V SA/Wa 386/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2018 r. sprawy ze skargi W. A. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) grudnia 2017 r. nr (...) w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie przyznania pomocy oraz umorzenia postępowania przed organem I instancji; oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez W. A. (dalej: "Skarżący", "Strona", "Wnioskodawca") jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (dalej: "Prezes ARiMR") z [...] grudnia 2017 r. nr [...], uchylająca decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w Warszawie (dalej: "Dyrektor Oddział ARR") z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], o odmowie przyznania pomocy w ramach nadzwyczajnych środków wsparcia rynku wieprzowiny i umorzeniu postępowania przed organem I instancji. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] lipca 2017 r. do Oddziału Terenowego ARR w Warszawie wpłynął wniosek Strony o udzielenie pomocy w ramach nadzwyczajnych środków wspierania rynku wieprzowiny w Polsce. Wnioskodawca ubiegał się o udzielenie pomocy w ramach nadzwyczajnych środków wspierania rynku wieprzowiny w Polsce do 172 sztuk świń (CN 0103 92 19) sprzedanych ze stada nr [...] w dniu [...] listopada 2016 r. Organ I instancji, w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym informacje uzyskane od Powiatowego Lekarza Weterynarii w H. ustalił, że gmina P., na terenie której położona jest siedziba stada producenta, nie znajduje się na obszarze wymienionym w decyzjach wykonawczych Komisji (UE) 2016/1367, (UE) 2016/1236, (UE) 2016/ 1372 (UE), 2016/1406. Natomiast zgodnie z decyzją wykonawczą Komisji (UE) 2016/ 1405 z dnia 22 sierpnia 2016 r. zmieniającą załącznik do decyzji wykonawczej Komisji 2014/709/UE w sprawie środków kontroli w zakresie zdrowia zwierząt w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w niektórych państwach członkowskich, gmina P. w tym miejscowość O. została objęta częścią załącznika I do decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2016/1405. Organ I instancji stwierdził, że zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/647 z dnia 5 kwietnia 2017 r. przyjmującego nadzwyczajne środki wspierania rynku wieprzowiny w Polsce w odniesieniu do niektórych loch i innych świń poddanych ubojowi w okresie od dnia 1 sierpnia do dnia 30 listopada 2016 r. (Dz. Urz. UE L92 z 6 kwietnia 2017 r., str. 41), dalej: "rozporządzenie nr 2016/1405", do otrzymania pomocy uprawnione są gospodarstwa, których siedziby znajdowały się na terenie objętym częścią III załącznika do w. decyzji. W związku z powyższym Dyrektor Oddział ARR decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. o numerze wskazanym wyżej, odmówił przyznania przedmiotowej pomocy. Strona wniosła odwołanie, stwierdzając, że spełniła wszystkie warunki przyznania pomocy, wskazując na rozporządzenie 4/2016 Powiatowego Lekarza Weterynarii w Ł. z 12 września 2016 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń na terenie powiatu łosickiego (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 2016 r. poz. 8028). Organ II instancji stwierdził, że art. 1 ust. 1 oraz załącznik rozporządzenia nr 2017/647, jak również 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 czerwca 2017 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem nadzwyczajnych środków wspierania rynku wieprzowiny w Polsce (Dz.U. z 2017 r. poz.1166 ze zm.), dalej: "rozporządzenie z dnia 8 czerwca 2017 r.", jednoznacznie określają obszary, ze wskazaniem aktów prawnych wyznaczających te obszary, na których muszą być położone siedziby stad, aby utrzymywane w nich świnie mogły być objęte pomocą w ramach nadzwyczajnych środków wspierania rynku wieprzowiny. Organ odwoławczy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności mając na względzie informacje przekazane przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w Ł. (pismo z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...]), ustalił, iż miejscowość O. (gm. P.), w której położona jest siedziba stada producenta zarejestrowana pod nr [...], znajduje się na obszarze zagrożonym, mimo że nie jest wymieniona w decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2016/1367, decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2016/1406 oraz w części III załącznika do decyzji wykonawczej Komisji 2014/709/UE, zmienionej decyzjami wykonawczymi (UE) 2016/1236, (UE) 2016/1372, (UE) 2016/1405 i (UE) 2016/1900. Jednocześnie, z uwagi na regulację zawartą w art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/647, przedmiotowe płatności mogą być dokonane najpóźniej do dnia 30 września 2017 r. Mając na uwadze ustalenia podjęte w toku postępowania odwoławczego, organ II instancji uznał, iż Wnioskodawcy przysługiwała pomoc w ramach nadzwyczajnych środków wspierania rynku wieprzowiny w Polsce, w zakresie sprzedaży 172 sztuk świń. Jednakże na dzień rozpatrywania przedmiotowego odwołania limit dostępnych środków finansowych na mechanizm pomocy w ramach nadzwyczajnych środków wspierania rynku wieprzowiny w Polsce określony w rozporządzeniu z dnia 8 czerwca 2017 r., na który Komisja Europejska przeznaczyła określoną kwotę, został wyczerpany i z dniem 30 września 2017 r. nastąpiło zakończenie mechanizmu. Zatem, pomimo ustalenia w postępowaniu odwoławczym spełniania przez Wnioskodawcę przesłanek kwalifikujących do przyznania pomocy określonej w rozporządzenia z dnia 8 czerwca 2017 r. brak jest możliwości sfinansowania pomocy z uwagi na upływ ww. terminu, co uzasadnia umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Z tych powodów Prezes ARiMR, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257), dalej: "K.p.a.", uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie przed organem I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postepowania. W motywach skargi Skarżący, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, podniósł, iż organ II instancji w sposób nieprawidłowy zastosował art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. bez merytorycznego rozpoznania sprawy. Ponadto zdaniem Skarżącego, gdyby organ odwoławczy wcześniej rozpoznał sprawę mógłby przyznać pomoc bowiem błędna decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...] sierpnia 2017 r., a więc w czasie kiedy mechanizm pomocowy jeszcze funkcjonował. Natomiast opieszałość działania organu II instancji doprowadziła do braku możliwości przyznania wnioskowanego uprawnienia. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Prezes ARiMR ustalił, iż miejscowość O. (gm. P.), w której położona jest siedziba stada producenta, znajduje się na obszarze zagrożonym, mimo że nie jest wymieniona w decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2016/1367, decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2016/1406 oraz w części III załącznika do decyzji wykonawczej Komisji 2014/709/UE, zmienionej decyzjami wykonawczymi (UE) 2016/1236, (UE) 2016/1372, (UE) 2016/1405 i (UE) 2016/1900. Z tego względu za nieprawidłową uznał decyzję organu I instancji. Jednakże, z uwagi na regulację zawartą w art. 4 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/647 z dnia 5 kwietnia 2017 r. przyjmującego nadzwyczajne środki wspierania rynku wieprzowiny w Polsce w odniesieniu do niektórych loch i innych świń poddanych ubojowi w okresie od dnia 1 sierpnia do dnia 30 listopada 2016 r., przedmiotowe płatności mogą być dokonane najpóźniej do dnia 30 września 2017 r., co przesądziło o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie przyznania przedmiotowych środków po tej dacie. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. organ odwoławczy uchyla decyzję organu I instancji i umarza postępowanie pierwszej instancji w sytuacji, gdy postepowanie to stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 K.p.a. oznacza, że brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2003 r. sygn. akt III SA 3264/01). Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowo zastosowanego przez organ art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. bez merytorycznego rozpoznania sprawy, nie znajdują uzasadnienia. W rozpatrywanej sprawie, zasadne było umorzenie postępowania wszczętego wnioskiem Skarżącego na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., z uwagi na jego bezprzedmiotowość, bowiem w momencie, w którym organ II instancji orzekał w sprawie nie było już możliwości przyznawania i wypłaty przedmiotowych środków finansowych. Dostępność środków finansowych jest elementem materialnego stosunku prawnego, którego brak jest okolicznością warunkującą bezprzedmiotowość postępowania w sprawie o przyznanie tych środków. Brak możliwości wypłaty przez organ środków finansowych w ramach nadzwyczajnych środków wsparcia na rynku wieprzowiny wywiera ten skutek, że organ nie ma materialnej podstawy do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. Zasadnie zatem organ umorzył postępowanie w sprawie. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 12 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej są zobowiązane działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Natomiast, na podstawie art. 35 § 3 K.p.a., załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Wskazywana w skardze długotrwałość postępowania administracyjnego, jest faktem niekwestionowanym i nagannym. Jednakże treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie może być wyłącznie warunkowana powołanymi wyżej zapisami art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/647. Ze wskazanych powodów, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.