę K. K. oddalono, wniosek o zwrot poniesionych kosztów podróży nie została uwzględniony. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd skargę oddalił.