V SA/Wa 378/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Andrzej Kania po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Sz. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... października 2006 r. Nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych postanawia: - umorzyć postępowanie sądowe; W dniu ... listopada 2006 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) J. Sz. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W dniu ... marca 2007 r. skarżący zmarł (v. odpis skrócony aktu zgonu k. 46 akt sądowych), zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 lipca 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 493/07 zawiesił postępowanie sądowe. W dniu 25 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił podjąć zawieszone postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 161 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej ustawy p.p.s.a - Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Zakresem pojęcia "prawa i obowiązki ściśle związane z osobą zmarłego" objęte są takie prawa i obowiązki, które odnoszą się do określonych interesów konkretnej osoby ze względu na jej indywidualną sytuację, zatem te, które nie przechodzą na następców prawnych, bowiem są związane wyłącznie z określoną osobą. Takie rozumienie tego pojęcia koreluje z brzmieniem art. 922 § 2 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą nie należą do spadku. Zgodnie z regulacją zawartą w tym kodeksie, w skład masy spadkowej wchodzą natomiast prawa i obowiązki majątkowe (art. 922 § 1 k.c.). Należy jednak podkreślić, iż dziedziczeniu podlegają tylko prawa i obowiązki majątkowe o charakterze cywilnoprawnym, a więc wszelkie prawa i obowiązki będące elementami stosunków cywilnoprawnych. Wobec tego nie wchodzą do spadku prawa i obowiązki wynikające z innych stosunków prawnych, w tym stosunków administracyjnoprawnych (por. "Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga czwarta. Spadki" Elżbieta Skowrońska-Bocian, Wyd. LexisNexis 2004 r., str. 10). Do spadku nie należą zatem majątkowe prawa i obowiązki o charakterze publicznoprawnym, wynikające z przepisów należących do innych działów prawa (prawa administracyjnego, prawa finansowego), także wówczas, gdy skutki prawne śmierci osoby fizycznej są oceniane stosownie do przepisów kodeksu cywilnego regulujących spadkobranie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2004 r., sygn. IV CK 215/03, Lex nr 152889). W niniejszej sprawie przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, a udziału w sprawie nie zgłosiła żadna osoba, której interesu prawnego dotyczyłby wynik tego postępowania. Zaskarżona decyzja wydana została bowiem na podstawie art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 11 poz. 74) - dalej u.s.u.s. - oraz Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych po rozważeniu stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej zobowiązanego i uwzględnieniu wyłącznie jego możliwości płatniczych. Wynik zatem wskazanego postępowania nie dotyczy interesu prawnego innych osób. Ponadto ewentualna odpowiedzialność osób trzecich z tytułu nieopłaconych składek winna być poprzedzona wydaniem decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności na podstawie art. 31 u.s.u.s. w związku z odpowiednimi przepisami Ordynacji podatkowej. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.