V SA/Wa 3832/15
PostanowienieWSA w Warszawie2017-02-06
Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym stałym dochodem jest emerytura po potrąceniach komorniczych, a która posiada znaczący majątek w postaci nieruchomości i samochodu, może zostać uznana za osobę znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) zasługuje na uwzględnienie, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Pomimo posiadania majątku, niski dochód (emerytura po potrąceniach komorniczych) może uzasadniać przyznanie adwokata z urzędu, jeśli strona nie jest w stanie pokryć wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się ustanowienia adwokata. Jej jedynym stałym dochodem jest emerytura w kwocie 773,48 zł netto po potrąceniach komorniczych. Posiada nieruchomość o wartości 600.000 zł i samochód o wartości 15.000-20.000 zł. Oświadczyła, że nie posiada rachunków bankowych, nie składała zeznania podatkowego za 2015 r. i korzysta z pomocy córki.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi [...] na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział ZUS w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych p o s t a n a w i a: ustanowić dla skarżącej adwokata
We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF) skarżąca E. W. zażądała ustanowienia adwokata.
Z informacji podanych we wniosku oraz z dokumentów nadesłanych do akt sprawy wynika, że skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe ([...]). Jedynym stałym źródłem dochodów skarżącej jest świadczenie emerytalne, które – po potrąceniach komorniczych – zamyka się w kwocie 773,48 zł netto (odcinek przekazu pocztowego ww. świadczenia za grudzień 2016 r. – w aktach sądowych sprawy).
Na majątek skarżącej składa się działka o powierzchni 750 m kw z posadowionym na niej domem o powierzchni 90 m kw – łączna szacunkowa wartość ww. nieruchomości to 600.000 zł, a także uszkodzony samochód marki Citroën Berlingo rok produkcji 2009 o wartości ok. 15.000 zł – 20.000 zł.
W piśmie z 27 grudnia 2016 r. skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnych rachunków bankowych, w tym kont dewizowych. Nie składała zeznania podatkowego za rok 2015. Z uwagi na stan zdrowia pozostaje pod opieką lekarza [...] . Skarżąca korzysta z pomocy córki; jest też zmuszona wyprzedawać sprzęty domowe.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.).
W ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów jednoznacznie wynika, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Mając na uwadze jej niski dochód (niespełna 800 zł), należy stwierdzić, iż skarżąca nie jest w stanie poczynić oszczędności celem pokrycia wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Dlatego zasadne jest przyznanie jej adwokata z urzędu celem obrony interesów przed Sądem.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło