V SA/Wa 3845/15
WyrokWSA w Warszawie2016-09-27
Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura, Izabella Janson, Arkadiusz Tomczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utworzenie grupy producentów rolnych, w której skład wchodzą podmioty powiązane kapitałowo i osobowo, a które nie prowadziły wcześniej działalności rolniczej, stanowi sztuczne stworzenie warunków do uzyskania pomocy finansowej, sprzeczne z celami systemu wsparcia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że utworzenie grupy producentów rolnych przez podmioty powiązane kapitałowo i osobowo, które nie prowadziły wcześniej samodzielnej działalności rolniczej, stanowi sztuczne stworzenie warunków do uzyskania pomocy finansowej. Taka sytuacja jest sprzeczna z celami systemu wsparcia, które zakładają wspieranie rzeczywistej działalności rolniczej i wspólnego wprowadzania produktów na rynek przez członków grupy, a nie tworzenie sztucznych jednostek dla uzyskania dotacji. W związku z tym, odmowa przyznania środków finansowych była zasadna.Stan faktyczny
Spółka z o.o. ubiegała się o przyznanie środków finansowych z tytułu pomocy dla grup producentów rolnych. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, uznając, że grupa została utworzona w sposób sztuczny, poprzez powiązane kapitałowo i osobowo spółki, które nie prowadziły wcześniej samodzielnej działalności rolniczej. Po postępowaniu odwoławczym i uchyleniu wcześniejszych decyzji przez WSA, organ ponownie odmówił przyznania pomocy, co zostało utrzymane w mocy decyzją Prezesa ARiMR. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym nieuwzględnienie wskazań sądu z poprzedniego wyroku oraz błędną wykładnię przepisów dotyczących tworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant spec. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2016 r. sprawy ze skargi G. P. G. Sp. z o.o. w Ż. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) lipca 2015 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" oddala skargę.
Zaskarżoną przez Grupę Producencką "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej "Grupa", "Skarżąca", "Spółka" lub "Strona") decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., Nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, dalej: "Prezes ARiMR" lub "organ II instancji", utrzymał na mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S., dalej: "Dyrektor" lub "organ I instancji" z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] o odmowie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych w okresie od dnia [...] października 2011 r. do dnia [...] października 2012 r., to jest za pierwszy rok korzystania z pomocy na wspieranie grup producentów rolnych.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] października 2011 r. znak [...] Grupa została wpisana do rejestru grup producentów rolnych prowadzonego przez Marszałka Województwa [...]. W dniu [...] grudnia 2011 r. Dyrektor decyzją nr [...] przyznał Grupie pomoc finansową w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w okresie od [...] października 2011 r. do [...] października 2016 r.
W dniu [...] października 2012 r. Strona złożyła wniosek o wypłatę środków z tytułu pomocy dla grupy producentów rolnych za okres od dnia [...] października 2011 r. do dnia [...] października 2012 r. tj. za pierwszy rok działalności. W dniu [...] lutego 2013 r. Dyrektor odmówił Grupie przyznania płatności z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w okresie od dnia [...] października 2011 r. do dnia [...] października 2012 r., tj. za pierwszy rok korzystania z pomocy. W dniu [...] marca 2013 roku Strona wniosła do Prezesa ARiMR odwołanie od powyższej decyzji. Prezes ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Dyrektor po ponownym przeprowadzeniu postępowania wydał w dniu [...] sierpnia 2013 r. kolejną decyzję o odmowie przyznania płatności z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 za pierwszy rok korzystania z pomocy. Po rozpoznaniu odwołania Strony z dniu [...] sierpnia 2013 r. Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 21 maja 2014 roku (sygn. akt. V SA/Wa 241/14) decyzję uchylił. Orzeczenie to stało się prawomocne.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego Prezes ARiMR decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora z [...] sierpnia 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W dniach od [...] września 2014 r. do [...] września 2014 r. w siedzibie Grupy oraz poszczególnych członków Grupy odbyła się kontrola wykonana przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy i analizę przepisów prawa organ I instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] odmówił Stronie przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych"' objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, w okresie od dnia [...] października 2011 r. do dnia [...] października 2012 r.
Strona od powyższego rozstrzygnięcia złożyła w terminie odwołanie, w którym zarzuciła organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy: art. 4 ust. 2 i ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28 stycznia 2011 r. ze zm.), poprzez ich błędne zastosowanie przejawiające się w przyjęciu, że Strona stworzyła sztuczne warunki do otrzymania płatności oraz art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L 277 z 21 października 2005 r. str. 1 ze zm.), poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że działania Grupy nie korespondują z celami wskazanymi w tym przepisie. W odwołaniu zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania: art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego niezastosowanie w sprawie, polegające na nieuwzględnieniu oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2014 r. (sygn. akt V SA/Wa 241/14), art. 110 kpa, poprzez jego niezastosowanie polegające na zarzuceniu Stronie tworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności i odmowie przyznania pomocy finansowej, podczas gdy organ I instancji w dniu [...] grudnia 2011 r. wydał decyzję o przyznaniu Grupie pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych", art. 107 § 3 kpa oraz art. 11 kpa, poprzez ich niezastosowanie polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu przyczyn, dla których organ I instancji odmówił płatności oraz art. 7, art. 8, art. 15, art. 21, art. 77 § 1, i art. 80 kpa, poprzez ich niezastosowanie w sprawie. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego Prezes ARiMR decyzją z [...] lipca 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji uznając jej prawidłowość pod względem faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał regulacje prawa krajowego oraz unijnego zawierające zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych".
W ocenie organu II instancji w rozpoznawanej sprawie miało miejsce tworzenie przez członków Grupy pozornej działalności. Na potrzeby spełnienia warunku minimalnej liczby członków w Grupie trzech jej członków rozpoczęło prowadzenie działalności rolniczej bezpośrednio przed utworzeniem Grupy. Celem utworzenia Grupy było jedynie stworzenie sztucznej jednostki/podmiotu gospodarczego w cyklu produkcyjnym i sprzedażowym, nieprzynoszącej efektu dodanego dla produkcji członków grupy, ale jedynie sztuczne ogniwo w celu uzyskania korzyści w postaci dotacji przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Na podstawie prowadzonej przez ARiMR ewidencji producentów oraz zgodnie z KRS nr [...] z [...] czerwca 2015 r. (identyfikator wydruku: [...]) ustalono, że Grupę Producencką "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w Z., pod adresem [...],[...][...] zarejestrowaną w KRS w dniu [...] września 2011 r. tworzy pięciu wspólników (członków) tj.: [...] Spółka z o.o. z siedzibą w Z., [...] Spółka z o.o. z siedzibą w Z., [...] Spółka z o.o. z siedzibą w Z., [...] Spółka z o.o. z siedzibą w Z. oraz [...] Spółka z o.o. z siedzibą w Z Organ ustalił, że w każdej ze spółek tworzących Grupę w skład jednoosobowego Zarządu wchodzi P. A. T.. Jednocześnie, na podstawie wskazanego KRS-u ustalono, że funkcję Prezesa Zarządu Grupy Producenckiej "[...]" Sp. z o.o. pełni również P. A. T. oraz od [...] stycznia 2013 r. funkcje członka Zarządu w Grupie pełni S. J. S..
W ocenie Prezesa ARiMR zależności pomiędzy podmiotami będącymi członkami Grupy dotyczą zarówno miejsca, struktury własnościowej jak i powiązań osobowych pomiędzy poszczególnymi podmiotami wchodzącymi w skład Grupy. Trzy spółki będące członkami Grupy zostały wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego tuż przed wpisaniem samej Grupy, działającej w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością do KRS w dniu [...] września 2011 roku ([...] Sp. z o.o., Z. Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o.). Również umowy dzierżawy dotyczące zgłaszanych przez spółki gruntów do płatności bezpośrednich zostały zawarte przez wskazanych członków w dacie [...] sierpnia 2011 r., tj. zaledwie miesiąc przed wpisem Grupy do KRS.
W przypadku czterech z pięciu członków Grupy, tj.: [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o.; [...] Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o. jedynym wspólnikiem była [...]. Natomiast w przypadku Grupy [...] Sp. z o.o. wspólnikami były [...] oraz [...] Sp. z o.o.
Zdaniem Prezesa ARiMR wskazane okoliczności świadczą niezbicie o zależnościach w zakresie osobowym i własnościowym członków tworzących Grupę [...] Sp. z o.o., w której bezpośrednio bądź pośrednią kontrolę sprawuje [...]. Także funkcje zarządczą we wszystkich spółkach pełni P. A. T., który jest również prezesem Grupy [...] Sp. z o.o.
W dalszej części uzasadnienia swojej decyzji Prezes ARiMR powołał się na dokonaną weryfikację prowadzenia przez poszczególnych członków Grupy działalności rolniczej, w szczególności w zakresie ich samodzielności, dysponowania niezbędnymi urządzeniami i maszynami oraz infrastrukturą do prowadzenia tej działalności. Organ odwoławczy wskazał, że dokonał analizy dokumentacji finansowo-księgowej poszczególnych członków Grupy oraz uwzględnił wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w siedzibie Grupy oraz u wszystkich członków w dniach od [...] września 2014 r. do [...] września 2014 r., która obejmowała swoim zakresem m.in. sposób organizacji administracyjnej i produkcyjnej działalności Grupy i jej członków.
Prezes ARiMR w oparciu o przeprowadzoną kontrolę na miejscu stwierdził, iż na chwilę zakładania Grupy oraz zawiązania spółek będących członkami Grupy, członkowie: [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. nie dysponowali ani gruntami do prowadzenia działalności rolniczej ani infrastrukturą techniczną oraz magazynową pozwalającą na prowadzenie działalności w zakresie, dla którego Grupa została utworzona, tj. ziarna zbóż i nasiona roślin oleistych. Natomiast [...] Sp. z o.o. posiadała jedynie ciągnik oraz opryskiwacz. Jedynie [...] Sp. z o.o. dysponowało pełnym parkiem maszynowym pozwalającym na prowadzenie samodzielnej działalności rolniczej.
Żaden z członków: [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., biorąc pod uwagę termin, w jakim uzyskał osobowość prawną oraz w jakim został utworzony, tj. bezpośrednio przed utworzeniem Grupy, nie mógł podejmować i nie podejmował działalności rolniczej przed utworzeniem Grupy. Nieutworzenie spółek [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. uniemożliwiałoby natomiast ubieganie się o pomoc w zakresie działania "Grupy producentów rolnych" przez [...], której produkcja w roku pomocy stanowiła ok. 90 % przychodów Grupy.
Organ II instancji podkreślił, że nie kwestionuje sposobu zarządzania gruntami przez właściciela, jednakże w jego ocenie działanie podmiotów powiązanych zarówno kapitałowo jak i osobowo oraz strukturalnie z jednym z podmiotów ([...]), biorąc pod uwagę cele i ramy działania grupy producentów rolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, nie spełnia celów zakreślonych w art. 35 ust. 3 rozporządzenia nr 1698/2005.
W przedmiotowej sprawie, zdaniem Prezesa ARiMR, Grupa wypełniła zarówno obiektywny warunek do uznania, że stworzyła sztuczne warunki, tj. poprzez utworzenie Grupy niezgodnie z celem wskazanym w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005 jak również subiektywny warunek, poprzez wykazanie, że cały ciąg zdarzeń poprzedzających utworzenie Grupy był zaplanowanym działaniem, które miało za cel ominięcie warunku z art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005, a w dalszej kolejności powodowałoby uzyskanie płatności sprzecznej z celami danego systemu wsparcia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
a) art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 oraz art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, poprzez ich błędne zastosowanie w sprawie, przejawiające się w przyjęciu, że Spółka stworzyła sztuczne warunki do otrzymania płatności, podczas gdy funkcjonowanie Spółki jako grupy producentów rolnych ma charakter rzeczywisty i nie nosi znamion sztuczności, w związku z czym przepisy te nie powinny znaleźć w niniejszej sprawie zastosowania;
b) art. 35 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że działania Spółki nie korespondują z celami wskazanymi w powyższym przepisie, podczas gdy Spółka w rzeczywistości cele te realizuje;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy:
a) art. 24 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako "kpa"), poprzez jego niezastosowanie w sprawie, przejawiające się w braku uchylenia przez organ II instancji decyzji organu I instancji z dnia [...] grudnia 2014 r. w sytuacji, gdy powyższa decyzja organu I instancji została wydana przez pracownika, który wydał wcześniej w niniejszej sprawie dwie decyzje uchylone następnie w wyniku orzeczeń kasacyjnych, przez co podlegał on wyłączeniu od udziału w rozpoznawanej sprawie,
b) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2014 r. (sygn. akt V SA/Wa 241/14) i przejawiające się w tym, że mimo iż organ podjął działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego w zakresie wskazanym przez Sąd, to nie przeprowadził on już analizy stanu faktycznego, która została mu również nakazana we wskazaniach Sądu co do dalszego postępowania,
c) art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U z 2013 r., poz. 173), dalej "ustawa PROW", poprzez jego niezastosowanie, polegające na oparciu rozstrzygnięcia w sprawie o dane z systemu prowadzonej przez ARiMR ewidencji gruntów zgłaszanych do dopłat bezpośrednich, które to dane nie znalazły swojego odzwierciedlenia w aktach sprawy administracyjnej oraz nie zostały przedstawione Spółce celem odniesienia się do nich, co jest nie do pogodzenia z zasadą prowadzenia postępowania w sposób praworządny wyrażoną w przywołanym przepisie,
d) art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy PROW poprzez jego niezastosowanie i rozstrzygnięcie niniejszej sprawy bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, polegające na:
- pominięciu przez organ przy ocenie sprawy, że kontrola przeprowadzona w Spółce i u jej wspólników przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dniach [...] września 2014 r. nie wykazała żadnych nieprawidłowości (wszystkie protokoły kończyły się kodem GR1 = nie stwierdzono nieprawidłowości) oraz potwierdziła, iż każdy ze wspólników Spółki prowadzi produkcję w sposób niezależny i indywidualny jako samodzielny podmiot gospodarczy,
- pominięciu przez organ przy ocenie niniejszej sprawy wyjaśnień Spółki złożonych w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r., przejawiające się w tym, że organ nie poddał ich żadnej analizie (rozpatrzeniu), lecz ograniczył się do przytoczenia tych wyjaśnień w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji;
e) art. 107 § 3 kpa oraz art. 11 kpa, poprzez ich niezastosowanie, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu przyczyn, dla których odmówiono przyznania Spółce płatności, przejawiające się w tym, iż organ nie wskazał, które konkretne okoliczności świadczą o niemożliwości realizowania przez Grupę celów system wsparcia oraz które konkretne okoliczności świadczą o tym, że powstanie zarówno Grupy jak również członków miało na celu wyłącznie wyłudzenie dotacji,
f) art. 110 kpa, poprzez jego niezastosowanie w sprawie, polegające na zarzuceniu Spółce tworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności i odmowie przyznania pomocy finansowej za pierwszy rok jej działalności jako grupa producentów rolnych w sytuacji, gdy Dyrektor wydał w dniu [...] grudnia 2011 r. decyzję o przyznaniu Spółce pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od [...] października 2011 r. do [...] października 2016 r., przez co organy administracji powinny być w niniejszej sprawie związane tą decyzją i nie powinny od nowa badać struktury organizacyjnej Spółki w celu zarzucenia jej stworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności, o ile struktura ta nie uległa zmianie,
g) art. 8 kpa, poprzez jego niezastosowanie w sprawie, polegające na zarzuceniu Spółce tworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności w sytuacji, gdy wcześniejsza ocena jej struktury dokonana przez organy administracji nie budziła ich żadnych zastrzeżeń, a działania i decyzje podejmowane przez organy administracji utwierdzały Spółkę w przekonaniu, że otrzyma ona płatność za poszczególne lata działalności jako grupa producentów rolnych,
h) art. 35 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r., art. 20 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 10) ustawy PROW oraz w zw. z § 6 ust. 1, § 6 ust. 3 pkt 1) oraz § 8 ust. 1-3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 z dnia 20 kwietnia 2007 r., poprzez ich niezastosowanie polegające na nieprzyznaniu Spółce pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych za pierwszy rok działalności, mimo że spełniła wszelkie warunki do uzyskania takiej pomocy.
W motywach skargi Skarżąca przedstawiła stan faktyczny sprawy oraz rozwinęła podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
W toku rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 27 września 2016 r. pełnomocnik Skarżącej złożył do akt pismo procesowe z załączonymi umowami dzierżawy wraz z wykazem środków trwałych na okoliczność, iż Grupa stale prowadzi działalność rolniczą, a co więcej podejmuje działania w celu jej rozszerzenia i rozwoju. Sąd dopuścił dowód ze złożonego dokumentu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. Pełnomocnicy Stron poparli dotychczasowe stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.); zwanej dalej: "p.p.s.a." sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego krajowego i wspólnotowego.
W rozpatrywanej sprawie badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasady organizowania się producentów rolnych w grupy producentów oraz zasady i warunki udzielania ze środków publicznych pomocy finansowej związanej z ich organizowaniem i funkcjonowaniem określa ustawa z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983 ze zm.), dalej "ustawa o grupach producentów rolnych".
Stosownie do art. 2 ustawy o grupach producentów rolnych osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego.
Program wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie pod nazwą "grupy producentów rolnych". W ramach tego programu grupom producentów rolnych przyznawana jest pomoc finansowa. Realizowanie programu na terytorium Polski, w tym, w odniesieniu do grup producentów reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (art. 5 ust. 1 pkt 10 ustawy PROW).
W treści art. 10 ust. 1 ustawy PROW przewidziano, że pomoc jest przyznawana jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ustawy PROW, czyli w rozporządzeniu z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. (Dz. U. Nr 81, poz. 550 ze zm.), dalej: "rozporządzenie wykonawcze".
Zgodnie z § 3 rozporządzenia wykonawczego pomoc jest udzielania grupie producentów, która prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest wpisana do rejestru grup producentów rolnych zgodnie z ustawą czyli do rejestru prowadzonego przez właściwego marszałka województwa, została utworzona ze względu na produkty określone w załączniku do rozporządzenia i został jej nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów.
W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia decyzji o wpisie grupy do rejestru.
Przytoczone wyżej przepisy krajowe nie przewidują kontrolowania przez organy ARiMR założenia i funkcjonowania grupy producentów rolnych pod kątem spełnienia wymogów formalnych. W tym zakresie organy ARiMR są związane decyzją i wpisem do rejestru dokonanymi przez właściwego marszałka województwa.
Wobec uzyskania przez Skarżącą wpisu do prowadzonego przez Marszałka Województwa [...] rejestru grup producentów rolnych, Prezes ARiMR zobowiązany był uznać, że grupa spełnia wymogi formalne bycia grupą producentów rolnych.
Organy ARiMR wydając decyzje o płatności są natomiast zobowiązane sprawdzić, czy wnioskodawca spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz, czy nie zachodzą określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłaty pomocy.
Zatem, przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania środków finansowych organy orzekające sprawdzają, czy przyznanie pomocy wnioskodawcy wpisanemu do rejestru będzie zgodne z przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 i rozporządzenia nr 65/2011.
Na gruncie prawa wspólnotowego cele pomocy finansowej przyznawanej grupom producentów określa przepis art. 35 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, który w ust. 1 stanowi, że wsparcia ze środków dotyczących wspierania tworzenia grup producentów udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów:
a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup;
b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;
c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.
Zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest także ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów w celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu. Jak wynika z systematyki rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 ma to służyć poprawie konkurencyjności sektora rolnego.
W związku z tym, że istotą pomocy jest dostosowanie do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego, wsparcie wspólnego wprowadzania do obrotu danego produktu, ustanowienie wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, należy przyjąć, że chodzi o działania wspólne czyli dokonywane przez wszystkich członków grupy.
Zgodnie z art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
W przedmiotowej sprawie jest bezsporne, że Grupa spełniła warunki formalne do otrzymania płatności. Okoliczności te nie stoją jednak na przeszkodzie badaniu przez ARiMR zasadności przyznania płatności każdorazowo przy złożeniu przez Grupę wniosku o płatność. Wynika to z tego, że wpisanie Grupy do rejestru grup producentów zależy od spełnienia przez nią wymogów formalnych określonych w treści art. 3 ustawy o grupach producentów rolnych, zaś wydanie decyzji przez ARiMR o przyznaniu pomocy finansowej jest wynikiem spełnienia wymogów określonych treścią § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego.
Badanie natomiast zasadności wypłaty pomocy za konkretny okres obejmuje ustalenie prawidłowości złożonego wniosku, jak również tego, czy spełnione są cele działania Grupy określone przepisami nie tylko krajowymi ale i unijnymi.
W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, iż decyzja z [...] grudnia 2011 r. o przyznaniu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od [...] października 2011 r. do [...] października 2016 r. nie rodzi po stronie ARiMR obowiązku wypłaty pomocy finansowej grupie w kolejnych latach jej funkcjonowania. Decyzja taka nie stanowi bowiem gwarancji wypłaty pomocy. Złożenie przez Grupę wniosku o płatność za dany rok funkcjonowania jest niezależną sprawą administracyjną i jako taka powinna być rozpatrywana przez organy administracji.
Za niezasadne należy więc uznać zarzuty Skarżącej o funkcjonowaniu w obrocie prawnym dwóch sprzecznych decyzji, a więc decyzji z [...] grudnia 2011 r. o przyznaniu pomocy finansowej w okresie od [...] października 2011 r. do [...] października 2016 r. oraz decyzji o odmowie przyznania pomocy finansowej za pierwszy rok działalności. Wobec powyższego w ocenie Sądu organy administracji nie naruszyły w toku postępowania administracyjnego przepisów art. 110 oraz art. 8 kpa.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego wypłata pomocy za dany okres jest dokonywana na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która jest wydawana w oparciu o złożony wniosek o płatność, spełniający warunki określone w § 7 ust. 1, do którego dołączane są dokumenty wskazane w ust. 2 tego przepisu. Zgodnie z § 8 ust. 1 tego aktu wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy. Wreszcie jak stanowi § 7 ust. 2 lit c) rozporządzenia wykonawczego do wniosku o płatność dołącza się m. in. dokumenty wskazujące przychody netto grupy ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach jej członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy.
W rozpoznawanej sprawie organy ustaliły, iż mimo spełnienia formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy producentów rolnych na gruncie prawa polskiego, Grupa w sposób sztuczny i pozorny stworzyła warunki do przyznania pomocy, a otrzymanie w takiej sytuacji pomocy finansowej oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia.
Chronologia kolejnych zdarzeń poprzedzających utworzenie Grupy wskazuje, że zamiarem osób zawiązujących Grupę było działanie mające na celu w pierwszej kolejności ominięcie warunku wskazanego w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005, a w dalszej kolejności otrzymanie płatności w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych".
Sąd podziela stanowisko organów w tej mierze. Prezes ARiMR wymienił i dokonał szczegółowej analizy wzajemnych zależności i powiązań podmiotów gospodarczych tworzących Grupę Producencką [...] Sp. z o.o., wziął pod uwagę okres prowadzenia działalności rolniczej, występujące w Grupie powiązania osobowe i kapitałowe między członkami Grupy i samą Grupą, jak również kwestie osoby podejmującej bezpośrednio wszystkie najważniejsze decyzje zarządcze i kontrolne na poziomie samej Grupy, jak i na poziomie tworzących ją spółek.
Nie powtarzając wszystkich ustaleń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które w całości Sąd akceptuje, należy w szczególności podkreślić, że Grupę Producencką "[...]" Sp. z o.o. tworzy pięciu wspólników (członków) tj.: [...] Spółka z o.o., [...] Spółka z o.o., [...] Spółka z o.o., [...] Spółka z o.o., [...] Spółka z o.o. Wszystkie spółki mają siedzibę w Z.. W każdej ze spółek tworzących Grupę Zarząd jest jednoosobowy i tworzy go P. A. T.. Funkcję Prezesa Zarządu Grupy pełni P. A. T. oraz od [...] stycznia 2013 r. funkcje członka Zarządu w Grupie pełni S. J. S..
Grupa została wpisana do rejestru grup producentów rolnych prowadzonego przez Marszałka Województwa [...] na mocy decyzji z [...] października 2011 r.
Trzy spółki będące członkami Grupy, tj. [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. zostały wpisane do KRS tuż przed wpisaniem samej Grupy, działającej w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością do KRS w dniu [...] września 2011 r. Również umowy dzierżawy dotyczące zgłaszanych przez spółki gruntów do płatności bezpośrednich zostały zawarte przez wskazanych członków Grupy w dacie [...] sierpnia 2011 r., tj. zaledwie miesiąc przed wpisem Grupy do KRS.
W przypadku czterech z pięciu członków Grupy, tj.: [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o.; [...] Sp. z o.o., oraz [...] Sp. z o.o. jedynym wspólnikiem była [...], a w przypadku [...] Sp. z o.o. wspólnikami były [...] oraz [...] Sp. z o.o.
Ponadto na chwilę zakładania Grupy oraz zawiązania spółek będących członkami Grupy, członkowie: [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. nie dysponowali ani gruntami do prowadzenia działalności rolniczej ani infrastrukturą techniczną oraz magazynową pozwalającą na prowadzenie działalności w zakresie, dla którego Grupa została utworzona, tj. ziarna zbóż i nasiona roślin oleistych. Żaden z tych członków nie mógł podejmować i nie podejmował działalności rolniczej przed utworzeniem Grupy. [...] Sp. z o.o. posiadał jedynie ciągnik oraz opryskiwacz. Jedynie [...] Sp. z o.o. dysponowało pełnym parkiem maszynowym pozwalającym na prowadzenie samodzielnej działalności rolniczej.
Zasadnie organ uznał, iż przedstawione okoliczności w zakresie powiązań własnościowo-osobowych, w kwestii samodzielności prowadzenia działalności rolniczej oraz fakt utworzenia trzech spółek będących członkami Grupy bezpośrednio przed jej zawiązaniem bez wątpienia wskazują, że trzy spółki z pięciu utworzyły Grupę tylko i wyłącznie w celu spełnienia wymogu formalnego wynikającego z załącznika nr 1 do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz. U. z 2013 poz. 642), odnoszącego się do minimalnej liczby członków grupy.
W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że prawo nie zabrania prowadzenia działalności gospodarczej w formie wielu spółek z tymi samymi udziałowcami. Jednakże tam, gdzie prawo ustala pewne ograniczenia (ilość członków grupy, limity pomocy) lub cele, dla których ta pomoc jest przyznawana, organ ma prawo i obowiązek badać i oceniać zarówno przyczyny powstania Grupy, w skład której wchodzą podmioty ze sobą powiązane jak i sposób prowadzenia przez te podmioty działalności produkcyjnej. Pomoc finansowa jest bowiem udzielana wówczas, gdy grupa nie tylko jest zarejestrowana, ale także funkcjonuje zgodnie z celami, dla których została utworzona.
Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o grupach producentów rolnych Grupa prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem, że składa się z członków, udziałowców lub akcjonariuszy, zwanych dalej "członkami grupy", z których żaden nie może mieć więcej niż 20% głosów na walnym zgromadzeniu lub zgromadzeniu wspólników.
W rozpoznawanej sprawie [...] posiada w czterech spółkach będących członkami Grupy [...] Sp. z o.o. 100 % udziałów, a w jednej spółce – członku Grupy (w spółce [...] Sp z o.o.) 50 % udziałów, natomiast drugim współwłaścicielem [...] Sp z o.o. jest [...] posiadające 50 % udziałów. Istotne jest również, że funkcję Prezesa Zarządu we wszystkich spółkach pełni ta sama osoba. Okoliczności te powodują, że dochodzi do porozumienia w podejmowaniu każdej decyzji związanej z funkcjonowaniem Grupy.
W ocenie Sądu wszystkie podniesione okoliczności jednoznacznie wskazują, że Grupa wypełniła zarówno obiektywny warunek do uznania, że stworzyła sztuczne warunki, tj. poprzez utworzenie Grupy niezgodnie z celem wskazanym w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005 oraz subiektywny warunek, poprzez wykazanie, że cały ciąg zdarzeń poprzedzających utworzenie Grupy był zaplanowanym działaniem, które miało za cel ominięcie warunku z art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE)1698/2005, a w dalszej kolejności powodowałoby uzyskanie płatności sprzecznej z celami danego systemu wsparcia.
Kwestia interpretacji art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 była też przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości UE w wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie o sygn. C-434/12 w sprawie ze skargi Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond 'Zemedelie' - Razplasztatelna agencija. Trybunał wskazał, że aby zbadać, czy stworzono sztuczne warunki do uzyskania płatności należy ocenić elementy obiektywne i subiektywne. W ramach tych pierwszych należy ocenić warunki i cele wsparcia – czy są przez dany projekt realizowane (np. skierowanie pomocy do określonego kręgu podmiotów). Co do elementu subiektywnego to przy dokonywaniu tej oceny można wziąć pod uwagę, okoliczności faktyczne takie jak więzi natury prawnej, ekonomicznej lub personalnej pomiędzy osobami zaangażowanymi w rozpatrywaną inwestycję (LEX nr 1362597).
W ocenie Sądu, w stanie faktycznym sprawy (powiązania osobowe oraz prowadzenie produkcji przez trzech członków Grupy, którzy wcześniej produkcji nie prowadzili) w pełni uprawniony jest pogląd, że powstanie Grupy miało na celu wyłącznie uzyskanie pomocy w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej PROW na lata 2007-2013.
Sąd aprobuje też stanowisko organu, że celem utworzenia grupy producentów jest wspomożenie działalności podmiotów produkujących wcześniej produkty, dla których grupę utworzono, że grupa jest kolejnym "etapem", czy "przedłużeniem" wcześniejszej działalności producenckiej. Taka sytuacja natomiast w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca.
Odnosząc się do kwestii naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego stwierdzić należy, że nie mają one uzasadnionych podstaw. Postępowanie w zakresie przyznania płatności jest szczególnym postępowaniem administracyjnym. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy PROW do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W myśl art. 21 ust. 2 ustawy PROW, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Stosownie zaś do art. 21 ust. 3 ustawy PROW, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Z przedstawionych regulacji wynika, że zasada określona w art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy PROW stanowi odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części 2 art. 7 kpa, nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 kpa. Stosownie do powyższego przepisu kodeksu postępowania administracyjnego na organ administracji publicznej nałożony został obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym obowiązek ten należy rozumieć w ten sposób, że organ albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. W art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy PROW obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Na ARiMR nie ciążył natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do przyznania pomocy.
W ocenie Sądu, organ w sposób wyczerpujący i zgodnie z przepisami procesowymi wyjaśnił zarówno dlaczego pomimo spełnienia formalnych warunków do uzyskania pomocy Grupa nie realizuje celów wsparcia, zaś jej powstanie i sposób działalności miały na celu wyłącznie obejście przepisów prawa. Zaś poprzez wykazanie wzajemnych powiązań między członkami Grupy organ w sposób czytelny wykazał zamiar uzyskania korzyści majątkowej sprzecznej z celami wsparcia.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy PROW, poprzez oparcie zaskarżonej decyzji o dane z systemu prowadzonej przez ARiMR ewidencji gruntów zgłaszanych do dopłat bezpośrednich, które to dane w ocenie Strony nie znalazły swojego odzwierciedlenia w aktach sprawy administracyjnej oraz nie zostały przedstawione Skarżącej. Zauważyć należy, że dane o wielkości produkcji rolnej przedstawione w zaskarżonej decyzji pochodziły z Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli, który obsługuje obowiązujący w Polsce mechanizm płatności bezpośrednich, a zostały przedstawione w decyzji w celu wykazania wielkości użytkowanego areału przez poszczególnych członków Grupy Producenckiej [...] Sp. z o.o. Podkreślić przy tym należy, że Skarżąca, pomimo wezwania organu, nie zapoznała się z aktami sprawy. Podkreślić również należy, że spółki będące członkami Grupy Producenckiej [...] Sp. z o.o. składały wnioski o płatności obszarowe za lata 2010, 2011, i 2012 r., a więc argument Strony , iż dane te nie są jej znane nie można uznać za wiarygodny.
Organ nie naruszył także art. 107 § 3 kpa, ponieważ wbrew stanowisku Skarżącej jednoznacznie i w sposób przekonywujący wyjaśnił przesłanki, z powodu których odmówił przyznania płatności za pierwszy rok działania Grupy. Żaden z podnoszonych w skardze zarzutów nie wskazuje na taką wadliwość kontrolowanej decyzji, która nakazywałaby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Z tych względów Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 8 i art. 11 kpa.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 kpa Sąd wyjaśnia, że wskazany przepis dotyczy wyłączenia pracownika administracji publicznej w sytuacji, w której brał on udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. W przypadku ponownego rozpatrywania sprawy przez organ I instancji sprawą może zajmować się ta sama osoba, która prowadziła postępowanie zakończone wydaniem uchylonej przez organ odwoławczy decyzji. Sytuacja taka miała miejsce w ramach przedmiotowego postępowania przed organem I instancji. Osobą, która podpisywała zaskarżoną decyzję był Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR i w związku z powyższym nie można skutecznie podnieść zarzutu naruszenia zasady prawnej zawartej w art. 24 § 1 pkt 5 kpa. Przyjmując przedstawioną interpretację przepisu art. 24 § 1 pkt 5 kpa Sąd podziela ocenę prawną przyjętą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2922/13 oraz powołanym tam wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 446/15. Przepis art. 24 § 1 pkt 5 kpa nie wymaga wyłączenia pracowników organów I instancji na etapie ponownego rozpatrzenia sprawy, po uchyleniu poprzedniego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Rozpoznanie sprawy po raz kolejny, na skutek wydania decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy (art. 138 § 2 k.p.a.) nie jest bowiem rozpoznaniem sprawy na skutek wniesienia odwołania od pierwszego jej rozstrzygnięcia.
Nie jest zasadny również zarzut naruszenia przepisu art. 153 p.p.s.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, jakie czynności administracyjne podjął celem wypełnienia wszystkich wytycznych i zaleceń wskazanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 241/14. Stanowisko organów, wyjaśnienia, argumentacja oraz wyciągnięte wnioski są logiczne i spójne. Organ szczegółowo przedstawił fakty, które uznał za udowodnione i dowody, na których się oparł, a także wyjaśnił przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.
Organ administracji dążąc do ustalenia stanu faktycznego w sprawie, przeprowadził kontrolę na miejscu w siedzibie Grupy Producenckiej [...] Sp. z o.o. oraz jej członków. Wbrew zarzutom skargi w uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy odniósł się do ustaleń poczynionych przez kontrolerów. Dane zebrane podczas kontroli na miejscu potwierdziły ustalenia w zakresie występujących w Grupie powiązań osobowych i kapitałowych. Podkreślić należy, że organ administracyjny dokonał oceny merytorycznej sprawy w oparciu o cały materiał dowodowy, a nie tylko o wyniki raportu z czynności kontrolnych. Dlatego nie można podzielić stanowiska Strony, że jeżeli raport z czynności kontrolnych sam w sobie nie stwierdził nieprawidłowości to organ administracyjny wydający decyzję nie miał prawa wykorzystać jego treści do udowodnienia istniejących w Grupie powiązań i wewnętrznych zależności.
Odnosząc się do złożonych na rozprawie kserokopii umów dzierżawy oraz ewidencji środków trwałych wskazać należy, że umowy zostały zawarte [...] sierpnia 2013 r. oraz [...] sierpnia 2015 r. Umowy te nie mają znaczenia dla oceny, czy Grupa organizując się w 2011 r., w sposób sztuczny i pozorny stworzyła warunki do przyznania pomocy, w celu uzyskania korzyści sprzecznych z założeniami systemu wsparcia. Organy administracji ustalając chronologię kolejnych zdarzeń poprzedzających utworzenie Grupy wykazały, że zamiarem osób zawiązujących Grupę było działanie mające na celu w pierwszej kolejności ominięcie warunku wskazanego w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005, a następnie otrzymanie płatności w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych".
Mając wskazane okoliczności na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło