V SA/Wa 380/19

WyrokWSA w Warszawie2019-09-12

Skład orzekający: Bożena Zwolenik, Andrzej Kania, Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dochód uzyskany ze sprzedaży złomu, powstałego w wyniku prac modernizacyjnych finansowanych ze środków unijnych, stanowi dochód incydentalny podlegający zwrotowi proporcjonalnie do otrzymanego dofinansowania, nawet jeśli strona twierdzi, że złom pochodził z napraw głównych nieobjętych dofinansowaniem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że dochód ze sprzedaży złomu powstałego w trakcie modernizacji taboru kolejowego, współfinansowanej ze środków unijnych, stanowi dochód incydentalny podlegający zwrotowi. Organy prawidłowo ustaliły, że złom pochodził z prac modernizacyjnych, a nie z napraw głównych, co potwierdzają dokumenty projektowe i umowne. Brak było podstaw do powołania biegłego, gdyż materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy.
Stan faktyczny
Spółka K. zawarła umowę o dofinansowanie projektu modernizacji taboru kolejowego ze środków unijnych. W trakcie realizacji projektu uzyskała przychody ze sprzedaży złomu. Organy administracji uznały, że złom pochodził z prac modernizacyjnych i stanowi dochód incydentalny, nakazując zwrot części dofinansowania. Spółka kwestionowała pochodzenie złomu, twierdząc, że pochodził on z napraw głównych nieobjętych dofinansowaniem i domagała się powołania biegłego. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez organ II instancji, spółka wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2019 r. sprawy ze skargi K. w W. na decyzję Zarządu Województwa Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu części dofinansowania; oddala skargę. K. – K. sp. z o. o. z siedzibą w W. (dalej: Strona, Spółka lub Skarżąca) zawarła w dniu [...] lipca 2010 r. z [...] umowę o dofinansowanie projektu nr [...] pn. "Modernizacja [...]" (dalej: umowa o dofinansowanie). Do umowy zawarto cztery aneksy. Na podstawie umowy o dofinansowanie Stronie przekazano w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa M. (dalej: RPO WM) dofinansowanie w wysokości [...] zł, stanowiące nie więcej niż 50 % kwoty całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu, [w tym: [...] zł ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (dalej: EFRR) i [...] zł z budżetu państwa) w ramach pomocy na usługi publiczne w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego, całkowita wartość projektu wyniosła [...] zł. Projekt został poddany audytowi Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: KAS). Z czynności audytu sporządzono protokół z [...] maja 2017 r. oraz Podsumowanie ustaleń dokonanych w projekcie [...] przez KAS z dnia [...] czerwca 2017 r. Audytorzy na podstawie przeanalizowanej dokumentacji stwierdzili, że w okresie realizacji projektu Strona uzyskała przychody w wysokości [...] zł z tytułu sprzedaży odzyskanego w ramach projektu złomu. Osiągnięty dochód z tytułu sprzedaży złomu stanowi dochód incydentalny, nie będący wynikiem działalności operacyjnej projektu, który Strona powinna rozliczyć analogicznie jak kary umowne, które zostały wykazane i rozliczone w końcowym wniosku o płatność. Jest to dochód rozumiany zgodnie z art. 55 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz UE L 210/25 ze zm.; dalej: rozporządzenie nr 1083/2006). W dniach [...] –[...] stycznia 2018 r. Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych (dalej: MJWPU) przeprowadziła kontrolę doraźną w Spółce, której celem było zweryfikowanie ustaleń KAS wykazanych w protokole z przeprowadzonego audytu, dotyczących dochodu w projekcie. W toku kontroli ustalono, że w okresie realizacji projektu Spółka uzyskała przychody ze sprzedaży złomu w wysokości [....] zł. Przychody te dotyczyły złomu uzyskanego w wyniku przeprowadzanych równolegle napraw głównych i modernizacji elektrycznych zespołów trakcyjnych (dalej: [...]). MJWPU stwierdziła, iż w trakcie realizacji projektu "Modernizacja [...]" wystąpił dochód incydentalny, stanowiący wydatek niekwalifikowalny, o którego wysokość należy pomniejszyć dofinansowanie (informacja pokontrolna nr [...]). Zastrzeżenia K. do wyniku kontroli nie zostały uwzględnione, zaleceniami pokontrolnymi z dnia [...] kwietnia 2018 r. wezwano Spółkę do zwrotu kwoty [...] zł wraz z odsetkami. Wobec braku uregulowania powyższej należności w dniu [...] września 2018 r. wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu przez Spółkę części dofinansowania projektu "Modernizacja [...]". W następstwie przeprowadzonego postępowania, MJWPU (dalej: organ I instancji) decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. zobowiązała Stronę do zwrotu kwoty [...] zł, sprostowanej na kwotę [....] postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r., wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9 w związku z art. 207 ust. 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 869; dalej: u.f.p.). W uzasadnieniu decyzji wskazano na naruszenie przez Stronę § 3 ust. 22 umowy o dofinansowanie poprzez niepoinformowanie MJWPU o fakcie uzyskania przychodu ze sprzedaży złomu czyli wystąpienia okoliczności mających wpływ na zmniejszenie poziomu maksymalnego dofinansowania z EFRR dla projektu generującego dochód, zgodnie z art. 55 rozporządzenia nr 1083/2006 oraz § 3 ust. 23 umowy poprzez nie zwrócenie przychody ze sprzedaży złomu. Ponadto organ I instancji stwierdził, że Spółka nie wywiązała się z obowiązku prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej, do czego obligował § 3 ust. 25 umowy o dofinansowanie. Organ I instancji opisał stan prawny i faktyczny, wskazał i wyjaśnił podstawę i powody żądania zwrotu środków i sposób ich wyliczenia. W odwołaniu od powyższej decyzji Strona zarzuciła naruszenie: a) art 7 w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 84 § 1 oraz art 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego zebrania materiału dowodowego w zw. z brakiem opinii biegłego z zakresu budowy, eksploatacji i naprawy pojazdów kolejowych na okoliczność tego, czy w wyniku modernizacji EZT mogło dojść do pozyskania złomu, w jakim zakresie i jakiej wartości; b) art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 4 pkt 43) ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 października 2005 r. w sprawie ogólnych warunków technicznych eksploatacji pojazdów kolejowych, poprzez samodzielną ocenę sprawy i jej rozstrzygnięcie, podczas gdy w ocenie Strony rozstrzygnięcie wymagało wiadomości specjalnych; c) przepisów prawa materialnego, tj. art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 u.f.p. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przedwcześnie, bez wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, w szczególności bez dowodu z opinii biegłego. W następstwie rozpatrzenia odwołania, Zarząd Województwa [...] (dalej: [...], organ II instancji lub organ odwoławczy) decyzją z [...] stycznia 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, po przeanalizowaniu całości dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, że zgromadzony materiał dowodowy pozwala na wydanie rozstrzygnięcia. W tej sytuacji wniosek dowodowy Strony o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie został uwzględniony. Organ odwoławczy wziął pod uwagę dyspozycję art. 78 § 2 k.p.a., zgodnie z którą organ może nie uwzględnić żądania Strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu, jeżeli okoliczność została już stwierdzona innymi dowodami. Zdaniem [...] stanowisko Strony, że złom nie powstał przy pracach modernizacyjnych EZT, lecz przy naprawach głównych, jest sprzeczne z dokumentami wystawionymi przez wykonawcę - firmę N. Spółka Akcyjna, zgodnie z którymi złom pozyskano w trakcie prac modernizacyjnych. Dokumenty te zostały przyjęte bez uwag przez Spółkę. Dowód taki stanowi także Studium wykonalności Projektu sporządzone przez [...] Sp. z o.o., zawierające m.in. zakres prac w ramach modernizacji oraz umowa pomiędzy Kolejami [...] a N. Spółką Akcyjną nr [...], której przedmiotem było wykonanie 23 napraw głównych z modernizacją elektrycznych zespołów trakcyjnych serii [...] (dalej: umowa z wykonawcą), objęta dofinansowaniem, określająca zakres modernizacji. Na mocy tej umowy wykonawca zobowiązał się do zwrotu pozyskanych części, które zastąpione zostaną zespołami, podzespołami i częściami zamontowanymi w ramach modernizacji pojazdu, strony umowy ustaliły również, że złom odzyskany w trakcie napraw lub modernizacji pojazdów stanowi własność zamawiającego i podlega zwrotowi. Ponadto w ramach umowy z wykonawcą wystawione zostały faktury i dokumenty WZ potwierdzające sprzedaż złomu. Natomiast Strona na poparcie swoich twierdzeń nie przedstawiła żadnych dowodów, pomimo zapewnienia jej prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia postanowień umowy o dofinansowanie (§ 3 ust. 22 i 23). Dowody znajdujące się w aktach potwierdzają, że przychody uzyskane przez Spółkę w trakcie realizacji projektu ze sprzedaży złomu zostały odzyskane w ramach realizowanego projektu i stanowią dochód incydentalny w rozumieniu art. 55 ust. 4 rozporządzenia 1083/2006. [...] nie kwestionuje, że w ramach umowy z wykonawcą, jak i wielu innych zrealizowanych w ramach przedmiotowego projektu, wykonywane były równoległe zarówno naprawy główne, nie dofinansowane ze środków UE, jak i modernizacja współfinansowana z EFRR i budżetu państwa. Jednak umowa ta wymienia zespoły i części, które w ramach modernizacji zwracane były przez wykonawcę jako złom do zamawiającego, m.in. przetwornica, zawory, części silnika. Skoro w ramach modernizacji wymieniono zespół napędowy i hamulcowy, przebudowano kabinę maszynisty, wymieniono drzwi automatyczne, czoło pojazdów, złącza międzywagonowe, większość elementów wnętrza, fotele dla pasażerów, to pracom tym: towarzyszył demontaż starych elementów, których część nadawała się na złom. Pełen zakres prac przewidzianych w ramach modernizacji [...] objętej dofinansowaniem w RPO WM, zawiera znajdujące się w aktach Studium wykonalności projektu. Zawiera ono m.in. wymienione powyżej prace, co do których bez wiadomości specjalnych można stwierdzić, że generowały złom. Dokument ten wskazuje, że modernizacja taboru będzie przeprowadzona w trakcie wykonywania napraw głównych oraz napraw rewizyjnych, oraz że koszty projektu dotyczą wyłącznie przyjętego zakresu modernizacji taboru bez kosztów napraw, zawiera także informację, że dokument ten (więc i zakres prac w nim wskazany) dotyczy wyłącznie modernizacji taboru. Wobec powyższych ustaleń organ II instancji podzielił stanowisko MJWPU, iż uzyskany przychód ze sprzedaży złomu (w kwocie [...] zł) powstały w trakcie realizacji projektu stanowi dochód incydentalny w rozumieniu art. 55 ust. 4 rozporządzenia nr 1083/2006, o którym mowa też w § 3 ust. 22 i 23 umowy o dofinansowanie i winien być zwrócony proporcjonalnie do wysokości dofinansowania, tj. w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami. Organ odwoławczy wskazał, że nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 to jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Natomiast w przedmiotowej sprawie to postanowienia umowy o dofinansowanie oraz przepisy prawa odnoszące się do dochodu incydentalnego w projekcie - art. 55 rozporządzenia nr 1083/2006, stanowią procedury, których naruszenie skutkowało żądaniem zwrotu części otrzymanego dofinansowania, tj. kwoty dochodu proporcjonalnie do otrzymanego dofinansowania. Spółka wniosła skargę na powyższą decyzję Organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc zarzuty: I. naruszenia przepisów postępowania: 1. art.7 w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 84 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. poprzez: - brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego na skutek braku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budowy, eksploatacji i naprawy pojazdów kolejowych na okoliczność tego czy w wyniku modernizacji pojazdów kolejowych dokonanej przez Spółkę mogło dojść do pozyskania przez Stronę złomu, jeżeli tak to w jakim zakresie i jakiej wartości, - brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło organ I Instancji do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych, 2. art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 4 pkt 43) ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tj. Dz.U z 2017 r. poz.217 ze zm.; dalej: ustawa o transporcie kolejowym), § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra lnfrastruktury z dnia 12 października 2005 r. w sprawie ogólnych warunków technicznych eksploatacji pojazdów kolejowych (tj. Dz. Z 2016 r. poz. 226 ze zm.; dalej: rozporządzenie w sprawie eksploatacji pojazdów kolejowych) poprzez samodzielną ocenę, że planowane prace modernizacyjne generowały złom, pomimo tego, że ocena w tym zakresie wymaga wiadomości specjalnych, co wymaga przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, 3. art. 8 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia w decyzji słusznego interesu Strony i samodzielne rozstrzygnięcie kwestii technicznej wymagającej wiadomości specjalnych, tj. tego czy w wyniku modernizacji pojazdów kolejowych dokonanej przez Spółkę doszło do pozyskania przez Stronę złomu, 4. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. poprzez:. nieuwzględnienie brzmienia § 2 ust. 8 umowy nr [...] z dnia [...] lutego 2010 roku, który mówi o demontażu elementów taboru uzyskanych przy okazji jego napraw oraz modernizacji, a nie wyłącznie modernizacji, brak dokładnego ustalenia jaka część, taboru w ramach modernizacji mogłaby być przedmiotem demontażu i tym samym brak ustalenia jaka część złomu pochodziła z napraw, a jaka z modernizacji i jaka była jej wartość, co doprowadziło organ do nieuprawnionego utrzymania w mocy decyzji organu I Instancji, 5. art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji MJWPU z dnia [...] listopada 2018 roku o numerze [...] wydanej z urzędu w przedmiocie zwrotu części dofinansowania projektu ,,Modernizacja elektrycznych zespołów trakcyjnych", podczas gdy organ w sposób wyczerpujący nie zgromadził całego materiału dowodowego, co skutkowało brakiem uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz brakiem przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia MJWPU. II. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. 6. art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9 u.f.p. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w przedmiocie zwrotu części dofinansowania projektu ,,Modernizacja [...]" przedwcześnie bez wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, w szczególności bez przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. W oparciu o powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji MJWPU, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skargę jako niezasadną należało oddalić. W sprawie niesporne jest, że Skarżąca realizowała projektu nr [...] pn. "Modernizacja [....]" na podstawie umowy o dofinansowanie zawartej w dniu [...] lipca 2010 r. z [...]. Projekt miał na celu zmodernizowanie taboru kolejowego (elektrycznych zespołów trakcyjnych), wykorzystywanego do regionalnych przewozów kolejowych na terenie woj. [...]. Zakres modernizacji został przedstawiony w Studium wykonalności projektu. Zgodnie z powyższym dokumentem modernizacja taboru miała być przeprowadzona w trakcie wykonywania napraw głównych i napraw rewizyjnych. W umowie o dofinansowanie i wniosku o dofinansowanie, będącym załącznikiem do umowy, określono m.in. warunki i cele realizacji projektu, wskaźniki do osiągnięcia, zasady i procedury obowiązujące Stronę przy realizacji projektu oraz w okresie trwałości. Umowa zobowiązała Stronę do realizacji projektu z należytą starannością, ponoszenia wydatków celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego i unijnego oraz procedurami obowiązującymi w ramach RPO WM. Zgodnie z § 3 ust 22 umowy o dofinansowanie, Beneficjent zobowiązał się, że w przypadku wystąpienia okoliczności, które mogą mieć wpływ na zmniejszenie poziomu dofinansowania dla projektu generującego dochód zgodnie z art. 55 rozporządzenia nr 1083/2006, informuje o tych okolicznościach Mazowiecką Jednostkę Wdrażania Programów Unijnych. Stosownie do § 3 ust. 23 umowy o dofinansowanie Beneficjent, którego projekt wygenerował nieuwzględniony wcześniej dochód w okresie trzech lat od dnia zamknięcia RPO WM zwraca część dochodu w proporcji, jaką stanowi kwota dofinansowania ze środków EFRR w kosztach całkowitych projektu. Skarżąca zobowiązała się zatem, że w przypadku, gdy projekt wygeneruje nieuwzględniony wcześniej dochód, zwróci jego część w proporcji jaką stanowi kwota dofinansowania ze środków EFRR w kosztach całkowitych projektu. Powyższa powinność wnika również z przepisu art. 55 ust. 4 rozporządzenia nr 1083/2006, który stanowi, że przypadku gdy, nie później niż trzy lata po zamknięciu programu operacyjnego, stwierdza się, że operacja wygenerowała dochód, który nie został uwzględniony zgodnie z ust. 2 i 3, dochód taki zwraca się do budżetu ogólnego Unii Europejskiej proporcjonalnie do wkładu funduszy. Ponadto w § 3 ust 25 umowy o dofinansowanie Skarżąca zobowiązała się do prowadzenia, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, wyodrębnionej ewidencji księgowej dotyczącej realizacji projektu z podziałem analitycznym, w sposób przejrzysty, umożliwiający identyfikację poszczególnych operacji księgowych i bankowych przeprowadzonych dla wszystkich wydatków w ramach projektu. W sprawie niesporne jest, że Skarżąca w okresie realizacji projektu uzyskała dochód ze sprzedaży złomu w wysokości [....] zł. Spór w sprawie dotyczy kwestii pochodzenia sprzedanego przez Skarżącą złomu, tj. rozstrzygnięcia czy pozyskanie złomu przez Skarżącą nastąpiło, jak twierdzą orzekające w sprawie organy, w wyniku prac modernizacyjnych przeprowadzonych z dofinansowania ze środków EFRR czy też, jak twierdzi Skarżąca, na skutek napraw głównych realizowanych przez Skarżącą poza projektem ,,Modernizacja [....],tj. bez udziału środków EFRR. W ocenie Sądu stanowisko organów znajduje uzasadnienie w prawidłowo zgromadzonym i ocenionym materiale dowodowym, na który składają się między innymi: dokumentacja projektowa, umowa zawarta przez Skarżącą z N. Spółką Akcyjną w N. w dniu [...] lutego 2010 r. w przedmiocie wykonania napraw głównych z modernizacją elektrycznych zespołów trakcyjnych serii [...] ustalenia audytu KAS, wyniki kontroli doraźnej przeprowadzonej przez MJWPU, a także dokumenty źródłowe dotyczące sprzedaży złomu - faktury VAT, przelewy, dokumenty magazynowe WZ, ZW. Natomiast stanowisko Skarżącej wskazujące na sprzedaż złomu nie pochodzącego z modernizacji [...] lecz z napraw głównych nie znajduje oparcia w materiale dowodowym, zwłaszcza w opisie dokumentów źródłowych dotyczących sprzedaży złomu z którego jednoznacznie wynika, że złom powstał przy modernizacji [...]. Opis ten pozostaje zatem w wyraźnej sprzeczności z twierdzeniami Skarżącej o pochodzeniu złomu. Podkreślić należy, że żaden ze zgromadzonych dokumentów, w tym przedłożonych przez samą Skarżącą, nie potwierdza pochodzenia złomu z napraw głównych. Nie sposób przy tym nie zauważyć, że Skarżąca nie wywiązała się z obowiązku - wynikającego z § 3 ust. 25 umowy o dofinansowanie - prowadzenia, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, wyodrębnionej ewidencji księgowej dotyczącej realizacji projektu z podziałem analitycznym, w sposób przejrzysty umożliwiający identyfikację poszczególnych operacji księgowych i bankowych. Ponadto Skarżąca powołując się na błędny opis dokumentów, uwzględniony przez organy, nie podjęła żadnych czynności (na etapie pozyskiwania złomu, w toku późniejszego audytu i kontroli czy w końcu na etapie postępowania administracyjnego) zmierzających do spowodowania korekty ,,błędnych’’ opisów dokumentów, zaś organy orzekające nie miały żadnych podstaw do kwestionowania zapisów tych dokumentów. Wobec powyższego Skarżąca nie może skutecznie twierdzić, że sprzedany złom o ustalonej wartości pochodził z napraw głównych i na tej podstawie podważać zasadność zobowiązania do zwrotu środków. Stanowisko organów poparte jest dodatkowo zapisami umowy z wykonawcą (N. S.A.), powołanymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w których przewidziano m. in., że wykonawca zobowiązuje się do zwrotu po uprzedniej naprawie zdemontowanych podzespołów i zespołów oraz pozyskanych części, które zastąpione zostaną zespołami, podzespołami i częściami zamontowanymi w ramach modernizacji pojazdu (§ 2 ust. 8 umowy) oraz, że złom odzyskany w ramach napraw lub modernizacji pojazdów stanowi własność Skarżącej (§ 2 ust. 17 umowy). Nieuzasadniony tym samym jest zarzut nieuwzględnienia brzmienia § 2 ust. 8 umowy z wykonawcą, tj. naruszenia art. 77 i art. 77 § 1 k.p.a. Postanowienia tej umowy były powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i przemawiają za słusznością stanowiska organów. Sąd podobnie jak organy orzekające nie kwestionuje, że w ramach umowy z wykonawcą realizowane były równolegle naprawy główne, nie dofinansowane ze środków UE, jak i modernizacja współfinansowana ze środków EFRR, niemniej jednak umowa ta wymienia zespoły i części, które w ramach modernizacji zwracane były przez wykonawcę do Skarżącej, np. przetwornica, zawory, części silnika. Dodatkowo należy zauważyć, że pełen zakres prac przewidzianych w ramach modernizacji [...] zawiera Studium wykonalności Projektu, powołany również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zakres tych prac wskazuje również na generowanie złomu w ramach prowadzonej modernizacji [...], a nie napraw głównych. W ocenie Sądu niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, oparte w znacznej mierze na przekonaniu Skarżącej o potrzebie powołania i przeprowadzenia przez organ odwoławczy dowodu z biegłego na okoliczność ustalenia czy w wyniku modernizacji pojazdów kolejowych mogło dojść do pozyskania przez Skarżącą złomu, a jeżeli tak to w jakim zakresie. Z powyższą kwestią Skarżąca wiąże zarzuty braku po stronie [...] wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego oraz samodzielnej oceny co do generowania złomu przez prace modernizacyjne [...]. W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy był kompletny (wystarczający) do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie było powodów powoływania biegłego na okoliczności dokonania ustaleń faktycznych, oczekiwanych przez Skarżącą. Należy wskazać, że zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, organ może nie uwzględnić żądania, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 i § 2 k.p.a.). W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny ustalony został w sposób prawidłowy. Organy orzekające podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdzał nie tylko fakt pozyskania przez Skarżącą złomu z modernizacji [...] lecz również jej wielkość. W tym stanie rzeczy żądanie przeprowadzenia dowodu w zakresie wskazanym przez Skarżącą nie znajduje podstaw faktycznych ani prawnych. Przedstawiając powyższe Sąd stwierdza, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 7 w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 84 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a.; art. 84 § 1 k.p.a. w związku z art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie kolejowym, § 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie eksploatacji pojazdów kolejowych; art. 8 k.p.a.; jak również art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. Nieuzasadnione również są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego. Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 – podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Stosownie do art. 184 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęte jest jednomyślnie, że procedurami o których mowa w powyższym przepisie, których naruszenie skutkuje obowiązkiem zwrotu środków, są procedury przewidziane w umowie o dofinansowanie jak również przepisy unijne mające zastosowanie do przyznanego dofinansowania. Organy orzekające prawidłowo stwierdziły zatem, że w sprawie doszło zarówno do naruszenia § 3 ust. 22 i ust. 23 umowy o dofinansowanie, jak również art. 55 ust. 4 rozporządzenia nr 1083/2006, co uzasadniało zastosowanie w rozpatrywanej sprawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Reasumując Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadnie i nie znajdując innych powodów do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło